| YouTube Channel

शिला (zilA)

 
Capeller Eng
English
शिला॑
f.
 stone, rock.
Spoken Sanskrit
English
शिला - zilA -
f.
 - rock
क्षेपणी - kSepaNI -
f.
 - rocket
अग्निबाण - agnibANa -
m.
 - rocket
पर्वति - parvati -
f.
 - rock
दृषद् - dRSad -
f.
 - rock
उपल - upala -
m.
 - rock
अद्रि - adri -
m.
 - rock
अचल - acala -
m.
 - rock
अलघुपल - alaghupala -
m.
 - rock
अशन् - azan -
m.
 - rock
अश्मन् - azman -
m.
 - rock
काठ - kATha -
m.
 - rock
निश्चलाङ्ग - nizcalAGga -
m.
 - rock
पारारुक - pArAruka -
m.
 - rock
पारटीट - pAraTITa -
m.
 - rock
पर्वत - parvata -
m.
 - rock
प्रपातिन् - prapAtin -
m.
 - rock
मरु - maru -
m.
 - rock
शैल - zaila -
m.
 - rock
गिरि - giri -
m.
 - rock
शिला - zilA -
f.
 - stone
मृद्भाण्ड - mRdbhANDa -
n.
 - stoneware
पेषणि - peSaNi -
m.
 - mill-stone
निकष - nikaSa -
m.
 - touchstone
शाण - zANa -
m.
 - touchstone
पेषणशिला - peSaNazilA -
f.
 - grindingstone
मणि - maNi -
m.
 - preciousstone
घरट्ट - gharaTTa -
m.
 - grindingstone
अन्ने केवलं पाषाणाः - annekevalaMpASANAH -
sent.
 - Alotofstonesintherice.
पर्वति - parvati -
f.
 - stone
पाशी - pAzI -
f.
 - stone
मञ्जूषा - maJjUSA -
f.
 - stone
उपल - upala -
m.
 - stone
प्रस्तर - prastara -
m.
 - stone
ग्रावन् - grAvan -
m.
 - stone
पाषाण - pASANa -
m.
 - stone
अद्रि - adri -
m.
 - stone
अशन् - azan -
m.
 - stone
अश्न - azna -
m.
 - stone
उपलक - upalaka -
m.
 - stone
शिला - zilA -
f.
 - crag
शैल - zaila -
m.
 - crag
शृङ्ग - zRGga -
n.
 - crag
मरुप्रपात - maruprapAta -
m.
 - mountain-crag
प्रावण - prAvaNa -
adj.
 - being among the crags
टङ्कवत् - TaGkavat -
adj.
 - having hatchet-like crags
टङ्क - TaGka -
m.
n.
 - peak or crag shaped like the edge of a hatchet
Apte
English
शिला [śilā], 1 A stone, rock.
A grind-stone
शिलाधौत
Mb.
 * 4.58.29.
The lower timber of a door.
The top of a column.
A tendon, vein (for शिरा).
Red arsenic.
Camphor.
Comp.
 -अक्षरम् lithography, writing on stone.
अटकः a hole.
a fence, an enclosure.
a room on the top of a house. -आत्मजम् iron. -आत्मिका a crucible. -आरम्भा the wild plantain.
आसनम् a slab of stone used as a seat.
benzoin. -आह्वम् bitumen. -उच्चयः a mountain, huge rock
न पादपोन्मूलनशक्तिरंहः शिलोच्चये मूर्च्छति मारुतस्य
R.*
 2.34. -उत्थम् benzoin.
उद्भवम् benzoin.
a superior kind of sandal-wood. -ओकस्
m.
 an epithet of Garuḍa. -कुट्टकः a stone-cutter's chisel. -कुसुमम्, -पुष्पम् benzoin
व्यस्तशुकनिभशिलाकुसुमः प्रणुदन्ववौ वनसदां परिश्रमम्
Ki.*
 12.5. -गृहम् a grotto. -ज
a.
 fossil, mineral.
(जम्) bitumen.
benzoin.
petroleum.
iron.
any fossil production. -जतु
n.
bitumen
निदाघे धर्मसंतप्ता धातुसारंधरा धराः । निर्यासवत् प्रमुञ्चन्ति तच्छिलाजतु कीर्तितम् ॥ Bhāva
P.
red chalk. -जित्
f.
 , -दद्रुः bitumen.
धातुः chalk.
red chalk.
a white fossil substance. -निर्यासः bitumen.
पट्टः, पट्टकः a flat stone for grinding
&c.
a slab (of stone) used as a seat, stone-seat. -पुत्रः, -पुत्रकः a small flat stone for grinding condiments upon. -पेषः a grind-stone. -प्रतिकृतिः
f.
 an image of stone. -प्रवालकः a variety of inferior gems
Kau.
A.
 2.9. -प्रवेशः laying the corner-stone or foundation. -प्रसूनम् bitumen. -फलकम् a stone-slab.-भवम् benzoin. -भेदः a stone-cutter's chisel. -रम्भा the wild plantain.
रसः benzoin.
incense. -वल्कलः, -लम्, -वल्का a kind of moss. -वृष्टिः
f.
a shower of stones.
hail. -वेश्मन्
n.
 a grotto, rocky recess
उद्दामानि प्रथयति शिलावेश्मभिर्यौवनानि
Me.*
 25. -व्याधिः bitumen. -शित
a.
 sharpened on a stone
अथ त्वाचार्य- मुख्येन शरान् सृष्टान् शिलाशितान्
Mb.
 * 4.58.47. -सारम् iron. -स्वेदः bitumen.
Apte 1890
English
शिला 1 A stone, rock.
2 A grindstone.
3 The lower timber of a door.
4 The top of a column.
5 A tendon, vein (for शिरा).
6 Red arsenic.
7 Camphor.
Comp.
अटकः {1} a hole. {2} a fence, an enclosure. {3} a room on the top of a house.
आत्मजं iron.
आत्मिका a crucible.
आरंभा the wild plantain.
आसनं {1} a slab of stone used as a seat. {2} benzoin.
आह्वं bitumen.
उच्चयः a mountain
huge rock
R. 2. 34.
उत्थं benzoin.
उधवं {1} benzoin. {2} a superior kind of sandal-wood.
अओकस् m. an epithet of Garuḍa.
कुद्दकः a stone-cutter's chisel.
कुसुमं,
पुष्पं benzoin.
ज a. fossil, mineral.
जं {1} bitumen. {2} benzoin. {3} petroleum. {4} iron. {5} any fossil production.
जतु n. {1} bitumen. {2} red chalk.
जित f.,
दद्रुः bitumen.
धातुः {1} chalk. {2} red chalk. {3} a white fossil substance.
पट्टः
पट्टकः {1} a flat-stone for grinding &c. {2} a slab (of stone) used as a seat, stone seat.
पुत्रः,
पुत्रकः a small flat stone for grinding condiments upon.
प्रतिकृतिः f. an image of stone.
फलकं a stone slab.
भवं benzoin.
भेदः a stone cutter's chisel.
रसः {1} benzoin. {2} incense.
वल्कलः
लं,
वल्का a kind of moss.
वृष्ट्रिः f. {1} a shower of stones. {2} hail.
वेश्मन् n. a grotto rocky recess.
व्याधिः bitumen.
सारं iron.
Monier Williams Cologne
English
शिला॑
f.
 (perhaps connected with √ 1. शि) a stone, rock, crag,
AV.
&c.
&c.
red arsenic,
Suśr.
camphor,
L.
the lower mill-stone,
L.
the lower timber of a door,
L.
the top of the pillar supporting a house,
L.
a vein, tendon (for शिर, q.v.),
L.
N.
 of a river,
R.
of a woman,
Cat.
Monier Williams 1872
English
शिला शिला, f. (probably connected with
rt. 1. शि or rt. शो), a stone, rock
a grindstone or
any flat stone on which substances are ground
the
lower timber of a door
a beam or stone placed
across the top of a pillar, the top or capital of a
column
a vein, tendon, (for शिरा, q. v.)
red
arsenic
camphor
[cf. Lat. silex
Hib. clach,
cloch.]
—शिल-गर्भ-ज, अस्, m. (शिल for शिला), a
particular plant (= पाषाण-भेदन).
—शिला-
कर्णी, f. the olibanum tree, Boswellia Thurifera.
—शिला-कुट्टक, अस्, m. a stone-cutter's chisel or
hatchet.
—शिला-कुसुम, अम्, n. benzoin or storax,
(see शिला-ज।)
—शिला-घन, अस्, आ, अम्, firm or
hard as a stone or rock.
—शिला-ज, अस्, आ, अम्, ‘rock-
born, ’ produced in a mountain or rock, fossil, mineral
(अम्), n. a kind of resin or bitumen
benzoin, storax
or styrax
petroleum
any fossil production
iron.
—शिला-जतु, उ, n. ‘stone-lac, ’ bitumen
red chalk.
—शिला-जित्, त्, f. ‘rock-conquering, ’ bitumen.
—शि-
लाञ्जनी (°ला-अञ्°), f. a particular plant or shrub (=
कालाञ्जनी).
—शिलाटक (°ला-अट्°), अस्, m. a room
on the top of a house (= अट्ट)
a hole
a fence,
enclosure.
—शिला-तल, अम्, n. the surface of a rock
or stone.
—शिलात्मज (°ला-आत्°), अम्, n. ‘rock-
born, ’ iron.
—शिलात्मिका (°ला-आत्°), f. a crucible.
—शिला-त्वच्, क्, f. = शिला-वल्का.
—शिला-दद्रु, उस्,
m. ‘rock-eruption, ’ bitumen.
—शिला-धातु, उस्, m.
‘rock-mineral, ’ chalk
red chalk
a white fossil
substance
an aluminous earth of a white or yellowish
colour (considered to be a sort of chalk).
—शिला-
पट्ट, अस्, m. a flat stone for grinding condiments
&c.
a slab used as a seat, a rocky seat.
—शिला-
पट्टक, अस्, m. a rocky seat.
—शिला-पुत्र or शिला-
पुत्रक, अस्, m. (पुत्र being used as a diminutive),
a roller for grinding condiments &c., a small flat
stone for pounding or grinding.
—शिला-पुष्प, अम्,
n. ‘rock-flower, ’ storax or benzoin.
—शिला-पेष,
अस्, m. grinding with a stone.
—शिला-प्रतिकृति, इस्,
f. an image or statue of stone.
—शिला-फलक, अम्,
n. a layer or table of rock, a stone slab.
—शिला-
भव, अम्, n. ‘rock-produced, ’ storax or benzoin.
—शिला-भेद, अस्, m. the plant Plectranthus Scu-
tellarioides (= पाषाण-भेद)
a stone-cutter's
chisel.
—शिला-मय, अस्, ई, अम्, made of stone,
rocky, stony.
—शिलारम्भा (°ला-आर्°), f. the wild
plantain (= काष्ठ-कदली).
—शिला-रस, अस्, m.
‘rock-exudation, ’ olibanum, benzoin, incense.
—शिला-
वल्कल, अस्, अम्, m. n. or शिला-वल्का, f. ‘rock-
bark, ’ a kind of moss or lichen (especially a kind
used as a medicinal substance and said to be of cool-
ing and lithonthriptic properties
it is commonly
called Śilābāk).
—शिला-वितान, अस्, अम्, m. n. a
covering or expanse of stones, i. e. a shower of
stones.
—शिला-वृष्टि, इस्, f. ‘stone-rain, ’ hail.
—शिला-वेश्मन्, अ, n. ‘rock-abode, ’ a cavern, grotto,
rocky recess.
—शिला-व्याधि, इस्, m. ‘rock-disease, ’
bitumen.
—शिला-शित, अस्, आ, अम्, sharpened on a
grindstone.
—शिलासन (°ला-अस्° or -आस्°), अम्, n. a
stone bench or seat
benzoin or storax.
—शिला-सार,
अम्, n. ‘rock-essence, ’ iron.
—शिलाह्व (°ला-आह्°),
अम्, n. ‘stone-named, ’ bitumen, red chalk.
—शिली-
भूत, अस्, आ, अम्, converted into a rock, made hard.
—शिलोच्चय (°ला-उच्°), अस्, m. ‘rock-accumulation, ’
a mountain
a high mountain.
—शिलोत्थ (°ला-उत्°),
अस्, आ, अम्, growing upon rocks, produced from rocks
or stone
(अम्), n. benzoin, storax.
—शिलोद्भव
(°ला-उद्°), अस्, आ, अम्, produced from stone or on rock
(अम्), n. a superior sort of sandal-wood (either the
white or yellowish sort)
benzoin.
—शिलोरस्क
(°ला-उर्°), अस्, आ, अम्, rock-chested, having a chest as
hard as a rock (said of the Himālaya mountain).
—शिलौकस् (°ला-ओक्°), आस्, m. ‘dwelling in rocks, ’
an epithet of Garuḍa.
Macdonell
English
शिला śilā́,
f.
 stone, rock, crag.
Chandas
Sanskrit
सम-वृत्तम्,
अक्षराणि-
 20,
पादेऽक्षराणि-
 5
मात्राः - 7
मात्रा-विन्यासः
द दा द द दा
लक्षण-मूलम् - आनन्दमिश्र-जालक्षेत्रम्
Hindi
Hindi
पत्थर (स्त्री)
Apte Hindi
Hindi
शिला
स्त्री*
 - शिल + टाप्
पत्थर चट्टान
शिला
स्त्री*
 - शिल + टाप्
चक्की
शिला
स्त्री*
 - शिल + टाप्
चौखट की नीचे की लकड़ी
शिला
स्त्री*
 - शिल + टाप्
खंबे की चोटी
शिला
स्त्री*
 - शिल + टाप्
"कंडरा, रक्तवाहिका"
शिला
स्त्री*
 - शिल + टाप्
"मनः शिला, मैनसिल"
शिला
स्त्री*
 - शिल + टाप्
कपूर
L R Vaidya
English
SilA {% f. %} 1. A stone, a rock
2. a grindstone
3. the lower timber of a door
4. red arsenic
5. camphor
6. a vein
(in this sense for शिरा).
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
७, अग, अचल, अद्रि, अनिल, अश्व, ऋषि, कलत्र, कुलाचल, क्षितिभृत् क्ष्माधर, क्ष्माभूत्, गन्धन्वह, गन्धवह, गिरि, घोटा, छन्द, छन्दस्, तत्त्व, तापस, तुरग, तुरङ्ग, दिविचर, द्वीप, धरणिधर, धराधर, धरित्रीधर, धातु, धी, नग, पन्नग, पर्वत, पवन, भय, भूधर, भूध, भूभृत्, मरुत्, महीधर, महीघ्र, मातृका, मारुत, मुनि, यति, लोक, वक्री, वाजि, वात, वायु, वार, वासर, व्यसन, शिला, शिलोच्चय, शैल, सप्त, समीर, समीरण, स्थिर, स्वर, हय
Bopp
Latin
शिला f. lapis, saxum, petra. A. 9. 24. (Cf. lat. silex, hib.
clach, cloch lapis.)
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
शाला
स्त्री
शाला, श्लाघा, शिला, शाखा, वेश्मन्
शाला श्लाघा शिला शाला शाला शाखा च वेश्म च ॥ ३५ ॥
verse 2.1.1.35
page 0010
Edgerton Buddhist Hybrid
English
śilā,
(1) (= Pali silā, defined in PTSD a precious stone, quartz!
read prob. crystal), crystal: Mvy 〔5955〕, in a list of gems, = Tib. man śel
(2) a high number: Gv 〔106.10〕 (precedes śvelā
seems to have no correspondent in Gv 〔133〕 and the list cited thence in Mvy).
Indian Epigraphical Glossary
English
śilā (IA 23), [an inscription on] stone.
Lanman
English
śilā́, f. stone
crag.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
शिला Hagel, Harṣac. 31, 2? [Z.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 शिला
noun
पेषण्याः पाषाणयोः एकः।
"अस्याः पेषण्याः नीचैः वर्तमाना शिला घृष्टा।"
Synonyms:
 शिला, अश्म, पाषाण, प्रस्तर
noun
पृथ्वीस्तरीयः कठोरपिण्डः यः वालुकादिभिः कठोरद्रव्यैः निर्मितः अस्ति।
"मूर्तिकारः शिलायाः मूर्तिं निर्माति।"
Synonyms:
 कर्पुरः, कर्पुरम्, सिताभ्रः, ताराभ्रः, चन्द्रः, सोमः, सोमसंज्ञम्, घनसारः, हिमबालुका, शीतः, शशाङ्कः, शिला, शीतांशुः, हिमकरः, शीतप्रभः, शाम्भवः, शुभ्रांशुः, स्फटिकाभ्रः, कारमिहिका, चन्द्रार्कः, लोकतुषारः, गौरः, कुमुदः, हनुः, हिमाहूयः, चन्द्रभस्म, वेधकः, रेणुसारकः
noun
सुगन्धिद्रव्यम्।
"अर्चनार्थे सः कर्पुरं ज्वालयति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khyags shing
शिला
mchig
१) निशादाशिला २) शिला
chi gu
शिला
chig pa
शिला
chig pa
शिला
chi gu
शिला
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्तम्भादेः स्यादधोदारौ शिला नासोर्ध्वदारुणि ॥ १००८ ॥
-wordlist-
शिला (स्त्री), अधोदारु (क्ली), नासा (स्त्री), उर्ध्वदारु (क्ली)
--source--
स्नुः प्रस्थः सानुरश्मा तु पाषाणः प्रस्तरो दृषत् ॥ १०३५ ॥
ग्रावा शिलोपलो गण्डशैलाः स्थूलोपलाश्च्युताः ।
-wordlist-
स्नु (पुं), प्रस्थ (पुंक्ली), सानु (पुंक्ली), अश्मन् (पुं), पाषाण (पुं), प्रस्तर (पुं), दृषद् (स्त्री), ग्रावन् (पुं), शिला (स्त्री), उपल (पुं), गण्डशैल (पुं)
अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः
Sanskrit
--source--
मनःशिलायां नैपाली शिला च सुधिया मता ।
-wordlist-
नेपाली (स्त्री), शिला (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
शिला
शिला, उपल, अश्मन्, पाषाण, ग्रावन्, प्रस्तर, दृषद्
शिलोपलाश्मपाषाणग्रावाणः प्रस्तरो दृषत् ।
verse 2.1.1.168
page 0021
नाममाला
Sanskrit
प्रस्तर, उपल, पाषाण, दृषत्, धातु, शिला, घन
प्रस्तरोपलपाषाणदृषद्धातुः शिला घनः ।
तत्र जातमयो लोहं शातकुम्भं नयेत्परम् ॥ १७० ॥
verse 0.1.1.170
page 0082
Tamil
Tamil
சி’லா : கல், பாறை, மனோசிலை, கற்பூரம், சிரை, ரத்தக்குழாய், நரம்பு, இயந்திரக் கல், தூணின் தலைப்பகுதி.
पुराणम्
English
शिला / ŚILĀ. Daughter of Dharmarṣi. She was wedded by marīci maharṣi. For some reason the maharṣi cursed her and she was transformed into a stone in the gayā temple. (vāyu purāṇa, 108).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शिला,
स्त्री,
 पाषाणः । (यथा, मनौ । २ ।२०४ ।“गोऽश्वोष्ट्रयानप्रासादस्रस्तरेषु कटेषु च ।आसीत गुरुणा सार्द्धं शिलाफलकनौषु च ॥
”)द्वाराधःस्थितदारु । इत्यमरः ॥
स्तम्भशीर्षम् ।मनःशिला । इति मेदिनी ॥
कर्पूरः । इतिराजनिर्घण्टः ॥
Capeller
German
शिला॑
f.
 Fels, Stein.
Stchoupak
French
१ शिला-
f.
 pierre, rocher, roc
n.
 d'une rivière
-मय- -ई-
(-आ-) a. fait de pierres, qui consiste en pierres
-त्व- nt. fait
d'être une pierre, nature de la pierre.
°गृह- nt. habitation dans la pierre, maison de pierre.
°घन- a. aussi dur que la pierre.
°जतु- nt. bitume.
°तल- nt. pierre ou rocher à surface horizontale.
°पट्ट-
m.
 pierre plate (pour s'asseoir ou pour moudre).
°भाव-
m.
 nature de la pierre.
°वर्षिन्- a. qui fait pleuvoir des pierres.
°वह-
m.
pl.
n.
 d'un peuple
-आ-
f.
n.
 d'une rivière.
°वेश्मन्- nt. grotte.
°शस्त्र- nt. arme de pierre.
°शित- a. v. aiguisé sur une pierre.
°स्तम्भ-
m.
 pilier de pierre.
शिलासन- a. assis sur une pierre.
शिलोच्चय-
m.
 montagne.
शिलोरस्क- a. qui a une poitrine de pierre (Himālaya).
शिली-भूत- a. v. changé en pierre, devenu aussi dur qu'une pierre.
२ शिला-
f.
 croc (?).