| YouTube Channel

शिल्प (zilpa)

 
शब्दसागरः
English
शिल्प
n.
(-ल्पं)
1. An art, any manual or mechanical art, (sixty-four
such arts are enumerated.)
2. Skill, ingenuity.
3. A ceremonial
act.
4. A sort of spoon or ladle, used at sacrifices to throw the
Ghee or butter into the fire.
E.
शिल् to be clever or skilled, पक्
Unādi
aff.
, and the vowel made short.
Capeller Eng
English
1 शिल्प॑
a.
many-coloured, variegated.
2 शि॑ल्प
n.
variegation, decoration, ornament, art, craft
f.
शिल्पी =
seq.
Yates
English
शिल्प (ल्पं) 1.
n.
An art, mechani-
cal art
sacrificial spoon.
Spoken Sanskrit
English
शिल्प - zilpa -
adj.
- variegated
शिल्प - zilpa -
m.
- craft
शिल्प - zilpa -
m.
- statue
शिल्प - zilpa -
n.
- variegated or diversified appearance
शिल्प - zilpa -
n.
- decoration
शिल्प - zilpa -
n.
- any handicraft or mechanical or fine art
शिल्प - zilpa -
n.
- particular kind of zastra or hymn
शिल्प - zilpa -
n.
- manual craft
शिल्प - zilpa -
n.
- art
शिल्प - zilpa -
n.
- ceremony
शिल्प - zilpa -
n.
- any act or work
शिल्प - zilpa -
n.
- kind of sacrificial ladle
शिल्प - zilpa -
n.
- fine art
शिल्प - zilpa -
n.
- skill
शिल्प - zilpa -
n.
- ceremonial act
शिल्प - zilpa -
n.
- skill in any art or craft or work of art
शिल्प - zilpa -
n.
- manual art
शिल्प - zilpa -
n.
- ingenuity
शिल्प - zilpa -
n.
- artistic work
शिल्प - zilpa -
n.
- art of variegating
शिल्प - zilpa -
n.
- shape
शिल्प - zilpa -
n.
- mechanical art
शिल्प - zilpa -
n.
- form
शिल्प - zilpa -
n.
- ornament
शिल्प - zilpa -
n.
- any manual art or craft
शिल्प - zilpa -
n.
- rite
शिल्प - zilpa -
n.
- handicraft
शिल्प - zilpa -
n.
- contrivance
शिल्प-श्रेणी - zilpa-zreNI -
f.
- craft guild [ Econ. ]
आधार-शिल्प - AdhAra-zilpa -
n.
- basic craft
शिल्प zilpa
n.
art of variegating
शार zAra
m.
variegating or a variegated colour
Wilson
English
शिल्प
n.
(-ल्पं)
1 An art, any manual or mechanical art.
2 A sort of spoon or ladle, used at sacrifices to throw the Ghee or butter
into the fire.
E.
शिल to be clever or skilled, Uṇādi
aff.
, and the vowel made
short.
Apte
English
शिल्पम् [śilpam], [शिल्-पक्
Uṇ.*
3.28]
An art, a fine or mechanical art
(64 such arts are enumerated).
Skill (in any art)
craft
शिल्पोपचारयुक्ताश्च निपुणाः पण्ययोषितः
Ms.*
9.259
पात्रविशेषे न्यस्तं गुणान्तरं व्रजति शिल्पमाधातुः
M.*
1.6.
Ingenuity, cleverness.
Work, manual work or labour
विसर्गरत्यर्त्यभिजल्पशिल्पाः
Bhāg.*
5.11.1.
A rite, ceremony.
A kind of ladle or spoon used at sacrifices.
Form, shape.
Creation, procreation.
Comp.
-कर्मन्
n.
, -क्रिया any manual labour, handicraft. -कारः, -कारकः, -कारिका, -कारिन्m. an artisan, a mechanic
Kau.
A.
1.1. -गृहम्, -गेहम् a workshop, manufactory. -जीविन् an artisan, a mechanic.
विद्या mechanical science.
any manual skill, handicraft. -शालम्, -ला a workshop, manufactory (a technical school).
शास्त्रम् a book on any art, fine or mechanical.
mechanics. -स्थानम् skill in art
Buddh.
Apte 1890
English
शिल्पं [शिल्-पक्] 1 An art, a fine or mechanical art
(64 such arts are enumerated).
2 Skill (in any art)
craft
पात्रविशेषन्यस्तं गुणांतरं व्रजति शिल्पमाधातुः M. 1. 6.
3 Ingenuity, cleverness.
4 Work, manual work or labour.
5 A rite, ceremony.
6 A kind of ladle or spoon used at sacrifices.
7 Form, shape.
8 Creation, procreation.
Comp.
कर्मन्, n.,
क्रिया any manual labour, handicraft.
कारः,
कारकः,
कारिन् m. an artisan, a mechanic.
विद्या {1} mechanical science. {2} any manual skill, handicraft.
शालं,
ला a workshop, manufactory (a technical school).
शास्त्रं {1} a book on any art, fine or mechanical. {2} mechanics.
Monier Williams Cologne
English
शि॑ल्प
n.
(of doubtful derivation) the art of variegating, variegated or diversified appearance, decoration, ornament, artistic work,
VS.
Br.
Hariv.
Kathās.
BhP.
any manual art or craft, any handicraft or mechanical or fine art (64 such arts or crafts, sometimes called बाह्य-कला, ‘external or practical arts’, are enumerated, e.g. carpentering, architecture, jewellery, farriery, acting, dancing, music, medicine, poetry
&c.
[cf.
IW.
185]
and 64 अभ्यन्तर-कला, ‘secret arts’ e.g. kissing, embracing, and various other arts of coquetry),
ŚāṅkhBr.
Mn.
MBh.
&c.
skill in any art or craft or work of art, ingenuity, contrivance,
MBh.
Kāv.
&c.
any act or work (also
m.
),
BhP.
ceremonial act, ceremony, rite (also
m.
),
MW.
form, shape,
Naigh.
iii, 7 (cf. सु-शिल्प)
a partic. kind of Śastra or hymn (of a highly artificial character, recited on the 6th day of the Pṛṣṭhya Ṣaḍ-aha, at the Viśvajit
&c.
),
Br.
ŚrS.
a kind of sacrificial ladle (?),
L.
(du. with जमद्-अग्नेः)
N.
of two Sāmans, ĀrṣBr.
शि॑ल्प
m.
N.
of a teacher,
ŚBr.
शिल्प॑
mfn.
variegated,
VS.
TS.
Monier Williams 1872
English
शिल्प शिल्प, अम्, n. (according to Uṇādi-s.
III. 28. fr. rt. शील्), an art, any manual or mechanical
or fine art, (sixty-four such arts, sometimes called
वाह्य-कला, ‘external or practical arts, are enume-
rated, e. g. carpentering, architecture, jewellery, far-
riery, acting, dancing, music, medicine, poetry, &c.
and sixty-four अभ्यन्तर-कला, ‘secret arts, e. g.
kissing, embracing, and various other arts of coquetry)
skill in any art, ingenuity, contrivance, skill (in
general)
any act, work (enumerated among the
कर्म-नामानि in Naigh. II. 1)
ceremonial act,
rite, ceremony, (in this sense apparently also अस्,
m.)
form, shape (enumerated among the रूप-
नामानि in Naigh. III. 7, cf. सु-शिल्प)
a particular
kind of Śastra or hymn (of a highly artificial cha-
racter)
creation, procreation
a sort of spoon or
ladle used at sacrifices for throwing the clarified butter
into the fire
(अस्), m., N. of a teacher
(ई), f. a
female artisan or mechanic (regarded by Śāktas as
one of the eight Akulas).
—शिल्प-कर = शिल्प-
कार.
—शिल्प-कर्मन्, अ, n. or शिल्प-क्रिया, f.
manual labour, handicraft.
—शिल्प-कार, अस्, or
शिल्प-कारिन्, ई, m. an artisan, workman, mechanic.
—शिल्प-कारक, अस्, इका, अम्, practising any me-
chanical art, versed in an art
(अस्), m. an artisan.
—शिल्प-विद्या, f. the science of mechanics, me-
chanical knowledge, skill in art, mechanical or
manual skill.
—शिल्प-शाल, अम्, आ, n. f. a work-
shop, workroom, manufactory.
—शिल्प-शास्त्र, अम्,
n. a book on any mechanical or fine art (as archi-
tecture &c.), a scientific treatise
the whole collection
of treatises on mechanical arts, mechanics.
Macdonell
English
शिल्प 1. śilpá,
a.
variegated (YV.).
शिल्प 2. śílpa,
n.
variegated appearance, 🞄decoration, ornament (V.)
work of art (C.)
🞄artistic skill, art, craft (Br., C.)
N. of certain 🞄Śastras (Br., S.).
Benfey
English
शिल्प शिल्प,
n.
1. Proficiency in any
manual or mechanical art, or profes-
sion
art, Pañc. i. d. 4, 446
Bhāg. P. 3, 23, 17
Chr. 51. 1
Daśak. in Chr.
180, 12.
2. A sort of spoon used at
sacrifices to throw the butter into the
fire.
--
Comp.
कृत-,
adj.
one who has
attained a knowledge of his art, Yājñ.
2, 184.
Apte Hindi
Hindi
शिल्पम्
नपुं*
- शिल् + पक्
"कला, ललितकला, यान्त्रिक कला "
शिल्पम्
नपुं*
- -
"(किसी भी कला में) कुशलता, कारीगरी"
शिल्पम्
नपुं*
- -
"विदग्धता, पटुता"
शिल्पम्
नपुं*
- -
"कार्य, शारीरिक श्रम या कार्य"
शिल्पम्
नपुं*
- -
"कृत्य, अनुष्ठान"
शिल्पम्
नपुं*
- -
"यज्ञीय चमचा, स्रुवा"
L R Vaidya
English
Silpa {% n. %} 1. An art, fine or mechanical
(64 such arts are enumerated)
2. skill, ingenuity
3. a sort of ladle used at sacrifices
4. a ceremonial act.
Bopp
Latin
शिल्प n. opificium, ars. N. 15. 4.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
शिल्पं कला विज्ञानं मालाकारस्तु मालिकः
पुष्पाजीवः पुष्पलावी पुष्पाणामवचायिनी ९००
-wordlist-
शिल्प (क्ली), कला (स्त्री), विज्ञान (क्ली), मालाकार (पुं), मालिक (पुं), पुष्पाजीव (पुं), पुष्पलावी (स्त्री), पुष्पावचायिनी (स्त्री)
Vedic Reference
English
1. Śilpa means ‘art, of which three kinds nṛtya, ‘dance’
gīta, ‘song’
and vādita, ‘instrumental music, are enumerated
in the Kauṣītaki Brāhmaṇa (xxix. 5).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शिल्पं,
क्ली,
(शील समाधौ + “खष्पशिल्पशष्प-वाष्परूपपर्पतल्पाः ।” उणा० २८ इतिपः ह्रस्वश्च ।) कलादिकं कर्म्म इत्यमरः
हुनर इति पारसीकभाषा कारीगरी इतिहिन्दीभाषा
वात्स्यायनोक्तनृत्यगीतवाद्यादि-श्चतुषष्टिः वाह्यक्रियाः तथा आलिङ्गनचुम्ब-नादिचतुषष्टिः अभ्यन्तरक्रियाः कलाः ।आदिना स्वर्णकारादिकारुकर्म्मग्रहः एतत्सर्वं शिल्पं कथ्यते इति तट्टीकायां भरतः
(यथा कथासरित्सागरे २५ १७५ ।“ते तन्निरूप्य जगदुर्नेदृशो देव शक्यते ।अपरः कर्त्तुमेतद्धि दिव्यं शिल्पं मानुषम्
”)स्रुवः इति मेदिनी
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शिल्प
न०
शिल--पक् चित्रकलादिकर्मसु अमरः स्रुचिमेदि० तदारम्भमुहूर्त्तः मु० चि० उक्तो यथा“मृदुध्रुवक्षिप्रचरे ज्ञे गुरौ वा १० लग्नगे विधौज्ञजीवबर्गस्थे शिल्पारम्भः प्रशस्यते”
Capeller
German
1. शिल्प॑ bunt.
2. शि॑ल्प
n.
Buntheit, Schmuck, Kunstwerk,
Kunst, Geschick, Hanwerk.
f.
शिप्ली
Künstlerin.
Grassman
German
(śilpá), bunt, enthalten in su-śilpá.
-ás (paśús) VS. 〔29, 58〕.
-ā́s róhiṇyas VS. 〔24, 5〕.
Burnouf
French
शिल्प शिल्प
n.
travail, ouvrage manuel.
Cuiller sacrée
servant à répandre le घृत sur le feu.
शिल्पशाल
n.
[et
f.
आ] atelier.
शिल्पकार
m.
(कृ) ouvrier.
शिल्पिन्
m.
(sfx. इन्) ouvrier. -- F. शिल्पिनी ouvrière.
Sorte de drogue ou d'herbe ayant des propriétés toniques.
शिल्पिशाल
n.
[et
f.
आ] atelier.
Stchoupak
French
शिल्प-
nt. ornement, décoration
œuvre d'art
art, métier
m.
nt.
activité en général
-वन्त्-
m.
artisan
-इक-
m.
ép. de Śiva.
°कार- -क-
m.
(-ई- -इका-
f.
) artiste, artisan.
°कारिणी-
f.
danseuse professionnelle.
°जीविका-
f.
art ou métier dont on vit.
°प्रजापति-
m.
Viśvakarman.
°शास्त्र- nt.
n.
générique des manuels d'architecture.
शिल्पोपकार- शिल्पोपजिविन्-
m.
artiste, artisan.
शिल्पोपचार-युक्त- a. v. et
m.
qui vit de l'exercice de son art.