| YouTube Channel

शारद (zArada)

 
शब्दसागरः
English
शारद
mfn.
(-दः-दी-दं)
1. Modest, diffident.
2. New.
3. Produced in the
sultry season.
4. Autumnal.
m.
(-दः)
1. A year.
2. Grain or rice
ripening in the sultry season.
3. A sort of kidney-bean, yellow
Mūng.
4. Autumnal sickness.
5. Sunshine, (in autumn. )
f.
(-दा)
1. A name of SARASWATĪ.
2. A title of DurGĀ.
3. A musical
instrument, a sort of lute or guitar.
f.
(-दी)
1. A plant, (Jussieua,
repens.)
2. A tree, (Echites scholaris.)
3. Day of full-moon in the
month of Kārtika, (October-November.)
n.
(-दं)
1. The white
lotus.
2. Corn, grain.
E.
शरद् the autumn, अण्
aff.
Capeller Eng
English
शारद॑
f.
शारदी॑ or शा॑रदी autumnal.
Yates
English
शारद (दः-दी-दं)
m.
A year
grain
ripening in autumn
kidney
bean
autumnal sickness or sun-
shine. 1.
f.
(-आ)
Durgā, Saras-
watī
guitar.
f.
(-ई)
Jussieua
repens
full moon in
Kārtik. a.
Modest, new, autumnal.
Spoken Sanskrit
English
शारद zArada
adj.
autumnal
शरद्गत zaradgata
adj.
autumnal
शरदिज zaradija
adj.
autumnal
शारदिक zAradika
adj.
autumnal
शारदिन् zAradin
adj.
autumnal
शारदीन zAradIna
adj.
autumnal
शरत्कालिन zaratkAlina
adj.
autumnal
शरच्चन्द्र zaraccandra
m.
autumnal moon
शरद्धिमरुचि zaraddhimaruci
m.
autumnal moon
शरदुदाशय zaradudAzaya
m.
autumnal pond
शरत्सस्य zaratsasya
n.
autumnal corn
शरदम्बुधर zaradambudhara
m.
autumnal cloud
शरन्मेघ zaranmegha
m.
autumnal cloud
शरत्पयोद zaratpayoda
m.
autumnal cloud
शरत्पद्म zaratpadma
n.
autumnal lotus
शरद् zarad
f.
autumnal season
आश्विनचिह्नित Azvinacihnita
n.
autumnal equinox
जलविषुव jalaviSuva
n.
autumnal equinox
विषुपद viSupada
n.
autumnal equinox
शारद zArada
m.
autumnal sickness
शारद zArada
m.
autumnal sunshine
शरच्चन्द्रिका zaraccandrikA
f.
autumnal moonshine
शरज्ज्योत्स्ना zarajjyotsnA
f.
autumnal moonshine
विशारद vizArada
adj.
beautifully autumnal
शारदीयमहापूजा zAradIyamahApUjA
f.
autumnal great worship
शारद्य zAradya
n.
autumnal corn or grain
शरत्पर्वन् zaratparvan
n.
autumnal full-moon night
शरच्चन्द्रायते { शरच्चन्द्राय } zaraccandrAyate { zaraccandrAya } verb resemble the autumnal moon
शरद्विहार zaradvihAra
m.
autumnal sport or amusement
शरदृतुवर्णन zaradRtuvarNana
n.
description of the autumnal season
Wilson
English
शारद
mfn.
(-दः-दी-दं)
1 Modest, diffident.
2 New.
3 Produced in the sultry season.
4 Autumnal.
m.
(-दः)
1 A year.
2 Grain or rice ripening in the sultry season.
3 A sort of kidney bean, yellow Mūṅg.
4 Autumnal sickness.
5 Sunshine, (in autumn. )
f.
(-दा)
1 A name of SARASVATĪ.
2 A title of DURGĀ.
3 A musical instrument, a sort of lute or guitar.
f.
(-दी) A plant,
(Jussieua repens.)
2 A tree, (Echites scholaris.)
3 Day of full
moon in the month Kārttika (October-November.)
E.
शरट् the autumn, and अण्
aff.
Apte
English
शारद [śārada],
a.
[शरदि भवम् अण्]
Belonging to autumn, autumnal
(the
f.
is शारदी in this sense)
विमलशारद- चन्दिरचन्द्रिका
Bv.*
1.113
R.*
1.9
Ms.*
6.11
मेघः शारद एव काशधवलः पानीयरिक्तोदरः Subhāṣ.
Annual.
New, recent
P.
VI.2.9.
Young, fresh.
Modest, shy, bashful.
Diffident, not bold.
Able, clever
शिखीब शारदः
N.*
9.14.
दः A year.
An autumnal sickness.
Autumnal sunshine.
A kind of kidneybean.
The Bakula tree.
दी The full-moon day in the month of Āśvina (or Kārtika).
Alstonia Scholaris (Mar. सातवीण).
दम् Corn, grain.
The white lotus.
दा A kind of Vīṇā or lute.
N.
of Durgā.
Of Sarasvatī
(शरत्काले पूरा यस्मान्नवम्यां बोधिता सुरैः शारदा सा समाख्याता पीठे लोके नामतः
लिखति यदि गृहीत्वा (लेखनीं) शारदा सार्वकालम् Śiva mahimna 32. ˚अम्बा (शारदाम्बा) the goddess Sarasvatī.
Apte 1890
English
शारद a. [शरदि भवं अण्] 1 Belonging to autumn, autumnal
(the f. is शारदी in this sense)
विमलशारदचंदिरचंद्रिका Bv. 1. 113
R. 10. 9
Ms. 6. 11
मेघः शारद एव काशघवलः पानीयरिक्तोदरः Subhāṣ.
2 Annual.
3 New, recent.
4 Young, fresh.
5 Modest, shy, bashful.
6 Diffident, not bold.
दः 1 A year.
2 An autumnal sickness.
3 Autumnal sunshine.
4 A kind of kidney-bean.
5 The Bakula tree.
दी The full-moon day in the month of Kārtika.
दं 1 Corn, grain.
2 The white lotus.
दा 1 A kind of Vīṇā or lute.
2 N. of Durgā.
3 Of Sarasvatī
( शरत्काले पुरा यस्मान्नवम्यां बोधिता सुरैः शारदा सा समाख्याता पींठे लोके नामतः).
Monier Williams Cologne
English
शारद॑ mf(ई॑, or शा॑रदी)n. (fr. शरद्) produced or growing in autumn, autumnal, mature,
AV.
&c.
&c.
(prob.) that which offers a shelter in autumn (against the overflowings of rivers
applied to पुरस् or ‘castles’
others ‘rich in years’, ‘old’),
RV.
i, 131, 4
174, 2
vi, 20, 10
new, recent,
L.
(perhaps,
Bhartṛ.
i, 47 in सलिलं शारदम्
cf.
also रज्जु-शारद and दृषच्-छारद)
modest, shy, diffident,
L.
शारद॑
m.
a year,
L.
a cloud,
L.
N.
of various plants (a yellow kind of Phaseolus Mungo
Mimusops Elengi
&c.
),
L.
autumnal sickness,
W.
autumnal sunshine, ib.
N.
of a teacher of Yoga (v.l. शाबर),
Cat.
शारद॑
n.
corn, grain, fruit (as ripening in autumn),
VarBṛS.
the white lotus,
L.
Monier Williams 1872
English
शारद शारद, अस्, ई, अम् (fr. शरद्), autumnal,
produced or growing in autumn
annual, lasting for
a year or from year to year, perennial (said of the
cities of the Asuras)
new, recent [cf. रज्जु-शा-
रद]
modest, diffident
belonging to the Asura
Śarad (according to Sāy.)
(अस्), m. autumnal sick-
ness
autumnal sunshine
a year
a sort of kidney-
bean (yellow Mūng and another kind, = पीत-मुद्ग,
हरिन्-मुद्ग)
a kind of plant (= कास)
the
Vakula tree
(औ), m. du., scil. मासौ, the two
months of autumn (Ved.)
(आ), f., N. of Sarasvatī
of Durgā
of a daughter of Deva-ratha
a kind of
musical instrument, a sort of Vīṇā or lute
N. of
certain plants (= ब्राह्मी, सारिवा)
= शारदा-तिलक
below
(ई), f. the plant Jussiæa Repens
the Sapta-
parṇa tree
the day of full moon in the month
Kārttika or (according to some) Āśvina, = कोजागर-
पूर्णिमा
(अम्), n. corn, grain, fruit (as ripening in
the autumn)
the white lotus.
—शारदा-तिलक,
अम्, n., N. of a mystical poem by Lakṣmaṇa
of
a drama by Śaṅkara.
—शारदा-तिलक-तन्त्र, अम्,
n. the Tantra called Śāradā-tilaka.
—शारदाम्बा
(°दा-अम्°), f. the goddess Śāradā, i. e. Sarasvatī.
Macdonell
English
शारद śārad-á,
a.
(f. śā́radi, VS. ī́) autumnal
🞄fresh (C., rare)
n.
autumn grain 🞄(C., rare): ā,
f.
N. of Sarasvati, goddess of 🞄speech
-īna, -īya,
a.
autumnal.
Benfey
English
शारद शारद, i. e. शरद् + अ,
I.
adj.
,
f.
दी।
1. Autumnal, Nal. 13, 44
Lass.
91, 15.
2. Produced or growing in the
autumn, Man. 6, 11.
3. New.
II.
m.
1. Grain or rice ripening in the
autumn.
2. A sort of kidney bean.
3. Autumnal sickness.
4. Autumnal
sunshine.
5. A year.
III.
f.
दा।
1.
Sarasvatī, Lass. 38, 7.
2. A title of
Durgā.
3. A sort of guitar.
IV.
f.
दी, The day of full moon in the month
कार्त्तिक।
Apte Hindi
Hindi
शारद
वि* - शरदि भवम्-अण्
"पतझड़ से संबंध रखने वाला, शरत्कालीन"
शारद
वि* - शरदि भवम्-अण्
वार्षिक
शारद
वि* - शरदि भवम्-अण्
"नया, नूतन"
शारद
वि* - शरदि भवम्-अण्
"अनुभवहीन, नौसिखिया"
शारद
वि* - शरदि भवम्-अण्
"विनीत, शर्मीला, लज्जालु"
शारद
वि* - शरदि भवम्-अण्
"शंकालु, साहसहीन"
शारद:
पुं*
- -
वर्ष
शारद:
पुं*
- -
शरत्कालीन बीमारी
शारद:
पुं*
- -
शरत्कालीन धूप
शारद:
पुं*
- -
एक प्रकार का लोबिया या उड़द
शारद:
पुं*
- -
"बकुल का वृक्ष, मौलसिरी"
शारदम्
नपुं*
- -
"अनाज, धान्य"
शारदम्
नपुं*
- -
श्वेत कमल
शारद
वि* - शरद्+अण्
"चतुर, निपुण"
L R Vaidya
English
SArada {% (I) a. (f. दी in the first sense
दा in the others) %} 1. Relating to autumn, autumnal, R.x.9
2. new, young
3. not bold, bashful.
SArada {% (II) m. %} 1. A year
2. autumnal sunshine
3. a kind of kidney-bean
4. the Bakula tree.
SArada {% (III) n. %} 1. The white lotus
2. corn, grain.
Bopp
Latin
शारद (f. ई, a शरद् s. अ)
1) autumnalis. N. 13. 44.: च-
न्द्रलेखा शारदी
Lass. 91. 15.: सम्पूर्णशारदकलानि-
धिकान्तवक्त्रा.
2) recens.
3) non sibi confidens, mo-
destus, pudibundus. AM.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
शारद
पु
शारद, शरत्काल, अधृष्ट
शारदस्तु शरत्कालः स्यादधृष्टस्तु शारदः
verse 2.1.1.25
page 0009
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
शारद m. °N. eines Räubers, S II, 328, 18.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
शारदीय, शारद
adjective
शरत्कालीनः।
"त्रिदिनं यावत् ग्रामे शारदीयः उत्सवः अस्ति।"
Synonyms:
शालीन, लज्जाशील, संविग्न, ह्रीण, ह्रीत, ह्लीकु, शारद, पलङ्कट, भीरुभीरु
adjective
यः स्वभावतः लज्जावान् अस्ति।
"शालीनः लज्जावशात् स्वकीयं मतं कथयितुम् असमर्थः भवति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वीक्षापन्नो विलक्षोऽथाधृष्टे शालीनशारदौ
-wordlist-
वीक्षापन्न (पुं), विलक्ष (पुं), अधृष्ट (पुं), शालीन (पुं), शारद (पुं)
--source--
पीतेऽस्मिन्वसुखण्डीरप्रवेलजयशारदाः ११७२
-wordlist-
वसु (पुं), खण्डीर (पुं), प्रवेल (पुं), जय (पुं), शारद (पुं)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
हिमागमस्तु हेमन्ते वसन्ते पिकवान्धवः
पुष्पसाधारणश्चापि ग्रीष्मे तूष्मायणो मतः २४
आखोरपद्मौ वर्षे तु ऋतुवृत्तिर्युगांशकः
कालग्रन्थिर्मासमलः संवत्सर्वर्तुशारदौ २५
वत्स इद्वत्सर इडावत्सरः परवाणिवत्
-wordlist-
हिमागम (पुं), पिकबान्धव (पुं), पुष्पसाधारण (पुं), उष्मायण (पुं), आखोर (पुं), पद्म (पुं), ऋतुवृत्ति (स्त्री), युगांशक (पुं), कालग्रन्थि (स्त्री), मासमल (पुं), संवत् (स्त्री), सर्वर्तु (पुं), शारद (पुं), वत्स (पुं), इद्वत्सर (पुं), इडावत्सर (पुं), परवाणिवत् (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अधृष्ट
अधृष्ट, शालीन, शारद
शाली श्रेयानधृष्टौ प्रोक्तौ शालीनशारदौ ३७५
verse 2.1.1.375
page 0044
Vedic Reference
English
Śārada. See Pur.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शारदं,
क्ली,
(शरदि भवम् शरद् + “सन्धिवेला-द्यृतुनक्षत्रेभ्योऽण् ।” १६ इति अण् ।)श्वेतकमलम् इति राजनिर्घण्टः
(यथा, महाभारते ६१ ३४ ।“शारदोत्पलपत्राक्ष्या शारदोत्पलगन्धया ।शारदोत्पलसेविन्या रूपेण श्रीसमानया
”)शस्यम् इति मेदिनीशब्दरत्नावल्यौ
शारदः,
पुं,
(शरद् + अण् ।) कासः वकुलः ।हरिन्मुद्गः इति राजनिर्घण्टः
वत्सरः इतिमेदिनी
पीतमुद्गः इति हेमचन्द्रः
रोगः ।इति सिद्धान्तकौमुदी
शारदः, त्रि, (शरदि भवः शरद् + अण् ।)शरज्जातः (यथा, मनौ ११ ।“वासन्तशारदैर्मेघैर्मुन्यन्नैः स्वयमाहृतैः
”)नूतनः अप्रतिभः इति मेदिनी
शालीनः ।इति विश्वः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शारद
न०
शरदि भवम्--ऋत्वण् श्वेतपद्मे राजनि० कासे३ बकुले हरिन्मुद्गे
पु०
राजनि० शरद्भवमात्रे
त्रि०
स्त्रियां ङीप् शारदं श्वेतपद्ममस्त्यस्याः अच् सर-स्वत्यां स्त्री त्रिका० नूतने अप्रतिभे
त्रि०
मेदि० ।९शालीने
त्रि०
विश्वः १० दुर्गायां स्त्री टाप् “शारत्कालेपुरा यस्मात् नवम्यां बोधिता सुरैः शारदा सा समा-ख्याता पीठे लोके नामतः” ति० त० ११ वानरभेदेशब्दर० १२ तोयपिप्पल्यां १३ सप्तच्छदे स्त्री मेदि० ङीप्एवं १४ कोजागरपुर्णिमायां स्त्री शब्दरत्ना० शरत्कालोनेपूजादौ
त्रि०
स्त्रियां ङीप् “शारदी चण्डिकापूजा त्रि-विधा परिकीर्त्तिता सात्त्विकी राजसी चैव तामसी चेतितां शृणु” भविष्यपु०
Capeller
German
शारद॑,
f.
शारदी॑ u. शा॑रदी herbstlich,
Herbst-.
Grassman
German
śā́rada, a., herbstlich [von śarád], Beiname der Wolkenburgen der Dämonen. Vergl. śatá-śārada.
-īs [A. p. f.] púras {131, 4}
{174, 2}
{461, 10}.
Burnouf
French
शारद शारद a. [f. ई] (शरद्) d'automne.
Récent
modeste, qui se défie de soi. -- S.
m.
blé ou riz
d'automne
maladie de l'automne
clarté du soleil d'automne
etc.
par ext. l'année. -- S.
f.
[आ] Durgā
Sarasvatī.
Sorte de luth. -- S.
f.
[ई] le jour de la pleine-lune du mois
kārttika [oct. nov.].
Jussiæa repens
echites scholaris
bot.
शारदिक
m.
(sfx. इक) maladie de l'automne
clarté ou
chaleur du soleil d'automne. -- N. rite funéraire ou श्राद्ध de
l'automne.
Stchoupak
French
शारद-
-ई- a. qui pousse ou mûrit en automne, produit en
automne, automnal, mûr
frais (eau).
शारदेन्दु-
m.
lune d'automne.