| YouTube Channel

शुन (zuna)

 
शब्दसागरः
English
शुन
m.
(-नः) A dog.
E.
शुण् to go,
aff.
: see शुनि, श्वन्, &c.
also with कन् added शुनक
Capeller Eng
English
शुन॑
a.
grown, thriven, prosperous, fortunate
n.
success,
luck, prosperity
as
adv.
luckily, successfully.
Yates
English
शुन (नः) 1.
m.
A dog.
Wilson
English
शुन
m.
(-नः) A dog.
E.
शुण to go, अच्
aff.
: see शुनि, श्वन्, &c.
also with कन्
added शुनक.
Apte
English
शुनः [śunḥ], A dog.
Monier Williams Cologne
English
1. शुन॑
m.
(prob.
fr.
शू or श्वि, and connected with शूर, शूष
&c.
) ‘the Auspicious one’,
N.
of Vāyu,
Nir.
of Indra,
ĀśvŚr.
शुन॑
n.
growth, success, prosperity, welfare,
ŚBr.
ŚāṅkhGṛ.
2. शुन
m.
=
श्वन्, a dog,
L.
शुनः in comp. for शुनस्.
Monier Williams 1872
English
शुन शुन, अस्, आ, अम् (probably fr. rt. श्वि),
white, pure, bright (Ved.
cf. श्वेत)
causing pros-
perity or happiness, auspicious (Ved.)
(अम्), ind.
happily, auspiciously (Ved.
Sāy. = सुखम्)
(अस्),
m., N. of Vāyu (Ved.)
a dog, (fr. श्वन्।)
—शुन-
होत्र, अस्, m., N. of the author of the hymns Ṛg-
veda VI. 33, 34 (having the patronymic Bhārad-
vāja).
—शुनासीरीय or शुनासीर्य, अम्, n. a par-
ticular sacrificial oblation (said to be offered in the
thirteenth month or Mala-māsa, and probably in
honour of Śuna and Sīra).
—शुना-सीरौ, m. du.,
Ved. Śuna and Sīra, N. of two Vedic gods (addressed
in Ṛg-veda IV. 57, and identified by Yāska with
Vāyu and Āditya
according to other authorities
Indra and Vāyu or Indra and Sūrya are meant
but
according to another view Sīra may perhaps denote
‘a ploughshare, and Śuna some part of a plough).
—शुनेषित (°ना-इष्°), अस्, आ, अम्, Ved. (probably)
borne along or carried by dogs.
Macdonell
English
शुन śuná,
n.
growth, prosperity, luck (V.): 🞄-m, ad. for growth or prosperity (V.).
Benfey
English
शुन शुन, i. e. श्वन् + अ,
m.
A dog.
शुनी, see s. v. श्वन्।
Lanman
English
śuná, a. grown, prosperous, fortunate
as
n. [cf. 1176a], growth, prosperity
luck.
[perhaps fr. √śū, 1177a.]
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
शुन्
मूलधातुः:
शुन
धात्वर्थः:
गतौ
गणः:
तुदादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
शुनति
धातुप्रदीपः
Sanskrit
शुनँ शुन गतौ
- शुनति शुनकः 55
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
युवाजो वर्करोऽवौ तु मेषोर्णायुहुडोरणाः
उरभ्रो मेण्ढको वृष्णिरेडको रोमशो हुडुः १२७६
संफालः शृङ्गिणो भेडो मेषी तु कुररी रुजा
जालकिन्यविला वेण्यथेडिक्कः शिशुवाहकः १२७७
पृष्ठशृङ्गो वनाजः स्यादविदुग्धे त्ववेः परम्
सोढं दूसं मरीसं कुक्कुरो वक्रवालधिः १२७८
अस्थिभुग्भषणः सारमेयः कौलेयकः शुनः
शुनिः श्वानो गृहमृगः कुर्कुरो रात्रिजागरः १२७९
रसनालिड्रतपराः कीलशायिव्रणान्दुकाः
शालावृको मृगदंशः श्वालर्कस्तु रोगितः १२८०
-wordlist-
वर्कर (पुं), अवि (पुं), मेष (पुंक्ली), ऊर्णायु (पुं), हुड (पुं), उरण (पुं), उरभ्र (पुं), मेण्ढक (पुं), वृष्णि (पुं), एडक (पुं), रोमश (पुं), हुडु (पुं), सम्फाल (पुं), शृङ्गिण (पुं), भेड (पुं), मेषी (स्त्री), कुररी (स्त्री), रुजा (स्त्री), जालकिनी (स्त्री), अविला (स्त्री), वेणी (स्त्री), ईडिक्क (पुं), शिशुवाहक (पुं), पृष्ठशृङ्ग (पुं), वनाज (पुं), अविदुग्ध (क्ली), अविसोढ (क्ली), अविदूस (क्ली), अविमरीस (क्ली), कुक्कुर (पुं), वक्रवालधि (पुं), अस्थिभुज् (पुं), भषण (पुं), सारमेय (पुं), कौलेयक (पुं), शुन (पुं), शुनि (पुं), श्वान (पुं), गृहमृग (पुं), कुर्कुर (पुं), रात्रिजागर (पुं), रसनालिह् (पुं), रतकील (पुं), रतशायिन् (पुं), रतव्रण (पुं), रतान्दुक (पुं), शालावृक (पुं), मृगदंश (पुं), श्वन् (पुं), अलर्क (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शुन, गत्याम् इति कविकल्पद्रुमः
(तुदा०-पर०-सक०-सेट् ।) श, शुननि शोनिता ।इति दुर्गादासः
शुनः,
पुं,
(शुनति सदा इतस्ततो गच्छतीति ।शुन + कः ।) कुक्कुरः यथा, --“कुक्कु रस्तु शुनिः श्वानः कपिलो मण्डलःशुनः
”इत्यमरटीकायां भरतधृतवाचस्पतिः
(शुनति क्षिप्रं गच्छतीति कः वायुः इतिनिघण्टु टीकायां देवराजयज्वा
३४ ।क्ली, सुखम् इति ऋग्वेदभाष्ये सायणः ।५७
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शुन गतौ तु०
पर०
सक०
सेट् शुनति अशोनीत्
शुन
पु०
शुन--क कुक्कुरे कि तत्रैव वाचस्पतिः
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
शुनँ शुन गतौ
- शुनति शुनकः श्वा-क्वुन् (द्र0 उ0 232) शुनश्च सीरं च-शुनासीरः 56
धातुवृत्तिः
Sanskrit
शुनँ शुन (अर्थः) गतौ
( शुनति ) इत्यादि ( शुनकः ) औणादिकः क्वुन् 55
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“शुन गतौ”@} 2 शोनकः-निका, शोनकः-निका, शुशुनिषकः-षिका, शोशुनकः-निका
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाणि कुटतिवत् 3 ज्ञेयानि।
औणादिके क्वुन्प्रत्यये--शुनकः 4, शुनासीरः इति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१७३३)
02
=>
(६-तुदादिः-१३३६। सक। सेट्। पर।)
03
=>
(२०४)
04
=>
[[आ। ‘… मल्लाश्च यत्र चुकुणुः शुनका इवोच्चैः।’ धा। का। २-७६।]]
Capeller
German
शुन॑
n.
Erfolg, Gedeihen
°न॑म् adv. zum
Heil, zum Segen.
Grassman
German
śuná, n., 1〉 Wachsthum, Gedeihen der Saaten [von śū mit Kürzung]
2〉 Gedeihen, Wohlergehen, Glück, Segen
namentlich 3〉 Acc. -ám adverbial zum Gedeihen der Saaten, bei Verben, welche sich auf die Beackerung des Landes beziehen
oder 4〉 allgemeiner: zum Gedeihen, zum Wohlergehen, zum Segen.
-ám 1〉 asmā́su dattam {353, 8}. 2〉 asmábhyam yachantu (neben śárma) {952, 7}. 3〉 {353, 4}. _{353, 8}
{928, 8}. 4〉 zu {264, 22} = {930, 11}
{986, 5}
{117, 18}
īḍ {457, 4}
pári sad {299, 11}.
Burnouf
French
शुन शुन
m.
chien.
Indra, Vd.
शुनाशीर
m.
Vd. Indra
Cf. सुनासीर।
शुनि
m.
chien. -- F. शुनि chienne.
शुनीर
m.
troupe de chiens, meute.