शाता-त्री (zAtA-trI)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“शौ पाके”@} 2 पाकः = विक्लित्तिः।
धातुममुं क्षीरस्वामि-मैत्रेय-लीलाशुक-शाकटायन-का- शकृत्स्न-कातन्त्र-हेमचन्द्रादयः न पठन्ति।
अत्र ‘स्रै’ इति क्षीरतरङ्गिण्यां दृश्यते।
3 शायकः-यिका, शापकः-पिका, शिशासकः-सिका, शाशायकः-यिका
शाता-त्री, शापयिता-त्री, शिशासिता-त्री, शाशायिता-त्री
इत्यादीनि रूपाणि सर्वाण्यपि भौवादिककायतिवत् 4 ज्ञेयानि।
निष्ठायाम् शातम्-तः, क्तिनि-शातिः, क्त्वायाम्-शात्वा इति विशेषः।
‘शाच्छोरन्यतरस्याम्’ 5 इत्यत्र नास्य ग्रहणमिति ज्ञेयम्।
01 (१७५४)
02 (१-भ्वादिः-९१८। सक। अनि। पर।)
03 [पृष्ठम्१३१७+ ३०]
04 (२६३)
05 (७-४-४१)
1 {@“शो तनूकरणे”@} 2 ‘-- तक्षणे’ इति हेमचन्द्रः।
‘--निशाने’ इति वोपदेवः।
अन्ये सर्वेऽपि ‘-- तनूकरणे’ इत्येव पठन्ति।
शायकः-यिका, 3 शायकः-यिका, शिंशासकः-सिका, शाशायकः-यिका
शाता-त्री, शाययिता-त्री, शिशासिता-त्री, शाशायिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि दैवादिकच्छेदनार्थकछ्यति 4 वत् ऊह्यानि।
शाययन्, निष्ठायाम् 5 निशितम् 6 -निशातम्- 7 तः, संशितो ब्राह्मणः, संशितव्रतः, निशा, क्तिनि-निशितिः-निशातिः, ल्यपि 8 -प्रशाय, क्त्वायाम्-शित्वा-शात्वा, 9 शिशुः, 10 शादः इत्यादीनि रूपाणि अस्य धातोः विशेषः।
शतरि-श्यन् 11 इति।
01 (१७५५)
02 (४-दिवादिः-११४५। सक। अनि। पर।)
03 [[१। ‘शाच्छासह्वा--’ (७-३-३७) इत्यादिना णिजन्ते युगागमः। आदन्तलक्षणपुको- ऽपवादः।]]
04 (५७७)
05 [[२। ‘शाच्छोः--’ (७-४-४१) इति प्रकृतेरिकारः। एष व्यवस्थितविभाषया व्रतार्थे नित्यः। तनूकरणार्थे न इति ‘मिथस्ते न विभाष्यन्ते गवाक्षः संशितव्रतः।।’ (भाष्यम् ७-४-४१) इति वचनाज्ज्ञेयम्। ‘श्यतेरित्वं व्रते नित्यं’ (वा। ७-४-४१) इति चात्र ज्ञेयम्।]]
06 [[आ। ‘आरक्षमग्रमवतत्य सृणिं शिताग्रमेकः पलायत जवेन कृतार्तनादः।’ शि। व। ५-५।]]
07 [[B। ‘पुराणि दुर्गाणि निशातमायुथं बलानि शूराणि घनाश्च कञ्चुकाः।’ शि। व। १-४५।]]
08 [[३। ‘अन्तरङ्गानपि विधीन् बहिरङ्गो ल्यब् बाधते’ (परिभाषा-५५) इति न्यायेन ‘शाच्छोरन्यतरस्याम्’ (७-४-४१) इति इत्वं ल्यपि न प्रवर्तते।]]
09 [[४। औणादिके (द। उ। १-१०५) उप्रत्यये रूपमेवम्। श्यति मातुः स्तनं पीत्वेति शिशुः = बालः।]]
10 [[५। ‘शाशपिभ्यां ददनौ’ (द। उ। ६-४८) इति दप्रत्यये रूपमेवम्। शादः = मृदुः।]]
11 [[C। ‘… प्रीतिं श्यतोऽस्य स करेण शिरोधिमच्छात्।’ धा। का। २-५९।]]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.