| YouTube Channel

शल् (zal)

 
शब्दसागरः
English
शल् r. 1st cl. (शलते)
1. To move, to shake, to tremble or stir.
2. To
cover. (शलति) To go, to move to or towards. r. 10th cl. (शालयति-ते)
To praise.
Capeller Eng
English
1 शल् शलति
w.
 उद् leap, jump, rise. — Cf. उच्छलन्त्,
उच्छलित.
2 श॑ल् an exclamation.
Apte
English
शल् [śal], I. 1 Ā. (शलते)
To shake, stir, agitate.
To tremble.
To cover. -II. 1
P.
 (शलति)
To go.
To run fast. -III. 1 Ā. (शालयते) To praise.
Apte 1890
English
शल् {vI.v} {c1c} A. (शलते) 1 To shake, stir, agitate.
2 To tremble.
3 To cover. {vII.v} {c1c} P. (शलति) 1 To go.
2 To run fast. {vIII.v} {c10c} A. शालयते To praise.
Monier Williams Cologne
English
1. शल्
cl.
 1. Ā. शलते, ‘to shake’ or ‘to cover’,
Dhātup.
 xiv, 19
cl.
 1.
P.
 शलति, to go, move, ib. xix, 13 (only found in comp. with prep.
cf.
 उच्-छल्, प्रोच्-छल्, सम्-उच्-छल्)
cl.
 10. Ā. शालयते, to praise,
Dhātup.
 xxxiii, 18
Vop.
2. श॑ल् onomat. (an exclamation used to express anything sudden),
AV.
 xx, 135, 2.
Monier Williams 1872
English
शल् शल् [cf. rt. चल्], cl. 1. A. शलते,
शेले, शलितुम्, to shake, tremble
to
cover
cl. 1. P. शलति, शशाल, &c., to go, move,
flow, run [cf. उच्-छल्, प्रोच्-छल्, rts. श्वल्, 3. शठ्]
cl. 10. A. शालयते, -यितुम्, to praise, (in this
sense also written शठ्।)
Macdonell
English
शल् ŚAL, Ⅰ. P. -śala. ud, uc-chalati 🞄(finite verb, occurs only once)
rise up: 🞄pr. pt. ucchalat, springing up, rising
pp. 🞄ucchalita, sprung up, risen. pra‿ud, pr. pt. 🞄springing up, spurting (blood).
Benfey
English
शल् शल्, i. 1, Ātm.
1. To shake,
to tremble (cf. चल्).
2. To cover.
i. 1, Par. To go, to run. Cf. श्वल् and
शठ्। -- With the prep. उद् उद्, i. 1,
Par. To start up, Śiś. 3, 37. Ptcple.
of the pf. pass. उच्छलित।
1. Start-
ing up, bubbling up, Pañc. i. d. 148.
2. Uncovered, Vikr. 57, 19. -- With
प्रोद् प्र-उद्, To spurt out, Śiś. 2, 66.
Apte Hindi
Hindi
शल्
भ्वा* आ* - -
"हिलाना, हरकत देना, क्षुब्ध करना"
शल्
भ्वा* आ* - -
काँपना
शल्
भ्वा* पर* - -
जाना
शल्
भ्वा* पर* - -
तेज़ दौड़ना
शल्
चुरा* आ* - -
प्रशंसा करना
L R Vaidya
English
Sal {% (I) vt. 1A (pres. शलते) %} To shake, to agitate.
Sal {% (II) vt. 1P (pres. शलति) %} 1. To go, to move
2. to run.
Sal {% (III) vt. 10A (pres. शालयते) %} To praise.
Bopp
Latin
1. शल् 1. A. (चलने K. चलने स्तृतौ V.) ire, se movere,
vacillare, sternere. Cf. चल्, सल्.
2. शल् 1. P. (गतौ, वेगे) ire, currere. V. 1. शल् et श्वल्.
3. शल् 10. A. शालये (श्लाघे) laudare. Cf. शाड्, 2. शट्,
3. शठ्.
Kridanta Forms
Sanskrit
शल् (श꣡लँ॒ चलनसंवरणयोः - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = शलनम्
अनीयर् = शलनीयः - शलनीया
ण्वुल् = शालकः - शालिका
तुमुँन् = शलितुम्
तव्य = शलितव्यः - शलितव्या
तृच् = शलिता - शलित्री
क्त्वा = शलित्वा
ल्यप् = प्रशल्य
क्तवतुँ = शलितवान् - शलितवती
क्त = शलितः - शलिता
शानच् = शलमानः - शलमाना
शल् (श꣡लँ꣡ गतौ - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = शलनम्
अनीयर् = शलनीयः - शलनीया
ण्वुल् = शालकः - शालिका
तुमुँन् = शलितुम्
तव्य = शलितव्यः - शलितव्या
तृच् = शलिता - शलित्री
क्त्वा = शलित्वा
ल्यप् = प्रशल्य
क्तवतुँ = शलितवान् - शलितवती
क्त = शलितः - शलिता
शतृँ = शलन् - शलन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 शल्
मूलधातुः:
 शल
धात्वर्थः:
 गतौ
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 शलति
धातुः:
 शल्
मूलधातुः:
 शल
धात्वर्थः:
 चलन-संवरणयोः
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 चलने अकर्मकः, संवरणे सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 शलते
Abhyankara Grammar
English
शल् short term (प्रत्याहार ) for the sibilants श्, ष् , स् and ह्
cf. शलं इगुपधादनिटः क्स: P.III.1.44.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
शल् mit उद्, उच्छलित gehoben, begeistert, Kuṭṭanīm. 168.
Capeller
German
1. शल्, शलति, nur mit उद् Partic. उच्छलन्त्
u. उच्छलित aufgestellt, aufgestiegen,
erhoben.
2. श॑ल् Interj.
Burnouf
French
*शल् शल्। शलामि 1
p. शशाल
etc. Aller
aller vite, courir.
Au moy. शले
p. शेले
etc.
S'étendre sur, couvrir
se mouvoir vite, vaciller, cf. सल्,
श्वल्।
*शल् शल्। शलये 10
cf. शठ् louer.
Stchoupak
French
शल्-
simple inusité, v. उच्-छलन्त्-।