शालि: (zAli:)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English शालि zAli civet-cat
शालि zAli grains of rice [ pl. ]
शालि zAli pole-cat
शालि zAli rice
शालि zAli any grain of a similar character to rice
Wilson
EnglishApte
Englishशालिः [śāliḥ], 1 Rice
न शालेः स्तम्बकरिता वप्तुर्गुणमपेक्षते 1.3
यवाः प्रकीर्णा न भवन्ति शालयः 4.17.
The civet-cat.Comp. -ओदनः, -नम् boiled rice (of a superior kind).-कूटम् a heap of rice. -केदारः a rice field. -गोपी a female appointed to watch a rice field
इक्षुच्छाय- निषादिन्यः शालिगोप्यो जगुर्यशः 4.2. -ग्रामः (s. v. शालग्रामः above)
शालिग्रामशिलानां च दानानां च निरूपणम् Brav. ब्रह्मखण्ड 1.28. -चूर्णः, -र्णम् rice-flour. -पिष्टम् a crystal. -भवनम् a rice-field. -वाहः an ox used for carrying rice. -वाहनः of a celebrated sovereign of India whose era commences with 78 D. -शूकः an awn or beard of rice.
होत्रः of a writer on veterinary subjects.
a horse. (-त्रम्) Śālihotra's work on veterinary science. -होत्रिन् a horse.
Apte 1890
Englishशालिः 1 Rice
न शालेः स्तंबकरिता वप्तुर्गुणमपेक्षते Mu. 1. 3
यवाः प्रकीर्णा न भवंति शालयः Mk. 4. 17.
2 The civet-cat.
Comp.
ओदनः
नं boiled rice (of a superior kind).
गोपी a female appointed to watch a rice-field
इक्षुच्छायनिषदिन्यः शालिगोप्यो जगुर्यशः R. 4. 20.
चूर्णः
र्णं rice-flour.
पिष्ट्रं a crystal.
भवनं a rice-field.
वाहनः N. of a celebrated sovereign of India whose era commences with 78 A. D.
होत्रः {1} N. of a writer on veternary subjects. {2} a horse.
होत्रिन् m. a horse.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishशालि शालि, इस्, m. (said to be fr. rt. शाल् or
fr. rt. शॄ, cf. Uṇādi-s. IV. 127), rice (of which there
are said to be ten varieties
but especially two kinds,
one white, growing in deep water, and the other red,
requiring only a moist soil)
the civet-cat, pole-cat
N. of a Yakṣa transformed into a lion, (see शालि-
वाहन)
(अयस्), m. pl. grains of rice, rice.
—शालि-
कण, अम्, n. a grain of rice.
—शालि-चूर्ण, अस्,
अम्, m. n. rice-flower, ground rice.
—२। शालि-ता, f.
or शालि-त्व, अम्, n. the state or condition of rice.
—शालि-पर्णी, f. a kind of leguminous shrub (=
माष-पर्णी).
—शालि-पिष्ट, अम्, n. ‘flour of
rice, ’ crystal.
—शालि-भवन, अम्, n. a rice field.
—शालि-वाह्, वाट्, -ल्यूही, वाट्, see Vopa-deva IV.
12.
—शालि-वाह, अस्, m. a proper N.
—शालि-वा-
हन, अस्, m., N. of a celebrated sovereign of India
(said to be so called either from having in his infancy
ridden on a Yakṣa called Śāli, or from Śāli for Śāla,
the Śāl tree, Śāli-vāhana being represented as borne
on a cross made of that or other wood
he was the
enemy of Vikramāditya and institutor of the era
now called Śāka, commencing from his birth, seventy-
eight years after Christ
his capital was Prati-ṣṭhāna
on the Godāvarī).
—शालि-शूक, अस्, m., N. of a
king of the Maurya dynasty (a descendant of Candra-
gupta).
—शालि-होत्र, अस्, m. ‘receiving oblations of
rice or corn, ’ a horse
N. of a writer on veterinary
subjects.
—शालिहोत्र-ज्ञ, अस्, आ, अम्, knowing (the
precepts of) Śāli-hotra, skilled in veterinary surgery.
—शालि-होत्रिन्, ई, m. a horse.
—शाल्य्-ओदन, अस्,
अम्, m. n. rice-gruel.
Macdonell
EnglishApte Hindi
Hindiशालि:
- शाल् + णिनि
चावल
शालि:
- शाल् + णिनि
गंधबिलाव
Sanskrit Tibetan
Tibetansa lu
शालि
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritशालयः कलमाद्याः स्युः कलमस्तु कलामकः ।
शालि (पुं), कलम (पुं), कलामक (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritरक्तशालि
रक्तशालि, महाशालि, कलम, शालि
रक्तशालिर्महाशालिः कलमाश्चेति शालयः ।
verse 2.1.1.580
page 0065
नाममाला
Sanskritषाष्टिक, कलम, शालि, व्रीहि, स्तम्बकरि
षाष्टिकः कलमः शालिर्व्रीहिः स्तम्बकरिस्तथा ।
verse 0.1.1.167
page 0081
पुराणम्
Englishशालि / ŚĀLI. A maharṣi in the lineage of Gurus (preceptors). See under guruparamparā.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritशालिः, (शृणातीति । शॄ + बालुलकात् इञ् ।रस्य लत्वम् ।) गन्धमार्ज्जारः । इति मेदिनी ॥
कलमादिधान्यम् । षष्टिकादिधान्यम् । इत्य-मरः ॥
तत्पर्य्यायः । मधुरः २ रुच्यः ३ व्रीहि-श्रेष्ठः ४ नृपप्रियः ५ धान्योत्तमः ६ कैदारः ७सुकुमारकः ८ । पुस्तकान्तरे मधुरस्थाने कलमइति पाठः । स तु दशविधः । यथा, --“राजान्नषष्टिकसितेतररक्तमण्ड-स्थूलाणुगन्धतिरियादिकशालिसंज्ञाः ।व्रीहिस्तथेति दशधा भुवि शालयः स्यु-स्तेषां क्रमेण गुणनामगणं ब्रवीमि ॥
”इति राजनिर्घण्टः ॥
अस्य गुणाः ।“शालयो मधुराः शीता लघुपाका बलावहाः ।पित्तघ्नाश्चानिलकफाः स्निग्धा बद्धाल्पवर्च्चसः ॥
”इति राजवल्लभः ॥
* ॥
अथ शालिधान्यलक्षणम् ।“कण्डनेन विना शुक्ला हैमन्ताः शालयः स्मृताः ॥
”शालीनां नामानि यथा, --“रक्तशालिः सकलमः पाण्डुकः शकुनादृतः ।सुगन्धकः कर्द्दमको महाशालिश्च दूषकः ॥
पुष्पाण्डकः पुण्डरीकस्तथा महिषमस्तकः ।दीर्घशूकः काञ्चनको हायनो लोध्रपुष्पकः ।इत्याद्याः शालयः सन्ति बहवो बहुदेशजाः ॥
”अथ तेषां गुणाः ।“शालयो मधुराः स्निग्धा बल्या बद्धाल्पवर्च्चसः ।कषाया लघवो रुच्या स्वर्य्या वृष्याश्च वृंहणाः ॥
अल्पानिलकफाः शीताः पित्तघ्ना मूत्रलास्तथा ।शालयो दग्धभूजाताः कषाया लघुपाकिनः ॥
सृष्टमूत्रपूरीषाश्च रूक्षाः श्लेष्मापकर्षणाः ।केदाराः वातपित्तघ्ना गुरवः कफशुक्रलाः ॥
कषाया अल्पवर्च्चस्का मधुराश्च बलावहाः ॥
”केदाराः कृष्टक्षेत्रजा उप्ताः ।“स्थलजाः स्वादवः पित्तकफघ्ना वातवह्निदाः ।किञ्चित्तिक्ताः कषायाश्च विपाके कटुका अपि ॥
”स्थलजा अकृष्टभूमिजाः स्वयंजाताः ।“वापिता मधुरा वृष्या बल्याः पित्तप्रणाशनाः ॥
श्लेष्मलाश्चाल्पवर्च्चस्काः कषाया गुरवो हिमाः ॥
”वापिताः कृष्णक्षेत्रे अकृष्णक्षेत्रे च ।“वापिकेभ्यो गुणैः किञ्चिद्धीनाः प्रोक्ता अवा-पिताः ॥
”कृष्णक्षेत्रे अकृष्टक्षेत्रे च ।“रोपितास्तु नवाः वृष्याः पुराणा लघवःस्मृताः ।रोपितारोपिता भूयः शीघ्रपाका गुणाधिकाः ॥
छिन्नरूढा हिमा रूक्षा बल्याः पित्तकफा-पहाः ।बद्धविट्काः कषायाश्च लघवश्चाल्पतिक्तकाः ॥
”अथ रक्तशालेर्गुणाः ॥
“रक्तशालिर्वरस्तेषु बल्यो वर्ण्यस्त्रिदोषजित् ।चक्षुष्यो मूत्रलः स्वर्य्यः शुक्रलस्तृड्ज्वरापहः ।विषव्रणश्वासकासदाहनुद्बह्निपुष्टिदः ।तस्मादल्पान्तरगुणाः शालयो महदादयः ॥
”रक्तशालिः दाउदखानी इति मगधदेशे प्रसिद्धः ।इति भावप्रकाशः ॥
(पक्षी । इत्युणादिवृत्तोउज्ज्वलः । ४ । १२७ ॥
)
वाचस्पत्यम्
SanskritStchoupak
French१ शालि-
riz, toute céréale semblable au riz
riz, grains de
riz.
°कण- grains de riz.
°कूट- nt. tas de riz.
°गोपी- gardienne d'une rizière.
°जाल- nt. masse de riz.
°भवन- nt. rizière.
°वाह- bœuf employé au transport du riz ou mesure de riz (?)
-न- d'un roi de la dynastie des Śātakarṇi (= Śātavāhana).
°शूक- nt. barbe (d'épi) de riz
d'un Maurya.
°होत्र- d'un Muni, auteur d'ouvrages d'hippologie
nt. ces
ouvrages
°होत्रज्ञ- ag. qui connaît ces ouvrages.
शाल्य्-अन्न- nt. °ओदन- nt. riz cuit.
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
