| YouTube Channel

शिशुकः (zizukaH)

 
Apte
English
शिशुकः [śiśukḥ], 1 A child, an infant
को$प्येष वीरशिशुकाकृति- रप्रमेयसामर्थ्यसारसमुदायमयः पदार्थः
Mv.*
 2.39.
The young of any animal.
A tree.
A porpoise.
A fish resembling a porpoise.
Apte 1890
English
शिशुकः 1 A child, an infant.
2 The young of any animal.
3 A tree.
4 A porpoise.
5 A fish resembling a porpoise.
Apte Hindi
Hindi
शिशुकः
पुं*
 - शिशु + कन्
"बालक, बच्चा"
शिशुकः
पुं*
 - शिशु + कन्
किसी भी जानवर का बच्चा
शिशुकः
पुं*
 - शिशु + कन्
वृक्ष
शिशुकः
पुं*
 - शिशु + कन्
सूँस
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 शिशुः, पाकः, पोतः, अर्भकः, डिम्भः, पृथुकः, शावकः, शावः, अर्भः, शिशुकः, पोतकः, भिष्टकः
noun
जन्मनः अनन्तरम् एकवर्षीयः द्विवर्षीयः वा बालः।
"माता शिशुं दुग्धं पाययति।"
Synonyms:
 शिशुकः
noun
एकः राजा ।
"शिशुकस्य उल्लेखः विष्णुपुराणे वर्तते"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शिशुकः,
पुं,
 (शिशोरिव प्रतिकृतिः । शिशु +इवार्थे कन् ।) जलजन्तुविशेषः । शुशुक् इतिभाषा । तत्पर्य्यायः । उलूपी २ । इत्यमरः ॥
द्वे उपल इति ख्याते अति चञ्चले मत्स्ये । शिशुमाराकृतिर्म्मत्स्यभेदः उलूपी । इति कलिङ्गा-दयः । शोशु इति ख्यातो मत्स्यविशेषः उलूपी-त्यन्ये । भाँगाल इति ख्याते इत्येके । शिशुमारएव उच्यते इति सर्व्वस्वम् । तथा च रत्न-कोषादौ ‘चुलुपी शिशुमारः स्यादुलूपी शिशुक-स्तथा ।’ ऊर्द्ध्वं लुम्पति भ्राम्यति उलूपी लुप ऌशपञौ छेदे उत्पूर्व्वः ग्रहादित्वाण्णिन् मनी-षादित्वात् तलोपः लोर्दीर्घश्च द्विह्रस्वोकारो-ऽपि । ‘शिशुकस्तूलुपी बालः प्रोष्ठी तु सफरीद्वयोः ।’ इति वाचस्पतिः । चुलुपीति चवर्गादि-पाठ इति केचित् । शिशुरिव शिशुकः ।‘शिशुकः शिशुमारेऽपि बालकोलुपिनोरपि ॥
’इति रुद्रः ॥
”इति भरतः ॥
अपि च ।“उलुपी स्यादुलुपीव चुलुम्पी चुलुकी तथा ।शिशुकश्चेति पर्य्यायः शिशुमाराकृतौ झसे ।कैश्चिदुत्पलमत्स्ये तु पर्य्यायोऽयं निगद्यते ॥
”इति शब्दरत्नावली ॥
“शिशुकः शिशुमारश्च स च ग्राहो वराहकः ॥
”इति राजनिर्घण्टः ॥
* ॥
शिशुमारः । (यथा, महाभारते । १२ । २९ । २७ ।“कूर्म्मान् कर्कटकान् नक्रान् मकरान् शिशु-कानपि ॥
”)बालकः । इति मेदिनी ॥
(यथा, कथासरित्-सागरे । २१ । ३९ ।“शिशुकद्वयसंयुक्ता ब्राह्मणी कापि दुर्गता ।द्वारि स्थिता महाराज देवदर्शनकाङ्क्षिणी ॥
”)वृक्षविशेषः । इति हेमचन्द्रः ॥