शस् (zas)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishYates
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte
Englishशस् [śas], I. 1 (शसति) To cut up, kill, destroy. -II. 2 (शस्ति) To sleep. Cf. शंस् also.
शस् [śas], 1 A technical name for the termination of the plural.
A Taddhita affix forming adverbs from nouns, especially from numerals
as द्विशः, शतशः, बहुशः
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishMacdonell
EnglishBenfey
Englishशस् शस् (akin to शम्, cf. e. g. यस्
and यम्), i. 1, Par. To hurt, to kill,
MBh. 3, 1638
cf. सस्। -- With the prep.
अभि अभि, To hurt, Rām. 2, 11, 16
(figurat. To overpower by deceit)
अभिशस्त, Hurt, Man. 11, 112. -- With
प्र प्र, प्रशस्त, Destroyed, removed,
MBh. 12, 5067. -- With वि वि,
1. To
dissect, Rām. 1, 13, 35.
2. To sacrifice,
MBh. 3, 10495.
3. To kill, Nal. 11, 28.
विशस्त्च्,
1. Cut, dissected.
2. Hurt,
killed. -- Cf. Lat. hostia
Goth. hunsl
A.S. husel.
Apte Hindi
Hindiशस्
भ्वा* पर* - -
"काटना, मार डालना, नष्ट करना"
शस्
अदा* पर* - -
सोना
L R Vaidya
EnglishBopp
LatinKridanta Forms
Sanskritशस् (श꣡सुँ꣡ हिंसायाम् - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = शसनम्
अनीयर् = शसनीयः - शसनीया
ण्वुल् = शासकः - शासिका
तुमुँन् = शसितुम्
तव्य = शसितव्यः - शसितव्या
तृच् = शसिता - शसित्री
क्त्वा = शसित्वा / शस्त्वा
ल्यप् = प्रशस्य
क्तवतुँ = शसितवान् / शस्तवान् - शसितवती / शस्तवती
क्त = शसितः / शस्तः - शसिता / शस्ता
शतृँ = शसन् - शसन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit शस्
शसु
हिंसायाम्
भ्वादिः
सकर्मकः
सेट्
परस्मैपदी
शसति
Abhyankara Grammar
Englishशस् (l) case affix (अस् ) of the accu- sative plural
cf. स्वौजसमौट्शस्o P.IV. 1.2
(2) tad.affix applied to words meaning much or little as also to a numeral: e.g. बहुशो ददाति, अल्पशो ददाति, द्विश:, त्रिश:, पादशः etc., cf. P. V.4.42, 43.
Capeller
GermanGrassman
German√śaṃs, √śas [Fi. unter 4. kas], „aussprechen, nennen“ mit dem Nebenbegriffe des Feierlichen, Nachdrücklichen. 1〉 Sprüche, Namen u. s. w. [A.] feierlich aussprechen
2〉 jemandem [D., L.] Sprüche u. s. w. [A.] feierlich aufsagen, aussprechen
3〉 loben, preisen [A.]
4〉 jemandem [D.] etwas anpreisen, anwünschen [A.]
5〉 Lob aussprechen, lobsingen ohne Obj.
6〉 geloben, sich verloben(?)
7〉 pass., gebilligt, anerkannt werden bei [L.]
8〉 Part. II. n., das Gepriesene (Glück u. s. w.).
Mit ánu jemandem [A.] beistimmen {404, 2}.
abhí verwünschen, in abhiśás, abhí-śasti.
ā́ 1〉 beten
2〉 rühmen [A.]
3〉 wünschen in ā-śás
4〉 Caus. Anrecht schaffen auf [L.].
sám ā́ jemandem [D.] etwas [A.] zuweisen.
úd preisen, erheben [A.].
nís tadeln in niḥ-cás, á-niḥśasta.
prá 1〉 rühmen, preisen [A.]
2〉 lobend anerkennen, aufmuntern [A.]
3〉 Lob aussprechen (ohne Object)
4〉 Part. II. gerühmt, berühmt bei [L.].
ví rühmen [A.]
2〉 aussprechen, hersagen
3〉 Lob [A.] ausreden, durch Reden erschöpfen.
Stamm śáṃsa:
-āmi 4〉 pitré śévam {950, 3}. — prá 1〉 babhrū́ {328, 22}.
-anti 1〉 nivídas {508, 10}. — pra 1〉 yám (agním) {683, 2} (práśastibhis).
-āti [Co.] 1〉 ukthám {302, 11}. — 2〉 ukthám cikitúṣe {312, 2}.
-āt pra 1〉 tvā {298, 8}.
-a [-ā Prāt. 〔463〕. 〔465〕] 2〉 ukthám sudā́nave {547, 2}. — 3〉 índram {283, 1}
mitrásya váruṇasya dhā́ma {577, 4}.
-āva 5〉 {287, 3}.
śaṃsa:
-āmi prá 1〉 tád te nā́ma {616, 5}
vas {647, 15}.
-asi 1〉 {234, 2}.
-ati 1〉 ukthā́ni {870, 8}.
-āmas prá 1〉 tvā pátim rayīṇā́m {60, 5}.
-anti 2〉 te ukthā́ {535, 9}. — prá 1〉 jātávedasam {237, 8}. — 3〉 kaváyas {431, 1}.
-a [-ā] 2〉 devā́ya śastím {299, 3}. — úd śárdhas mā́rutam {406, 8}. — prá 1〉 ághniam, śárdhas mā́rutam {37, 5}.
-ata 1〉 ukthā́ {621, 1}. — [Page1366a] 2〉 pánye ukthā́ni {652, 17}. — prá 1〉 indrāgnī́ {21, 2}. — ví 1〉 mā́ cid anyád 〰 {621, 1}.
Impf. áśaṃsa:
-an 1〉 taṣṭā́n mántrān {67, 4}.
Aor. áśaṃsis, áśaṃsī (tonlos {972, 6}):
-iṣam 2〉 kaváye kā́viāni nivácanā {299, 16}. — prá 1〉 araṇyāním {972, 6}.
-īt 2〉 vām mádhumat vácas {628, 11}.
śáṃsis, śáṃsī:
-iṣam 5〉 {489, 16}. — ā́ 1〉 {870, 5}.
śaṃsis, śaṃsī:
-iṣam prá 1〉 te hárī {922, 1}
tradám vā́jasya gómatas {665, 28}. — prá-pra 1〉 jātávedasam priyám mitrám ná {489, 1}.
-iṣas prá 2〉 mártiam {84, 19}.
Aor. śaṃs:
-si [1. s. me.] 2〉 te mánma {195, 8}
imā́ bráhma túbhyam {974, 4}.
Aor. śas:
-sta sám ā́ áśvam carsaṇíbhyas {333, 8}.
Stamm des Pass. śasyá:
-áse 3〉 {446, 6} (vácobhis).
-áte 6〉 yád udyáte yád ca 〰 {409, 8}. — pra 1〉 yás (agnís) {199, 3}.
-ánte 2〉 ukthā́ni vas {572, 23}.
śasya:
-ate 2〉 dhītís ucáthāya {110, 1}
suṣṭutís túbhyam {296, 7}
vácas devā́ya SV. 〔1, 3, 1, 4, 2〕. — 3〉 sómas (havís) ukthám mádas ca {86, 4}
{345, 1}
idám vām {682, 11}. — 7〉 ná duḥṣṭhutís draviṇodéṣu 〰 {53, 1}. — prá 1〉 pūṣṇás mahitvám {138, 1}
agnís {371, 4}.
Stamm des Caus. śaṃsaya:
-a ā́ 4〉 nas {29, 1} (góṣu áśveṣu).
Part. śáṃsat:
-an 1〉 nivácanāni {809, 2}
{939, 10}. — 2〉 ukthám índrāya {893, 1}. — 5〉 neben stuván {347, 7}.
-antam 5〉 {203, 14}
{211, 3}.
-at 1〉 ukthā́ {464, 5} (bráhma?).
-ate 5〉 neben stuvaté {396, 7}
{503, 5}
{672, 12}.
-antas 1〉 ukthā́ {470, 4}. — 3〉 ṛtám {238, 7}. — 5〉 {893, 2} (ṛtám).
-antīm 6〉 {911, 9}
sūryā́m yád pátye 〰 mánasā savitā́‿adadāt.
śáṃsamāna:
-as pra 1〉 in passivem Sinne agnís {639, 8}.
Part. des Pass. śasyámāna:
-as 3〉 (agnís) {524, 3}.
-am [m.] 1〉 stómam [Page1367] {300, 15} — 3〉 kavím {925, 9}.
-am [n.] 1〉 ghṛtásya nā́ma {354, 2}
ukthám {622, 14}.
-e [L.] 1〉 ukthé {464, 1}
{871, 10}.
-āsas 1〉 stómāsas {510, 3} (ukthaís).
-āni 1〉 imā́ bráhma {892, 12}.
-eṣu 1〉 ukthéṣu {898, 1}.
-ā [f.] 1〉 matís {273, 1}. — 3〉 tanū́s {465, 7} (stómebhis ukthaís ca). — ví 2〉 dhī́s {273, 2}.
-ās [N. p. f.] 1〉 gíras {510, 2}.
Part. II. śastá (vgl. kavi-, an-āśastá):
-ás pra 4〉 vikṣú {66, 4} (ṛ́ṣis)
vidátheṣu {218, 12}.
-ám [m.] pra 1〉 rayím {60, 1}
{517, 5}
{917, 15}
agním {517, 1}. — 2〉 〰 íd cā́rum asmai kṛṇoti {986, 3}. — 4〉 mártieṣu {606, 2}.
-ám [n.] 2〉 ukthám índrāya {287, 3}. — 3〉 idám astu 〰 {401, 7}. — 8〉 bhū́ri {665, 2}. — pra 1〉 rā́dhas {689, 10}.
-é [L.] 2〉 te ukthé {316, 10}.
-ā́ [du.] pra 4〉 devéṣu {422, 2} (devā́).
-ā́ [n.] pra 4〉 sūríṣu {600, 3} (bráhmāṇi).
-ā́m pra 2〉 dhíyam {517, 10}.
śasta (vgl. á-śasta, án-abhiśásta u. s. w.):
-ā pra 1〉 agne {36, 9}.
-as prá 4〉 nṛ́ṣu {180, 8} (agástias).
Part. III. śáṃstṛ:
-a 5〉 súvipras {162, 5}.
Part. IV. śáṃsia:
-as pra 1〉 (agnís) {193, 11}
mártas {639, 9}.
-am [m.] 3〉 rayím {669, 11}
{873, 2}
enam 〰 ukthíam karam {874, 9}. — pra 1〉 agním mitrám ná {193, 3}.
-am [n.] 2〉 ukthám índrāya {10, 5}
{393, 5}. — 3〉 rā́dhas {225, 11}
várūtham {116, 11}
chardís {638, 21}
vāmám {692, 4}
tád vām {117, 6}
atithigvā́ya 〰 (Rühmenswerthes) kariṣyán {467, 3}
{535, 8}.
-ā [n.] 1〉 ukthā́ bráhma ca {672, 2}. — 2〉 stómas ukthám ca índrāya {8, 10}.
-ānaam 3〉 {17, 5}.
śásia:
-as pra 1〉 (agnís) {631, 2}.
Verbale śás als Infin.:
-áse anu yé ca imā́n anuśáse {404, 2}. — vi 3〉 áthā hí vām … stómas ná 〰 {969, 3}.
Ferner in Zusammensetzung: abhi-, ā-, niḥ-śás, und a-śás. Die vollere Grundform śaṃs erscheint im zend. śaṃh (Lehre).
1. √śas, Grundbegriff etwa „schneiden“, daher „schlachten“. Mit ā́ in āśásana, mit ví zerschneiden, zertheilen, zerlegen das getödtete Opferthier [A.]
vgl. viśastṛ́, viśásana.
Mit sám jemandem [Ab. m. ā́] etwas [A.] zutheilen.
Stamm śas:
-sta [2. p.] ví párus-parus {162, 18}. — sám rayím áśvam carṣaṇíbhyas ā́ {333, 8}.
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
