शीतल (zItala)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 शीतल mfn.
   (-लः-ला-लं) Cold,  chilly,  frigid.
	 n.
  (-लं)
	 1. Green vitriol.
	 2.
Storax.
	 3. Sandal.
	 4. White Sandal.
	 5. A lotus.
	 6. A pearl.
	 7.
Cold,  coldness.
	 8. The root of the Andropogon muricatum. 
	 m.
  (-लः)
1. A plant,  (Marsilea quadrifolia.)
	 2. A Jina or Jaina teacher, 
the 10th of the twenty-four Tirthakārs.
	 3. A religious ceremony
observed upon the sun's entering Aries.
	 4. The moon. 
	 5. A small
tree,  (Cordia myxa.)
	 6. The Champaca,  (Michelia champaca.)
	 7.
A sort of camphor.
	 8. Turpentine.
	 f.
  (-ला-ली)
	 1. A plant,  perhaps
intending the Phrynium dichotymum,  from the split stems of
which a smooth,  cool mat is made,  thence termed Sitala-pāti.
	 2.
Small-pox.
	 3. The goddess presiding over or inflicting small-pox.
E.
  शीत cool,  लच् poss. aff.
  ,  or ला to give or get,  aff.
   क ।

Capeller Eng

English

 शीतल a.
  cold,  cool (lit.   & fig.
  )
 n.
  = seq.
 

Yates

English

 शीतल (लः-ला-लं)
a. Cool.
m.
  A
plant
 a
Jaina
 a ceremony
moon. 
f.
  (आ) and (ई) A plant
small-pox.
n.
  Green vitriol
 sto-
rax
sandal
 lotus
 pearl
 cold-
ness.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

शीतल 	-	  zItala 	-	 adj.
  	-	 shivering
शीतक 	-	  zItaka 	-	 m.
  	-	 shivering
शीतालु 	-	  zItAlu 	-	 adj.
  	-	 shivering with cold
प्रवेपक 	-	  pravepaka 	-	 m.
  	-	  trembling shivering

शीतल 	-	 zItala 	-	 adj.
  	-	 cold
शीतल 	-	 zItala 	-	 adj.
  	-	 cool
अस्मिन् मासे प्रायेण शीतल 	-	 asminmAseprAyeNazItala 	-	 m.
  	-	 Usuallyitiscoldinthismonth.
शीतल 	-	 zItala 	-	 adj.
  	-	  cold i.e. free from passion
शीतल 	-	 zItala 	-	 adj.
  	-	  not causing painful feelings
शीतल 	-	 zItala 	-	 adj.
  	-	  gentle
शीतल 	-	 zItala 	-	 adj.
  	-	  calm
शीतल 	-	 zItala 	-	 adj.
  	-	  frosty
शीतल 	-	 zItala 	-	 adj.
  	-	  cooling
शीतल 	-	 zItala 	-	 adj.
  	-	  not exciting emotion
शीतल 	-	 zItala 	-	 adj.
  	-	  shivering
शीतल 	-	 zItala 	-	 m.
  	-	  sampangi plant   [ Michelia champaca - Bot. ]
शीतल 	-	 zItala 	-	 m.
  	-	  moon
शीतल 	-	 zItala 	-	 m.
  	-	  religious ceremony observed on the sun's entering Aries
शीतल 	-	 zItala 	-	 m.
  	-	  bitumen
शीतल 	-	 zItala 	-	 m.
  	-	  wind
शीतल 	-	 zItala 	-	 m.
  	-	  Assyrian Plum plant  [ Cordia Myxa - Bot. ]
शीतल 	-	 zItala 	-	 m.
  	-	  kind of camphor
शीतल 	-	 zItala 	-	 m.
  	-	  small-pox
शीतल 	-	 zItala 	-	 m.
  	-	  resin of Shala tree  [ Shorea Robusta - Bot. ]
शीतल 	-	 zItala 	-	 m.
  	-	  green sulphate of iron
शीतल 	-	 zItala 	-	 n.
  	-	  coldness
शीतल 	-	 zItala 	-	 n.
  	-	  sandal
शीतल 	-	 zItala 	-	 n.
  	-	  crape ginger or Variegated ginger  [ Costus Speciosus or Arabicus - Bot. ]
शीतल 	-	 zItala 	-	 n.
  	-	  lotus
शीतल 	-	 zItala 	-	 n.
  	-	  pearl
शीतल 	-	 zItala 	-	 n.
  	-	  root of vetiver grass  [ Andropogon Muricatum -  Bot. ]
शीतल 	-	 zItala 	-	 n.
  	-	  cold weather

Wilson

English

 शीतल
mfn.
   (-लः-ला-लं) Cold,  chilly,  frigid.
n.
  (-लं)
1 Green vitriol.
2 Storax.
3 Sandal.
4 White Sandal.
5 A lotus.
6 A pearl.
7 Cold,  coldness.
8 The root of the Andropogon muricatum. 
m.
  (-लः)
1 A plant,  (Marsilea quadrifolia.)
2 A Jina or Jaina teacher,  the 10th of the twenty-four
Tīrthakaras.
3 A religious ceremony observed upon the sun's entering Aries.
4 The moon. 
5 A small tree,  (Cordia myxa.)
6 The Champaca,  (Michelia champaca.)
7 A sort of camphor.
8 Turpentine.
f.
  (-ला-ली)
1 A plant,  perhaps intending the Phrynium dichotymum,  from the split stems of
which a smooth,  cool mat is made,  thence termed Sitalpāti.
2 Small-pox.
3 The goddess presiding over or inflicting small-pox.
E.
  शीत cool,  लच् poss. aff.
  ,  or ला to give or get,  aff.
   क.

Apte

English

शीतल [śītala],  a.
  [शीतं लाति ला-क,  शीतमस्त्यस्य लच्-वा]

(a) Cool,  cold,  chill,  frigid
 अतिशीतलमप्यम्भः किं भिनत्ति न भूभृतः Subhāṣ. (b) Cool,  bearable
 महदपि परदुःखं शीतलं सम्यगाहुः V.*
  4.13.

Not exciting,  calm,  gentle.

लः The moon. 

A kind of camphor.

Turpentine.

The Champaka tree.

A kind of religious observance (observed upon the sun's entering the sign Aries).

लम् Cold,  coolness.

The cold season. 

Benzoin. 

White sandal,  or sandal in general.

A pearl.

Green sulphate of iron. 

A lotus.

The root called वीरण q. v.  Comp.
   -छदः the Champaka tree.-जलम् a lotus. -प्रदः,  -दम् sandal. -वातः a cool breeze.-षष्ठी the sixth day of the bright half of Māgha. 

Apte 1890

English

 शीतल a. [शीतं लाति ला-क,  शीतमस्त्यस्य लच्-वा] (a) Cool,  cold,  chill,  frigid
 अतिशीतलमप्यभः किं भिनात्ति न भूभृतः Subhāṣ. (b) Cool,  bearable
 महदपि पग्दुःखं शी तलं सब्यगाहुः V. 4. 13. 
लः 1 The moon. 
2 A kind of camphor. 
3 Turpentine. 
4 The Campaka tree. 
5 A kind of religious observance (observed upon the sun's entering the sign Aries). 
लं 1 Cold,  coolness. 
2 The cold season. 
3 Benzoin. 
4 White sandal,  or sandal in general. 
5 A pearl. 
6 Green sulphate of iron. 
7 A lotus. 
8 The root called वीरण q. v. 
Comp. 
छदः the Campaka tree. 
जलं a lotus. 
प्रदः 
दं sandal. 
वातः a cool breeze. 
षष्ठी the sixth day of the bright half of Māgha. 

Monier Williams Cologne

English

 शीतल mf(आ)n.  cold,  cool,  cooling,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 shivering,  frosty,  Cat.
 

 cold i.e. free from passion,  calm,  gentle,  Aṣṭāv.
 Prasannar.
 

 not exciting emotion,  not causing painful feelings,  Vikr.
  iv,  37

 शीतल m.
  (only L.
 ) the wind

 the moon

 Cordia Myxa

 Michelia Champaka

 =
  असन-पर्णी

 a kind of camphor

 the resin of Shorea Robusta

 शीतल m.
  green sulphate of iron (also m.
 )

 शीतल m.
  bitumen (also m.
 )

 शीतल m.
  a religious ceremony observed on the sun's entering Aries

 (with Jainas) N.
  of the 10th Arhat of the present Avasarpiṇī

 शीतल (अम्),  n.
  cold,  coldness,  cold weather,  Subh.
 

 sandal,  L.
 

 a lotus,  L.
 

 Costus Speciosus or Arabicus,  L.
 

 the root of Andropogon Muricatus,  L.
 

 a pearl,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 शीतल,  अस्,  आ,  अम्,  cool,  cold,  frigid,  chilly
 (अस्), 
m. the moon
 the plant Marsilea Quadrifolia
 a
particular Jina or Arhat,  (the tenth of the twenty-
four Tīrthakāras)
 a religious ceremony observed
upon the sun's entering Aries
 the small tree Cordia
Myxa
 the Campaka tree
 a sort of camphor
 tur-
pentine or the resin of Shorea Robusta
 (आ),  f.
small-pox (= मसूरिका)
 the goddess presiding
over or inflicting small-pox
 a kind of aquatic plant
(perhaps the Phrynium Dichotymum,  from the split
stems of which a cool mat is made
 = शीत-कुम्भी, 
शुक्ल-पुष्पा)
 other plants,  = कुटुम्बिनी
 = आरा-
म-शीतला
 = बालुका
 (ई),  f. a kind of aquatic
plant,  see above
 small-pox
 (अम्),  n. cold,  cold-
ness,  coolness,  cold weather
 the cold season
 green
sulphate of iron (= पुष्प-कासीस)
 benzoin or
storax
 sandal,  white sandal
 a lotus
 a pearl
 the
root of the Andropogon Muricatus.
—शीतल-च्छद, 
अस्,  m. a white leaf
 (अस्,  आ,  अम्),  having white
leaves
 (अस्),  m. the Campaka tree.
—शितल-जल, 
अम्,  n. cold water
 a lotus.
—शीतल-तर,  अस्,  आ, 
अम्,  more cool,  colder.
—शीतल-ता,  f. or शीतल-त्व, 
अम्,  n. coldness,  coolness,  frigidity,  chilliness
 in-
sensibility,  apathy (= जड-ता).
—शीतल-प्रद, 
अस्,  आ,  अम्,  giving or producing coolness
 (अस्),  m.
sandal.
—शीतल-प्रसाद,  अस्,  m. a proper N.
—शी-
तल-वात,  अस्,  m. a cool breeze,  cold wind.
—शीतल-
वातक,  अस्,  आ,  अम्,  having cool breezes
 (अस्),  m.
the plant Marsilea Quadrifolia (= अशन-पर्णी)।
—शीतल-षष्ठी,  f. or शीतला-षष्ठी,  the sixth
of the light half of the month Māgha (when only
cold food is eaten).
—शीतला-पूजा,  f. worship of the
goddess Śītalā (a festival on the eighth day of the
second half of the month Phālguna).

Macdonell

English

 शीतल śīta-la,  a.
  cool,  cold,  frigid,  cooling
 🞄free from passion (rare)
 gentle,  mild (person)
 🞄not affecting the feelings (misfortune)
 🞄n.  cold,  coolness: -tā,  f.
  coldness.

Benfey

English

 शीतल शीत + ल, 
 I. adj.
  Cold,  cool, 
Pañc. ii. d. 58
 figurat.,  Vikr. d. 90.
Comparat. °लतर,  Cooler,  Śiś. 9,  4.
 II. m.
 
 1. The moon. 
 2. A sort of
camphor.
 III. m.
 ,  f.
  ला,  and ली,  and
n.
  The name of several plants.
 IV.
n.
 
 1. Coldness.
 2. A pearl.
 -- Comp.
 
अ-,  adj.
  hot,  Śiś. 9,  86.
अति-,  adj.
 
very cool,  Hit. iii. d. 45.
सु-,  adj.
 
very cool,  Hit. i. d. 96,  M.M.
हिम-, 
adj.
  very cold.

Apte Hindi

Hindi

शीतल
वि* - "शीतं लाति-ला + क,  शीतमस्त्यस्य लच् वा"
"ठण्डा,  शीतलगुण युक्त,  सर्द,  (ठण्ड के कारण) जमा हुआ"

शीतलः
पुं*
  - -
चाँद

शीतलः
पुं*
  - -
एक प्रकार का कर्पूर

शीतलः
पुं*
  - -
एक प्रकार का धार्मिक अनुष्ठान

शीतलम्
नपुं*
   - -
"ठण्डक,  ठण्डापन"

शीतलम्
नपुं*
   - -
जाड़े की ऋतु

शीतलम्
नपुं*
   - -
शैलेयगन्धद्रव्य

शीतलम्
नपुं*
   - -
"सफेद चन्दन,  या चन्दन"

शीतलम्
नपुं*
   - -
मोती

शीतलम्
नपुं*
   - -
तूतिया

शीतलम्
नपुं*
   - -
कमल

शीतलम्
नपुं*
   - -
वीरण नामक मूल

L R Vaidya

English

 SItala {% (I) a. (f. ला) %} Cool,  cold,  chilly,  पयोधराश्चंदनपंकशीतलाः Rt.i.6,  R.i.43.

 SItala {% (II) m. %} 1. The moon
a kind of camphor
the champaka tree
turpentine.

 SItala {% (III) n. %} 1. Cold,  coolness
benzoin
green sulphate of iron
a pearl
a lotus
white sandal.

Bopp

Latin

 शीतल (a शीत s. ल) frigidus. N. 13. 4.

Lanman

English

 śītala,  a. cool. [śīta,  1227.]

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  शीतल,  अनुष्ण,  अनुष्णक,  शीकर,  शिशिर,  सुषिक,  सेभ्य,  स्फीत
adjective
 
यद् उष्णं नास्ति।
 "पथिकः नद्याः शीतलं जलं पिबति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

grang
१) शीत २) शीतल ३) ४)

grang mo
१) शीत २) शीतल

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
एतस्यामवसर्पिण्यामृषभोऽजितशंभवौ ।
अभिनन्दनः सुमतिस्ततः पद्मप्रभाभिधः ॥ २६ ॥
सुपार्श्वश्चन्द्रप्रभश्च सुविधिश्चाथ शीतलः ।
श्रेयांसो वासुपूज्यश्च विमलोऽनन्ततीर्थकृत् ॥ २७ ॥
धर्मः शान्तिः कुंथुररो मल्लिश्च मुनिसुव्रतः ।
नमिर्नेमिः पार्श्वो वीरश्चतुर्विंशतिरर्हताम् ॥ २८ ॥
-wordlist-
 
ऋषभ (पुं),  अजित (पुं),  शम्भव (पुं),  अभिनन्दन (पुं),  सुमति (पुं),  पद्मप्रभ (पुं),  सुपार्श्व (पुं),  चन्द्रप्रभ (पुं),  सुविधि (पुं),  शीतल (पुं),  श्रेयांस (पुं),  वासुपूज्य (पुं),  विमल (पुं),  अनन्ततीर्थकृत् (पुं),  धर्म (पुं),  शान्ति (पुं),  कुन्थु (पुं),  अर (पुं),  मल्लि (पुं),  मुनिसुव्रत (पुं),  नमि (पुं),  नेमि (पुं),  पार्श्व (पुं),  वीर (पुं)

--source--
 
शीते तुषारः शिशिरः सुशीमः शीतलो जडः ।
हिमोऽथोष्णे तिग्मस्तीक्ष्णस्तीव्रश्चण्डः खरः पटुः ॥ १३८५ ॥
-wordlist-
 
शीत (पुं),  तुषार (पुं),  शिशिर (पुं),  सुशीम (पुं),  शीतल (पुं),  जड (पुं),  हिम (पुं),  शीत (त्रि),  तुषार (त्रि),  शिशिर (त्रि),  सुशीम (त्रि),  शीतल (त्रि),  जड (त्रि),  हिम (त्रि),  उष्ण (पुं),  तिग्म (पुं),  तीव्र (पुं),  तीक्ष्ण (पुं),  चण्ड (पुं),  खर (पुं),  पटु (पुं),  उष्ण (त्रि),  तिग्म (त्रि),  तीव्र (त्रि),  तीक्ष्ण (त्रि),  चण्ड (त्रि),  खर (त्रि),  पटु (त्रि)

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्

Sanskrit

--source--
 
वायौ सुरालयः प्राणः संभृतो जलभूषणः ।
शुचिर्वहालो नघटः पश्चिमोत्तरदिक्पतिः ॥ १६९ ॥
अङ्कतिः क्षिपणुर्मर्को ध्वजप्रहरणश्चलः ।
शीतलो जलकान्तारो मेघारिः सृमरोऽपि च ॥ १७० ॥
-wordlist-
 
सुरालय (पुं),  प्राण (पुं),  सम्भृत (पुं),  जलभूषण (पुं),  शुचि (पुं),  वह (पुं),  लोलघट (पुं),  पश्चिमोत्तरदिक्पति (पुं),  अङ्कति (पुं),  क्षिपणु (पुं),  मर्क (पुं),  ध्वजप्रहरण (पुं),  चल (पुं),  शीतल (पुं),  जलकान्तार (पुं),  मेघारि (पुं),  सृमर (पुं)

नाममाला

Sanskrit

शीतल,  तिमिर,  याथ,  मन्द,  विलम्बित
शीतलं तिमिरं याथं मन्दं विद्धि विलम्बितम् ॥ १८४ ॥
verse 0.1.1.184
page 0088

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 शीतलं,  क्ली,
   (शीतं लातीति । ला + कः ।) पुष्प-कासीसम् । शैलजम् । मलयोद्भवम् । तत्तुचन्दनम् । इति मेदिनी ॥
 पद्मकम् । मौक्तिकम् ।इति राजनिर्घण्टः ॥
 शैत्यम् । इति शब्दरत्ना-वली ॥
 वीरणमूलम् । इति शब्दचन्द्रिका ॥

 शीतलः,  पुं,
   अशनपर्णी । इत्यमरः ॥
 अर्हद्विशेषः ।स तु चतुविंशतितीर्थङ्करमध्ये दशमतीर्थङ्करः ।इति हेमचन्द्रः ॥
 व्रतविशेषः । स तु मेष-संक्रान्त्यां कर्त्तव्यः । चन्द्रः । इति शब्दचन्द्रिका ॥
चम्पकः । कर्पूरभेदः । रालः । इति राज-निर्घण्टः ॥

 शीतलः,  त्रि,  (शीतोऽस्यास्तीति । शीत + “सिध्मा-दिभ्यश्च ।” ५ । २ । ९७ । इति लच् ।) शीत-गुणविशिष्टः । तत्पर्य्यायः । सुषीमः २ शिशिरः३ जडः ४ तुषारः ५ शीतः ६ हिमः ७ ।इत्यमरः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 शीतल पु०
  शीतं लाति ला--क शीतमस्त्यस्य लच् वा । १ शी०तस्पर्शे २ तद्वति त्रि०
  । ३ मकयोद्भवे चन्दने न०
  ४ शैलेये-५ पुष्पकासीसे च मेदि० । ६ पद्मके ७ मौक्तिके राजनि० ।८ वीरणमूले न०
  शब्दच० । ९ असनपर्स्याम् अमरः । १० बहुवारवृक्षे ११ चत्पके १२ राले १३ चन्द्रे १४ कर्पूरेपु०  राजनि० ।

Capeller

German

 शीतल kühl,  kalt (auch übertr.)
 n.
  Kälte.

Stchoupak

French

 शीतल-
 a. froid,  frais,  rafraîchissant 
 qui laisse froid,  qui ne
suscite pas d'émotion 
 -तर- compar. plus froid 
 -ई-कृ- refroidir, 
rafraîchir 
 -ई-भू- se refroidir (aussi fig.) 
 -ता- f.
  froideur.
°स्पर्श- a. froid au toucher.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.