शुच (zuca)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Capeller Eng

English

 शुच॑ a.
  clear,  pure
 f.
  शुचा grief,  sorrow. 

Wilson

English

 शुच r. 1st cl. (शोचति) To regret,  to grieve for. r. 4th cl. (ई
इर) ईशुचिर (शुच्यति)
1 To be wet.
2 To be clean or pure.
3 To stink,  to be fetid.
4 To wound.

Monier Williams Cologne

English

 शुच॑ mf(आ॑)n.  =
  शुचि,  pure,  RV.
   x,  26,  6

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  शुच्
मूलधातुः:
   शुच
धात्वर्थः:
  शोके
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  शोचति

धातुप्रदीपः

Sanskrit

शुचँ शुच  शोके 
- शोचति । शुशोच । शोकः । शुक् । शुक्रो मासः । तथा शुचिः ।। 180 ।।

Vedic Reference

English

 Śuca and Śucā occur in an obscure verse of the Rigveda
(x. 26,  6),  where a man and a woman may be meant.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 शुच,  शोके । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वा०-पर०-सक०-सेट् ।) तालव्यादिः । शोचति । शोकःपुत्त्रादेरदर्शनाद्दुःखानुभवः । किं शोचते-हाभ्युदये वतास्मानिति भट्टिः । प्रियतमा मांशोचते शोचते । इति महानाटकम् । गण-कृतानित्यत्वादात्मनेपदम् । इति दुर्गादासः ॥

 शुच,  इर्,  य ञ ई शौचे । विशरणे । क्लेदे । इतिकविकल्पद्रुमः ॥
 (दिवा०-उभ० क्लेदे शौचे चअक०-अन्यत्र सक०-सेट् । निष्ठायां अनिट् ।)शौचं शुद्धिः । विशरणं विभेदः । क्लेदः आर्द्र-भावः । इर् अशुचत् अशोचीत् । य ञ,  शुच्यतेलोकः स्नानात् । शुच्यति गात्रं बाणः । शुच्यतिवस्त्रमम्भसा । ई,  शूक्तः । शुचि र पूतीभावेइति प्राञ्चः । रमानाथस्तु एतदनुरोधादेता-नर्थान् व्याख्याति । इति दुर्गादासः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 शुच शोके क्लेदे च दिवा० उभ०
  अक सेट् । शुच्यति तेइरित् अशुचत् अशोचीत् अशोचिष्ट ईदित् शुक्तः ।अनु + किञ्चिटुद्देशेन पश्चात्तापे सक०
  । अनुशोचति ।

 शुच शोके भ्वा०
  पर०
  सक०
  सेट् । शोचति अशोचीत् ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

शुचँ शुच  शोके
इतो व्रजान्ताः (1154) द्वासप्ततिः सेटः परस्मैपदिनश्च  शोचति,  शोचिता  शोकः  शोच्यमिति कुत्वं नेष्टं ,  ण्यन्तस्य वा रूपम्  जुचङ्क्रम्य (32150) इति युच् - शोचनः  इगुपधात् किः (चान्द्र उ0152) शुचिः  अर्चिशुचि (उ02109) इतीस् - शोचिर्दीप्तिः 182

धातुवृत्तिः

Sanskrit

शुचँ शुच  (अर्थः)  शोके
एतदादयो ब्रजन्ता उदात्ता उदात्तेतः ( शोचति शुशोच शोचिता शुशुचिषति शुशोचिषति शुचित्वा ) शोचित्वा कित्त्वविकल्पः(शोशुचीति शोशोक्ति शोचयति अशूशुचत् ) "दीर्घो लघोः' ( शोचनः ) "चुचङ्क्रम्यदन्द्रम्यसृगृधिज्वलशुचलषपतद'इति तच्छीलादौ युच् प्रशुचितः "उदुपधाद्'' इति कित्त्वविकल्पः शूद्रः "शुचेर्दश्च'' इति रक्प्रत्ययो दकारान्तादेशः दीर्घश्च,  [ शूद्रा चामहत्पूर्वा जातिः ] इत्यजादिपाठात् "जातेरस्त्रीविषयाद्'' इति ङीषं बाधित्वा स्त्रियां टापि शूद्रा जातिवचनात्पुंयोगे शूद्रीति ङीष् भवति अमहत्पूर्वेत्युक्तेर्महाशूद्रशब्दाज्जातिलक्षणो ङीषेव भवति महाशूद्रीति महाशूद्रशब्दो ह्याभीरजातिवचनः अयमेवामहत्पूर्वस्येतिप्रतिषेधो ज्ञापकः स्त्रीप्रत्ययेषु तदन्तविधेः ( शोकः ) घञ्_ वार्त्तिकमते "तुन्दशोकयो'' इति निपातनान् कुत्वमेष्टव्यम् शुचिर् पूतीभावइति दिवादौ 181

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“शुच शोके”@} 2 ‘शुच्यते शुच्यतीतेवं पूतीभावे शुचेः श्यनि। 
 शोके शोचति--।।’ 3 इति देवः। 
 4 5 शुचिः,  6 शोकः-हृच्छोकः,  7 शोच्यम्,  8 शोचनः,  9 शुक्,  10 शुक्रः,  11 शोशु- च्यमानः,  12 शोचिः,  13 शुचित्वा-शोचित्वा,  शुशुचिषकः-शुशोचिषकः,  14 शुचितः- शोचितः,  15 शूद्रः-शूद्रा,  महाशूद्री। 
 इतराणि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिक- कोचतिवत् 16 ऊह्यानि।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१७२३)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-१८३। अक। सेट्। पर।)
 03 =>
  (श्लो। ५३)
 04 =>
  [पृष्ठम्१३०५+ ३३]
 05 =>
  [[१। ‘इगुपधात् कित्’ (द। उ। १-४८) इति इन्प्रत्ययः। तस्य कित्त्वात् न गुणः। अहरहः क्लिश्यमाजनं दृष्ट्वा शोचतीति शुचिः = विद्वान्। शुचिः दक्षश्च।]]
 06 =>
  [[२। घञि रूपमेवम्। ‘तुन्दशोकयोः--’ (३-२-५) इति निपातनात् कुत्वम्। अन्यथा वार्त्तिकमते ‘निष्ठायामनिटः--’ (सि। कौ। वा। ७-३-५२) इति संको- चितत्वात् धातोरस्य निष्ठायां सेट्त्वात् कुत्वाप्रसक्तेः। प्रक्रियासर्वस्वे तु न्यङ्क्वादित्वं (७-३-५३) आश्रित्यात्र कुत्वं समर्थितम्। हृच्छोकः इत्यत्र ‘वा शोकष्यञ्रोगेषु’ (६-३-५१) इति हृदयशब्दस्य हृदादेशः।]]
 07 =>
  [[३। ण्यति,  ‘चजोः कु घिण्ण्यतोः’ (७-३-५२) इति सूत्रकारमते यद्यपि प्राप्तं कुत्वम्
\n\n  तथापि ‘निष्ठायामनिटः--’ (वा। ७-३-५६) इति नियमान्निवर्तते।]]
 08 =>
  [[४। ‘जुचङ्क्रम्यदन्द्रम्यसृगृधिज्वलशुच--’ (३-२-१५०) इत्यादिना तच्छीलादौ युच्।]]
 09 =>
  [[५। भावे स्त्रियां सम्पदादित्वात् (वा। ३-३-१०८) क्विप्। क्तिनोऽपवादः।]]
 10 =>
  [[६। ‘ऋज्रेन्द्र--’ (द। उ। ८-४६) इत्यत्र निपातनात् रक्प्रत्ययान्तः साधुः। शुक्रः = भार्गवः।]]
 11 =>
  [[७। यङतात् शानचि रूपमेवम्।]]
 12 =>
  [[८। शोचति इति शोचिः = दीप्तिः,  शोको वा। सकारान्तः शब्दः। ‘अर्चिशुचि--’ (द। उ। ९-३०) इति इसिप्रत्ययः।]]
 13 =>
  [[९। ‘रलो व्युपधात्--’ (१-२-२६) इति सेटोः क्त्वासन्प्रत्यययोः कित्त्वविकल्पः
\n\n  तेन रूपद्वयम्।]]
 14 =>
  [[१०। ‘उदुपधात् भावादिकर्मणोः--’ (१-२-२१) इति सेटो निष्ठायाः कित्त्वविकल्पः। तेन रूपद्वयम्।]]
 15 =>
  [[११। ‘शुचेर्दक् रश्च’ इति उणादिसूत्रेण रक्प्रत्ययो दकारादेशः,  उपधादीर्घश्च इति माधवः। दशपाद्युणादौ तु ‘शदेरू च’ (द। उ। ८-३४) इति शदेर्धातोरिदं पदं निष्पाद्यते। माधवपक्ष एव प्राचीनः।]]
 16 =>
  (२००)

Capeller

German

 शुच॑ klar,  rein
 f.
  शुचा Kummer,  Trauer.

Grassman

German

 śucá,  a.,  rein,  hell [von śuc].
-ásya {852, 6}.
-ā́yās {852, 6} ādhī́ṣamāṇāyās pátis śucā́yās ca śucásya ca.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.