| YouTube Channel

शुध (zudha)

 
Wilson
English
शुध (ओ ऌ) औशुधॢ r. 4th cl. (शुध्यति) To be or become
pure or purified.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 शुध्
मूलधातुः:
 शुध
धात्वर्थः:
 शौचे
गणः:
 दिवादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 अनिट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 शुद्ध्यति
अनुबन्धादिविशेषः:
 पुषादिः
धातुप्रदीपः
Sanskrit
शुधँ शुध शौचे
- शुध्यति शुशोध शोद्धा शोत्स्यति अशुधत् विशुद्धः विशुद्धिः 85
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शुध, ऌ य औ शौचे । इति कविकल्पद्रुमः । (दिवा०पर०-अक०-अनिट् ।) ऌ, अशुधत् । य, शुध्यतिलोकः स्नानात् । औ, शोद्धा । रजसा शुध्यतेनारीत्यत्र शुध्यतीति क्विपि शुधं करोतीतिञौ कर्म्मणि यकि रूपम् । इति दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शुध शौचे शोधने
सक०
 निःशेषभवने अक० च दि०
पर०
 अनिट् । शुध्यति ऌदित् अशुधत् । “भक्तोहरः शुध्यकियद्गुणः स्यादिति” लीला० ।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
शुधँ शुध शौचे
-(अर्थविवरणम्) शौचं नैर्मल्यम्
शुध्यति अशुधत् शोद्धा 79
धातुवृत्तिः
Sanskrit
शुधँ शुध (अर्थः) शौचे
( शुध्यति शुशोध शोद्धा ) इत्यादि शुन्धतीति शपि 73
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“शुध शौचे”@} 2 शौचम् = नैर्मल्यम् इति क्षीरस्वामी।
‘शुद्धौ शुन्धति भूवादेः शुधेः शोचे तु शुध्यति।।’ 3 इति देवः।
शोधने, व्यवस्थिते, अन्वेषणे नाशने च दृश्यते।
यदाह मनुः ‘वेदाभ्यासेन शुध्यति।’ 4 इति।
‘अत्र नश्यति इत्यर्थः’ इति कुल्लूकभट्टः।
शोधकः-धिका, शोधकः-धिका, शुशुत्सकः-त्सिका, शोशुधकः-धिका
शोद्धा-शोद्ध्री, शोधयिता-त्री, शुशुत्सिता-त्री, शोशुधिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि दैवादिकक्षुध्यतिवत् 5 ऊह्यानि।
6
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१७३२)
02
=>
 (४-दिवादिः-११९१। सक। अनि। पर।)
03
=>
 (श्लो। ११७)
04
=>
 (११-४६)
05
=>
 (३१५)
06
=>
 [पृष्ठम्१३०८+ २७]