| YouTube Channel

शाल्मली (zAlmalI)

 
Apte
English
शाल्मली [śālmalī], 1 The silk-cotton tree
शाल्मली शीतला स्वच्छा रसे पाके रसायनी । श्लेष्मला स्निग्धबीजा च बृंहणी रक्तपित्तजित् ॥ Bhāva
P.
N.
 of a river in Pātāla
लोहशङ्कुमृजीषं च पन्थानं शाल्मली नदीम्
Ms.*
 4.9.
A kind of hell.Comp. -फलकम् a smooth board of Śālmalī wood (for washing clothes)
शाल्मलीफलके श्लक्ष्णे नेनिज्यान्नेजकः शनैः
Ms.*
 8.396. -वेष्टः, -वेष्टकः the gum of the silk-cotton tree.
Apte 1890
English
शाल्मली 1 The silk-cotton tree.
2 N. of a river in Pātāla.
3 A kind of hell.
Comp.
वेष्टः,
वेष्टकः the gum of the silk-cotton tree.
Monier Williams Cologne
English
शाल्मली a (ई),
f.
 , see below.
शाल्मली b
f.
=
 शाल्मलि (above)
N.
 of a river in the infernal regions,
Mn.
 iv, 90
of another river,
R.
of one of the Śaktis of Viṣṇu,
MW.
Monier Williams 1872
English
शाल्मली, f. = शाल्मलि above
N. of a river in the
infernal regions (Manu IV. 90)
of a hell, (see शाल्-
मलि)
of one of the Śaktis of Viṣṇu.
—शाल्मली-
कन्द, अस्, m. the root of the Śālmali tree.
—शाल्-
मली-फल, अस्, m. a particular plant or tree (=
तेजः-फल).
—शाल्मली-फलक, अम्, n. a smooth
board of Śālmalī wood (used to wash clothes upon).
—शाल्मली-वेष्ट or शाल्मली-वेष्टक, अस्, m. the
gum or resin of the silk-cotton tree.
Apte Hindi
Hindi
शाल्मली
स्त्री*
 - शाल्मलि + ङीष्
सेमल का पेड़
शाल्मली
स्त्री*
 - शाल्मलि + ङीष्
पाताल लोक की एक नदी
शाल्मली
स्त्री*
 - शाल्मलि + ङीष्
नरक का एक भेद
L R Vaidya
English
SAlmalI {% f. %} 1. The silk-cotton tree
2. a particular hell.
Bopp
Latin
शाल्मली f. id. HIT. 9. 4.
Lanman
English
śālmalī, f. Salmalia malabarica, the silkcotton
tree.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 गरुडः, गरुत्मान्, तार्क्ष्यः, वैनतेयः, खगेश्वरः, नागान्तकः, विष्णुरथः, सुपर्णः, पन्नगाशनः, महावीरः, पक्षिसिंहः, उरगाशनः, शाल्मली, हरिवाहनः, अमृताहरणः, नागाशनः, शाल्मलिस्थः, खगेन्द्रः, भुजगान्तकः, तरक्षी, तार्क्ष्यनायकः
noun
पुराणेषु वर्णितं भगवतः विष्णोः वाहनम्।
"गरुडः भगवतः विष्णोः परमः भक्तः अस्ति।"
Synonyms:
 शाल्मली
noun
द्वीपविशेषः।
"शाल्मल्याः वर्णनं पुराणेषु वर्तते।"
Synonyms:
 शाल्मली, पिच्छिला, पूरणी, मोचा, स्थिरायुः, शाल्मलः, शाल्मलिनी, तुलिनी, कुक्कुटी, रक्तपुष्पा, कण्टकारी, मोचिनी, चिरजीवी, पिच्छिलः, रक्तपुष्पकः, तूलवृक्षः, मोचाख्यः, कण्टकद्रुमः, रक्तोत्पलः, रम्यपुष्पः, बहुवीर्यः, यमद्रुमः, दीर्घद्रुमः, स्थूलफलः, दीर्घायुः, कण्टकाष्ठः
noun
एकः बृहत् वृक्षः यस्मिन् रक्तपुष्पाणि भवन्ति।
"शाल्मल्याः फलस्य अधोभागे कार्पासः भवति।"
Synonyms:
 गरुडः, गरुत्मान्, तार्क्ष्यः, वैनतेयः, खगेश्वरः, नागान्तकः, विष्णुरथः, सुपर्णः, पन्नगाशनः, महावीरः, पक्षिसिंहः, उरगाशनः, शाल्मली, परिवाहनः, अमृताहरणः, नागाशनः, शाल्मलीस्थः, खगेन्द्रः, भुजगान्तकः, तरस्वी, तार्क्ष्यनायकः
noun
खगविशेषः बृहत्खगः यः खगानां नृपः इति मन्यते।
"अस्य वृक्षस्य अस्यां शाखायां गरुडः स्थितः।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शाल्मली,
स्त्री,
 (शाल्मलि + कृदिकारादिति वाङीष् ।) शाल्मलिवृक्षः । इत्यमरः ॥
शलतिदैर्घात् दूरं गच्छति शाल्मलिः । शल ज गतौनाम्नीति मलिण् वृद्धिः । द्बयोरित्युक्ते स्त्रीपक्षेपाच्छोणादीति ईपि शल्मली च शाल्मलिश्चेतिकेचित् तन्मते विभाषया वृद्धिः । शल्मली रक्त-पुष्पा च ककुटी चिरजीविका इति कोषान्तर-मिति मुकुटः । इत्यमरटीकायां भरतः ॥
शाल्मली, [न्]
पुं,
 (शाल्मलः आश्रयत्वेनास्त्यस्येति ।इनिः ।) गरुडः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शाल्मलि(ली) पुं स्त्री० शाल--मलिच् वा स्त्रोत्वे वा ङीप् ।(शिमुल) १ वृक्षे २ मोचरसे हेमच० ।शाल्मलिगुणादिकं भावप्र० उक्तं यथा“शाल्मली शीतला स्वच्छा रसे पाके रसायनी । शे-ष्मला स्निग्धवीजा च वृ हणो रक्तपित्तजित् । शाल्मली-पुष्पशाकन्तु धृतसैन्धवसाधितम् । प्रदरं नाशयत्येवदुःसाध्यञ्च न संशयः । रसे पाके च मधुरं कषायंशातलं गुरु । कफपित्तास्रजित् ग्राहि वातलं च प्रको-र्त्तितम् । ३ नरकभेदे यत्र शाल्मलीकण्ठकैर्नारकिणःपीड्यन्ते नरकशब्दे दृश्यम् ।