| YouTube Channel

शान: (zAna:)

 
शब्दसागरः
English
शान
m.
 (-नः)
1. A touchstone.
2. A grindstone.
f.
 (-नी) A sort of
cucumber.
E.
 शो to make small or sharpen,
aff.
 ल्युट्
also शाण ।
Yates
English
शान (नः) 1.
m.
 A touchstone
grindstone.
f.
 (ई) Sort of cu-
cumber.
Wilson
English
शान r. 1st cl. intensitive form (शिशांसति-ते) To whet, to
sharpen.
शान
m.
 (-नः)
1 A touchstone.
2 A grindstone.
f.
 (-नी) A sort of cucumber.
E.
 शो to make small or sharpen,
aff.
 ल्युट्. also शाण.
Apte
English
शानः [śānḥ], 1 A touch-stone.
A whet-stone.
Comp.
 पादः a stone for grinding sandal.
the Pāriyātra mountain.
Apte 1890
English
शानः 1 A touch-stone.
2 A whet-stone.
Comp.
पादः {1} a stone for grinding sandal. {2} the Pāriyātra mountain.
Monier Williams Cologne
English
शान
m.
 (cf. 1. शाण) a whetstone, grindstone, touchstone,
L.
Monier Williams 1872
English
शान, अस्, m. (fr. rt. शो, cf. शाण), a touchstone
a whetstone, grindstone
(ई), f. a sort of cucumber
or colocynth (= इन्द्र-वारुणी)
[cf. Angl. Sax.
hœnan.]
—शान-पाद, अस्, m., N. of the Pāripātra
mountain
a stone for grinding sandal.
Benfey
English
शान शान, i. e. शो + न,
m.
1. A
grindstone.
2. A touchstone. -- Cf. A.S.
haenan, lapidare.
Apte Hindi
Hindi
शान:
पुं*
 - शान् + अच्
कसौटी
शान:
पुं*
 - शान् + अच्
सान का पत्थर
L R Vaidya
English
SAna {% m. %} 1. A whetstone
2. a touchstone.
Kridanta Forms
Sanskrit
शै (शै॒ पाके - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = शानम्
अनीयर् = शानीयः - शानीया
ण्वुल् = शायकः - शायिका
तुमुँन् = शातुम्
तव्य = शातव्यः - शातव्या
तृच् = शाता - शात्री
क्त्वा = शात्वा
ल्यप् = प्रशाय
क्तवतुँ = शातवान् - शातवती
क्त = शातः - शाता
शतृँ = शायन् - शायन्ती
शो (शो॒ तनूकरणे - दिवादिः - अनिट्)
ल्युट् = शानम्
अनीयर् = शानीयः - शानीया
ण्वुल् = शायकः - शायिका
तुमुँन् = शातुम्
तव्य = शातव्यः - शातव्या
तृच् = शाता - शात्री
क्त्वा = शात्वा / शित्वा
ल्यप् = प्रशाय
क्तवतुँ = शातवान् / शितवान् - शातवती / शितवती
क्त = शातः / शितः - शाता / शिता
शतृँ = श्यन् - श्यन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 शान्
मूलधातुः:
 शान
धात्वर्थः:
 तेजने
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 अनिट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 शीशांसति
अनुबन्धादिविशेषः:
 नित्यं सन्
धातुप्रदीपः
Sanskrit
शानँ शान तेजने
- शीशांसति । शीशांसते । दानयति । शानयतीतिवाग्रहणात् ।। 1003 ।।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शान, ञ तेजे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वा०-उभ०-सक०-सेट् ।) शानस्तिक्ष्णीकरणम् ।ञ, शीशांसति शीशांसते खड्गं कर्म्मकारः ।इति दुर्गादासः ॥
शानः,
पुं,
 शाणः । इत्यमरटीकायां भरतः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शान तेजने
भ्वा०
उभ०
सक०
 सेट् स्वार्थे सन् । शीशांसति ते अशीशांसीत् अशीशांसिष्ट ।
शान
पु०
 शान--अच् शो निशाने इत्युक्तेरनित्यः सन् ।अस्त्रादीनां तीक्ष्णताकारके यन्त्रभेदे भरतः ।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
शानँ शान तेजने
- शीशांसते शस्त्रम्, शीशांसति 966
धातुवृत्तिः
Sanskrit
शानँ शान (अर्थः) तेजने
इमावपि नित्यसनन्तौ स्वरितेतौ ( दीदांसति दीदांसते शीशांसति शीशांसते ) "मान्बध'' इत्यादिना सनीत्वे च कृतेऽभ्यासस्य दीर्घः, अयं नार्द्धधातुक इति नेट्प्रसङ्ग इत्युक्तम् दानेरार्जवे, शानेर्निशान, इति वृत्तावर्थविशेषेणायं सनुक्तः ( दानयति शानयतीत्यदि चौरादिकस्य 975
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“शान तेजने”@} 2 तेजनम् = आयुधानां तीक्ष्णीकरणम्।
3 शीशांसकः-सिका
4 इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिकदीदांसतिवत् 5 ज्ञेयानि।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१७०२)
02
=>
 (१-भ्वादिः-९९५। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
 [[८। ‘मान्बधदान्शान्भ्यो दीर्घश्चाभ्यासस्य’ (३-१-६) इत्यत्र ‘शानेर्निशाने’ (वा। ३-१-६) इति अर्थविशेषे धातोः स्वार्थे सन्, अभ्यासस्य दीर्घश्च विधीयेते। अभ्यासकार्याणि, हलादिशेषाभ्यासेत्वादीनि भवन्ति। अस्य सनः ‘धातोः’ (३-१-९१) इति अधिकृत्य विहितत्वाभावात् नेडागम इति विशेषः। विस्तरस्तु दानधातौ (८३२) द्रष्टव्यः।]]
04
=>
 [पृष्ठम्१२९४+ ३४]
05
=>
 (८३२)
Burnouf
French
शान शान
m.
 cf. शाण।
Stchoupak
French
शान-
pour 2 शाण-।