| YouTube Channel

शाल्मलिः (zAlmaliH)

 
Apte
English
शाल्मलिः [śālmaliḥ], 1 The silk-cotton tree
आपातरम्यपुष्पश्री- शोभितः शाल्मलिर्यथा
Bv.*
 1.115
Ms.*
 8.246.
One of the seven great divisions of the earth.
N.
 of a kind of hell.
Comp.
 -पत्रकः Alstonia Scholaris (Mar. सातवीण).
स्थः an epithet of Garuḍa.
a vulture.
Apte 1890
English
शाल्मलिः 1 The silk-cotton tree
Bv. 1. 115
Ms. 8. 246.
2 One of the seven great divisions of the earth.
3 N. of a kind of hell.
Comp.
स्थः an epithet of Garuḍa.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 शाल्मलिः
noun
नरकविशेषः।
"शाल्मलेः वर्णनं मनुस्मृतौ प्राप्यते।"
Tamil
Tamil
சா’ல்மலி: : சா’ல்மலீ = பூலோகத்தின் ஏழு பெரும் பகுதிகளில் ஒன்று, இலவ மரம்.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: शाल्मलिः
Root: शाल्मलि
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ silk-cotton tree
Shloka(s):
2|4|46|2 ► पिच्छिला पूरणी मोचा स्थिरायुः शाल्मलिर्द्वयोः॥ (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|46|2 ⇢ पिच्छिला (पिच्छिला) (स्त्री)
➠ 2|4|46|2 ⇢ पूरणी (पूरणी) (स्त्री) ⇒ plug, ordinal number in the feminine gender
➠ 2|4|46|2 ⇢ मोचा (मोचा) (स्त्री)
➠ 2|4|46|2 ⇢ स्थिरायुः (स्थिरायुस्) (पुं)
➠ 2|4|46|2 ⇢ शाल्मलिः (शाल्मलि) (पुं)
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ कृष्णशाल्मलिः
जातिः ➡ वृक्षः
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ शाल्मलीक्वाथः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शाल्मलिः,
पुं,
स्त्री,
 वृक्षविशेषः । शिमुल इतिभाषा ॥
(यथा मनौ । ८ । ४६ ।“शाल्मलीन् शालतालांश्च क्षीरिणश्चैव पाद-पान् ॥
”)तत्पर्य्यायः । पिच्छिला २ पूरणी ३ मोचा ४स्थिरायुः ५ । इत्यमरः ॥
दुरारोहा ६ शाल्म-लिनी ७ शाल्मलः ८ । इति शब्दरत्नावली ॥
तुलिनी ९ कुक्कुटी १० रक्तपुष्पा ११ कण्ट-कारी १२ मोचनी १३ । इति जटाधरः ॥
चिरजीवी १४ पिच्छिलः १५ रक्तपुष्पकः १६तूलवृक्षः १७ मोचाख्यः १८ कण्टकद्रुमः १९रक्तोत्पलः २० रम्यपुष्पः २१ बहुवीर्य्यः २२यमद्रुमः २३ दीर्घद्रुमः २४ स्थूलफलः २५दोर्घायुः २६ । इति राजनिर्घण्टः ॥
कण्ट-काष्ठः २७ । इति भावप्रकाशः ॥
अस्य गुणाः ।पिच्छिलत्वम् । वृष्यत्वम् । बल्यत्वम् । मधु-रत्वम् । शीतलत्वम् । कषायत्वम् । लघुत्वम् ।स्निग्धत्वम् । शुक्रश्लेष्मवर्द्धनत्वञ्च । तद्रसगुणाः ।ग्राहित्वम् । कषायत्वम् । कफनाशित्वञ्च ॥
तत्पुष्पं फलञ्च तद्विधम् । इति राजनिर्घण्टः ।“शाल्मली शीलता स्वाद्वी रसे पाके रसायनी ।श्लेष्मला स्निग्धबीजा च वृंहणी रक्तपित्तजित ॥
शाल्मलीपुष्पशाकन्तु घृतसैन्धवसाधितम् ।प्रदरं नाशयत्येव दुःसाध्यञ्च न संशयः ॥
रसे पाके च मधुरं कषायं शीतलं गुरु ।कफपित्तास्रजिद्ग्राहि वातलञ्च प्रकीर्त्तितम् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
* ॥
नरकविशेषः । तत्र शाल्मलिकण्टकैः पीड्यन्ते ॥