| YouTube Channel

शुशुक्षिता-त्री (zuzukSitA-trI)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“शुष शोषणे”@} 2 शोषकः-षिका, शोषकः-षिका, शुशुक्षकः-क्षिका, शोशुषकः-षिका
शोष्टा-ष्ट्री, शोषयिता-त्री, शुशुक्षिता-त्री, शोशुषिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि दैवादिकतुष्यतिवत् 3 ऊह्यानि।
4 शुष्कः, शुष्कवान्, 5 आतपशुष्कः, 6 ऊर्ध्वशोषं 7 शुष्यति, 8 शुष्कम्, 9 शुष्णम्, 10 शुष्मं, शुष्मा-बर्हिः, 11 शुषिंरम्, इत्यादिकानि रूपाणि अधिंकान्येत्रेति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१७४३)
02
=>
(४-दिवादिः-११८३। सक। अनि। पर।)
03
=>
(७५८)
04
=>
[[१। ‘शुषः कः’ (८-२-५१) इति निष्ठातकारस्य ककारः।]]
05
=>
[[२। ‘सिद्धशुष्कपक्वबन्धैश्च’ (२-१-४१) इति सप्तमीसमासः।]]
06
=>
[[३। ‘ऊद्र्ध्वे शुषिपूरोः’ (३-४-४४) इत्यूर्ध्वे कर्तरि णमुल्प्रत्यये रूपमेवम्। ऊद्र्ध्व शुष्यतीत्यर्थः। ‘कषादिषु यथाविध्यनुप्रयोगः’ (३-४-४६) इति णमुल्प्रयोजकस्यैव धातोरनुप्रयोगः।]]
07
=>
[[आ। ‘प्रबोधकालात् त्रिदशेन्द्रशत्रोः प्रागूर्ध्वशोषं परिशोप्यमाणः।’ भ। का। ११-४०]]
08
=>
[[४। शुष्यतीत्यर्थे औणादिके (द। उ। ३-३९) कप्रत्यये रूपमेवम्। शुष्कम् = निर्मासम्।]]
09
=>
[[५। औणादिकः (द। उ। ५-४४) नप्रत्ययः, किच्च भवति। शुष्णम् = शनुदकम्।]]
10
=>
[[६। औणादिके (द। उ। ७-३०) मन्प्रत्यये रूपमेवम्। शोषयति शुष्यते वा भयादि- भिरिति शुष्मम्। ‘शुष्मं तेजसि सूर्ये ना’ इति मेदिनी।]]
11
=>
[[७। औणादिके (द। उ। ८-२६) किरच्प्रत्यये रूपमेवम्। शुषिरम् = शुष्कम्। ‘--कुहरं शुषिरं विवरं बिलम्’ इत्यमरः।]]