| YouTube Channel

शस्त्रहतः (zastrahataH)

 
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शस्त्रहतः, त्रि, (शस्त्रेण हतः ।) शस्त्राघातेनमृतः तस्याशौचादि यथा व्याघ्रः ।“क्षतेन म्रियते यस्तु तस्याशौचं भवेद्द्विधा ।आसप्ताहात् त्रिरात्रं स्यात् दशरात्रमतःपरम्
शस्त्राघाते त्र्यहादूर्द्ध्वं यदि कश्चित् प्रमीयते ।अशौचं प्राकृतं तत्र सर्व्ववर्णेषु नित्यशः
”अत्र शस्त्रघातपदं क्षतेतरशस्त्रघातपरं पारि-भाषिकशस्त्रघातपरमपि यथा, देवीपुराणे ।“पक्षिमत्स्यमृगैर्ये तु दंष्ट्रिशृङ्गिनखैर्हताः ।पतनानशनप्रायैर्व्वज्राग्निविषवन्धनैः ।मृता जलप्रवेशेन ते वै शस्त्रहताः स्मृताः
”अन्यथा क्षतं विना पतनादिभिर्विलम्बमृतानांदिनग्रहणे अनध्यवसायः स्यात् शास्त्रीय-व्यवहारेऽन्तरङ्गत्वेन पारिभाषिकस्यैव युक्तत्व-मिति वाच्यं श्राद्धे पारिभाषिकापारिभाषिक-शस्त्रघातग्रहणवदत्रापि तथायुक्तत्वात् पारि-भाषिकत्वादेव प्रकरणनियमः
*
“क्रोधात् प्रायं विषं वह्निं शस्त्रमुद्बन्धनं जलम् ।गिरिवृक्षप्रपातञ्च ये कुर्व्वन्ति नराधमाः
महापातकिनो ये पतितास्ते प्रकीर्त्तिताः ।पतितानां दाहः स्यान्नान्त्येष्टिर्नास्थिसञ्चयः
चाश्रुपातः पिण्डो वा कार्य्यं श्राद्धादिकं क्वचित् ।एतानि पतितानाञ्च यः करोति विमोहितः ।तप्तकृच्छ्रद्वयेनैव तस्य शुद्धिर्न चान्यथा
*
तदितरत्र मरीचिः ।“विषशस्त्रश्वापदाहितिर्य्यग्ब्राह्मणघातिनाम् ।चतुर्द्दश्यां क्रिया कार्य्या अन्येषान्तु विगर्हिता
”इति शुद्धितत्त्वम्