| YouTube Channel

शास्तृ (zAstR)

 
शब्दसागरः
English
शास्तृ
mfn.
(-स्ता-स्त्री-स्तृ)
1. A ruler, one who rules or governs.
2. A
teacher, teaching, instructing.
m.
(-स्ता) A Buddha or Jina, or the
deified teacher of one or both those sects.
E.
शास् to govern, &c.
aff.
तृच्, and the augment omitted.
Capeller Eng
English
शास्तृ॑
m.
= शासितृ.
Yates
English
शास्तृ (स्ता-स्त्री-स्तृ)
m.
A
Buddha.
m.
f.
n.
A ruler
a teacher.
Wilson
English
शास्तृ
mfn.
(-स्ता-स्ती-स्तृ)
1 A ruler, one who rules or governs.
2 A teacher, teaching, instructing.
m.
(-स्ता) A Buddha or Jina,
or the deified teacher of one or both those sects.
E.
शास to govern, &c.
aff.
तृच्, and the augment omitted.
Apte
English
शास्तृ [śāstṛ],
m.
[शास्-तृच् इडभावः]
A teacher, an instructor.
A ruler, king, sovereign.
A father.
A Buddha or Jina
or a deified teacher of the Bauddhas or Jainas.
Apte 1890
English
शास्तृ m. [शास्-तृच् इडभावः] 1 A teacher, an instructor.
2 A ruler, king, sovereign.
3 A father.
4 A Buddha or Jina
or a deified teacher of the Bauddhas or Jainas.
Monier Williams Cologne
English
शास्तृ॑
m.
a chastiser, punisher,
MBh.
Kāv.
&c.
a ruler, commander,
TS.
&c.
&c.
a teacher, instructor,
Āpast.
MBh.
Hariv.
&c.
(also applied to Punishment and to the Sword personified)
N.
of Buddha,
Rājat.
(accord. to
L.
also ‘a Jina or the deified teacher of either of these sects’)
a father,
MW.
Monier Williams 1872
English
शास्तृ, ता, त्री, तृ, one who rules or governs or
corrects
a ruler, governor, (Sāy. on Ṛg-veda. I. 60, 2.
शासुः = शासितुः, gen. c. ‘of a ruler’)
teaching, in-
structing
(ता), m. a ruler, governor, king
a father
a teacher, master, instructor
a Buddha or Jina or
the deified teacher of either of these sects.
—शास्तृ-
त्व, अम्, n. the state of a ruler, &c.
governing,
chastising.
Benfey
English
शास्तृ शास् + तृ,
m.
,
f.
त्री, and
n.
1. Who or what orders, a ruler.
2. A
teacher.
Apte Hindi
Hindi
शास्तृ
पुं*
- "शास् + तृच्, इडभाव: "
"अध्यापक, शिक्षक"
शास्तृ
पुं*
- "शास् + तृच्, इडभाव: "
"शासक, राजा, प्रभु"
शास्तृ
पुं*
- "शास् + तृच्, इडभाव: "
पिता
शास्तृ
पुं*
- "शास् + तृच्, इडभाव: "
"बुद्ध या जैन धर्म का गुरु, आचार्य "
L R Vaidya
English
SAstf {% m. %} 1. A king, a ruler
2. a father
3. a teacher, an instructor
4. a Buddha, a deified teacher of the Bauddhas.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
बुद्धस्तु सुगतो धर्मधातुस्त्रिकालविज्जिनः
बोधिसत्त्वो महाबोधिरार्यः शास्ता तथागतः २३२
पञ्चज्ञानो षडभिज्ञो दशार्हो दशभूमिगः
चतुस्त्रिंशज्जातकज्ञो दशपारमिताधरः २३३
द्वादशाक्षौ दशबलस्त्रिकायः श्रीघनाद्वयौ
समन्तभद्रः संगुप्तो दयाकूर्चो विनायकः २३४
मारलोकखजिद्धर्मराजो विज्ञानमातृकः
महामैत्रो मुनीन्द्रश्च बुद्धाः स्युः सप्त ते त्वमी २३५
विपश्यी शिखी विश्वभूः क्रकुच्छन्दश्च काञ्चनः
काश्यपश्च सप्तमस्तु शाक्यसिंहोऽर्कबान्धवः २३६
तथा राहुलसूः सर्वार्थसिद्धो गौतमान्वयः
मायाशुद्धोदनसुतो देवदत्ताप्रजश्च सः २३७
-wordlist-
बुद्ध (पुं), सुगत (पुं), धर्मधातु (पुं), त्रिकालविद् (पुं), जिन (पुं), बोधिसत्त्व (पुं), महाबोधि (पुं), आर्य (पुं), शास्तृ (पुं), तथागत (पुं), पञ्चज्ञान (पुं), षडभिज्ञ (पुं), दशार्ह (पुं), दशभूमिग (पुं), चतुस्त्रिंशज्जातकज्ञ (पुं), दशपारमिताधर (पुं), द्वादशाक्ष (पुं), दशबल (पुं), त्रिकाय (पुं), श्रीघन (पुं), अद्वय (पुं), समन्तभद्र (पुं), सङ्गुप्त (पुं), दयाकूर्च (पुं), विनायक (पुं), मारजित् (पुं), लोकजित् (पुं), खजित् (पुं), धर्मराज (पुं), विज्ञानमातृक (पुं), महामैत्र (पुं), मुनीन्द्र (पुं), बुद्ध (पुं), विपश्यिन् (पुं), शिखिन् (पुं), विश्वभू (पुं), क्रकुच्छन्द (पुं), काञ्चन (पुं), काश्यप (पुं), शाक्यसिंह (पुं), अर्कबान्धव (पुं), राहुलसू (पुं), सर्वार्थसिद्ध (पुं), गोतमान्वय (पुं), मायासुत (पुं), शुद्धोदनसुत (पुं), देवदत्ताप्रज (पुं)
--source--
स्यान्मनोजवसस्ताततुल्यः शास्ता तु देशकः ४८८
-wordlist-
मनोजवस (पुं), ताततुल्य (पुं), शास्तृ (पुं), देशक (पुं)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
नाराचो लोहनालोऽस्त्रसायकोऽसिस्तु सायकः १४२
श्रीगर्भो विजयः शास्ता व्यवहारः प्रजाकरः
धर्मपालोऽक्षरो देवस्तीक्ष्णकर्मा दुरासदः
प्रसङ्गो रुद्रतनयो मनुज्येष्ठः शिवङ्करः
करपालो विशसनस्तीक्ष्णधारो विषाग्रजः
धर्मप्रचारो धाराङ्गो धाराधरकरालिकौ १४३
चन्द्रभासश्च शस्त्रोऽथ क्षुर्यस्त्री कोशशायिका
पत्त्रं धेनुका पत्त्रपाले तु हुलमातृका १४४
कुट्टन्ती पत्त्रफलाथ शक्तिः कासूर्महाफला
अष्टतालायता सा पट्टिसस्तु खुरोपमः १४५
लोहदण्डस्तीक्ष्णधारो दुःस्फोटाराफलौ समौ
-wordlist-
लोहनाल (पुं), अस्त्रसायक (पुं), सायक (पुं), श्रीगर्भ (पुं), विजय (पुं), शास्तृ (पुं), व्यवहार (पुं), प्रजाकर (पुं), धर्मपाल (पुं), अक्षर (पुं), देव (पुं), तीक्ष्णकर्मन् (पुं), दुरासद (पुं), प्रसङ्ग (पुं), रुद्रतनय (पुं), मनुज्येष्ठ (पुं), शिवङ्कर (पुं), कर्पाअल (पुं), विशसन (पुं), तीक्ष्णधार (पुं), विषाग्रज (पुं), धर्मप्रचार (पुं), धाराङ्ग (पुं), धाराधर (पुं), करालिक (पुं), चन्द्रभास (पुं), शस्त्र (पुं), क्षुर (पुंक्ली), कोशशायिका (स्त्री), पत्र (क्ली), धेनुका (स्त्री), हुलमातृका (स्त्री), कुट्टन्ती (स्त्री), पत्रफला (स्त्री), कासू (स्त्री), महाफला (स्त्री), अष्टताला (स्त्री), आयता (स्त्री), खुरोपम (पुं), लोहदण्ड (पुं), तीक्ष्णधार (पुं), दुःस्फोट (पुं), आराफल (पुं)
Mahabharata
English
Śāstṛ = Vishṇu (1000 names).
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शास्तृ
त्रि०
शास--तृच् इडभावः शासनकर्त्तरित्रिका० बुद्धे अमरः उपाध्याये नृपे पितरिसंक्षिप्तसा०
Stchoupak
French
शास्तृ-
ag. et
m.
qui punit, qui châtie
qui domine, qui règne
qui
donne un ordre
qui enseigne, maître
-त्व- nt. fait de dominer, de
régner.