| YouTube Channel

शिप्र (zipra)

 
शब्दसागरः
English
शिप्र
m.
 (-प्रः) Name of a lake on the Himālaya.
f.
 (-प्रा) Name of a river
which flows by Ujjayini.
E.
 शि-रक् पुक् च ।
Apte
English
शिप्रः [śiprḥ],
N.
 of a lake on the Himālaya
ततो हिमवतः प्रस्थे प्रतीच्यां तत्पुरस्य च । शिप्रो नाम सरः पूर्णं ददृशुर्द्रुहिणादयः ॥ Kālikā
P.
 -प्रम्
Ved.
A cheek
jaw.
The chin.
The nose.
A helmet or visor.
Apte 1890
English
शिप्रः N. of a lake on the Himālaya.
प्रं Ved. 1 A cheek
jaw.
2 The chin.
3 The nose.
4 A helmet or visor.
Monier Williams Cologne
English
शिप्र
m.
 See सिप्र
(ibc. )
=
 शिप्रा
f.
 (See below).
Monier Williams 1872
English
शिप्र शिप्र, अस्, m., N. of a lake on the
high land of the Himālaya
(अम्), n., Ved. a cheek,
jaw, (अयः-शिप्र, अस्, आ, अम्, iron-jawed, having
jaws of iron
having an iron visor)
the chin
the
nose
a visor or helmet
(ए), n. du. the two jaws
(आ), f. a helmet, head-dress, turban
a visor, (Sāy.
शिप्रा = उष्णीष-मयी)
N. of a river issuing from
the Śipra lake.
—शिप्र-वत्, आन्, अती, अत्, Ved. having
large or handsome jaws, (Sāy. = शोभन-हनु,
Ṛg-veda VI. 17, 2)
having a handsome chin,
handsome-chinned
[cf. सु-शिप्र।]
Apte Hindi
Hindi
शिप्रः
पुं*
 - "शि + रक् , पुक्"
हिमालय पर्वत पर स्थित एक सरोवर
L R Vaidya
English
Sipra {% m. %} Name of a lake on the Himālaya.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शिप्रः,
पुं,
 सरोवरविशेषः । यथा, --“एवं विवाह्य विधिवत् सौवर्णे मानसाचले ।अरुन्धतीं वशिष्ठस्तु मोदमाप तया सह ॥
तत्र यत् पतितं तोयं मानसाचलकन्दरे ।विवाहावभृतार्थाय शान्त्यर्थं वसुधाकृतम् ॥
ब्रह्मविष्णुमहादेवपाणिभिः समुदीरितम् ।तत्तोयं सप्तधा भूत्वा पतितं मानसाचलात् ॥
हेमाद्रेः कन्दरे सानौ सरस्याञ्च पृथक् पृथक् ।तत्तोयं पतितं शिप्रे देवभोग्ये सरोवरे ।तेन शिप्रा नदी जाता विष्णुना प्रेरिताक्षितिम् ॥
”इति कालिकापुराणे २३ अध्यायः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शिप्र
पु०
 शि--रक् पुक् च । १ सरोवरभेदे २ पदीभेदे स्त्री ।“एवं विवाह्य विधिवत् सौवर्णे मानसाचले । अरुन्थतींवशिष्ठस्तु मोदमाप तया सह । तत्र यत् पतितं तोयंमानसाचलकन्दरे विवाहावभृतार्थाय शान्त्यर्थं वसु-धातले । ब्रह्मविष्णुमहादेवपाणिभिः समुदीरितम् ।तत्तीय सप्तधा भूत्वा पतितं मानसाचयात् । हिमाद्रेःकन्दर सानौ सरस्याञ्च पृथक् पृथक् । ततीयं पतितशिप्रे देवभोग्ये सरोवरे । तेन शिप्रा नदी जाता वि-ष्णुना प्रेरिता कितिम्” कालिखा० २३ अ० ।“ततो हिमवतः प्रस्थे प्रतीच्यां तत्पुरस्य च । शिप्रंनाम सरः पूर्णं ददृशुर्द्रुहिणादयः । तद्रहः स्थानमा-माद्य ब्रह्मशकादय सराः । उपविष्टः यथान्याकंसुरस्कृत्य महेश्वरम् । तं शिप्रसंज्ञकासारं मनोज्ञं सव-देहिनाम् । शोतामलजल सर्वैर्गुणैर्मानससाम्सतम् ।दृष्ट्वा क्षण हरस्तस्मिन् सौत्सुक्योऽभूदवेक्षणे । शिप्रांनाम नदीं तस्मान्निःसृता दक्षिणोदधिम् । गच्छन्तीञ्चददर्शासौ पावयन्तीं जगज्जनान्” । तत्रैव १९ अ० ।