| YouTube Channel

शर्वरी (zarvarI)

 
शब्दसागरः
English
शर्व्वरी
f.
 (-री)
1. Night.
2. A woman.
3. Turmeric.
E.
 शॄ to injure, अरन्
Unādi
aff.
or शॄ-वनिप् ङीप् वनो र च ।
Yates
English
शर्व्वरी (री) 3.
f.
 Night
woman
turmeric.
Spoken Sanskrit
English
शर्वरी - zarvarI -
f.
 - turmeric [ Curcuma Longa - Bot. ]
शर्वरी - zarvarI -
f.
 - woman
शर्वरी - zarvarI -
f.
 - twilight
शर्वरी - zarvarI -
f.
 - spotted steeds of the maruts
शर्वरी - zarvarI -
f.
 - evening
शर्वरी - zarvarI -
f.
 - night
Wilson
English
शर्व्वरी
f.
 (-री)
1 Night.
2 A woman.
3 Turmeric.
E.
 शॄ to injure, अरच् Uṇādi
aff.
Apte
English
शर्वरी [śarvarī], [शॄ-वनिप् ङीप् वनो र च]
A night
शशिनं पुनरेति शर्वरी
R.*
 8.56
3.2
11.93
Śi.*
 11.5.
Evening, twilight.
Turmeric.
A woman.
Comp.
 -ईशः, -पतिः the moon.
Apte 1890
English
शर्वरी [श-वनिप् ङीप् वनो र च] 1 A night
शशिनं पुनरोति शर्वरी R. 8. 56, 3. 2
11. 93
Śi. 11. 5.
2 Turmeric.
3 A woman.
Comp.
ईशः the moon.
Monier Williams Cologne
English
शर्वरी a
f.
 See below
श॑र्वरी b
f.
 the (star-spangled) night,
RV.
evening, twilight,
L.
turmeric or Curcuma Longa,
L.
a woman,
L.
N.
 of the wife of Doṣa and mother of Śiśu-māra,
BhP.
pl.
 the spotted steeds of the Maruts,
RV.
Macdonell
English
शर्वरी śarvarī,
f.
 [of śarvara, variegated], 🞄motley steeds of the Maruts (pl.
RV.¹)
🞄star-spangled night (Br. rare, C. common): 🞄-īśa,
m.
 lord of night, moon.
Benfey
English
शर्वरी शर्वरी, i. e. शॄ + वन् + ई,
(with र् for न्, cf. शरु),
f.
1. Night,
Man. 1, 66.
2. A woman.
3. Tur-
meric. -- Cf. probably as akin, Κέρϐερος.
Apte Hindi
Hindi
शर्वरी
स्त्री*
 - "शॄ + वनिप्, ङीप्, वनोर च"
रात
शर्वरी
स्त्री*
 - "शॄ + वनिप्, ङीप्, वनोर च"
हल्दी
शर्वरी
स्त्री*
 - "शॄ + वनिप्, ङीप्, वनोर च"
स्त्री
L R Vaidya
English
SarvarI {% f. %} 1. A night, R.xi.93, iii.2, Sis.xi.5
2. turmeric
3. a woman.
Bopp
Latin
शर्वरी f. nox. SA. 5. 66.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 हरिद्रा, हरित्, सुवर्णा, काञ्चनी, पीता, गौरी, स्वर्णवर्णा, कावेरी, उमा, शिवा, दीर्घरागा, हलद्दी, पौञ्जा, पीतवालुका, हेमनाशा, रञ्जनी, भङ्गवासा, घर्षिणी, पीतिका, रजनी, मेहघ्नी, बहुला, वर्णिनी, रात्रिनामिका, निशाह्वा, निशा, शर्वरी, वरवर्णिनी, वर्णदाता, मङ्गलप्रदा, हेमरागिणी, घर्षणी, जनेष्टा, कृमघ्नी, लसा, यामिनी, वराङ्गी, वरा, वर्णदात्री, पवित्रा, हरिता, विषघ्नी, पिङ्गा, मङ्गल्या, मङ्गला, लक्ष्मीः, भद्रा, शिफा, शोभा, शोभना, सुभगाह्वया, श्यामा, जयन्तिका
noun
ओषधिमूलविशेषः। हरिद्रा नाम ओषधेः पीतवर्णीयानि मूलानि ये जनैः पाकादिषु व्यञ्जनत्वेन उपयुज्यन्ते। रक्तशुद्धिकरत्वात् ते भेषजे तथा च देहवर्णविधायित्वात् च प्रसाधकेषु उपयुज्यन्ते।
"हरिद्रायाः लेपेन त्वक्शुद्धिः भवति।"
Synonyms:
 हरिद्रा, हरित्, सुवर्णा, काञ्चनी, पीता, गौरी, स्वर्णवर्णा, कावेरी, उमा, शिवा, दीर्घरागा, हलद्दी, पौञ्जा, पीतवालुका, हेमनाशा, रञ्जनी, भङ्गवासा, घर्षिणी, पीतिका, रजनी, मेहघ्नी, बहुला, वर्णिनी, रात्रिनामिका, निशाह्वा, निशा, शर्वरी, वरवर्णिनी, वर्णदाता, मङ्गलप्रदा, हेमरागिणी, घर्षणी, जनेष्टा, कृमघ्नी, लसा, यामिनी, वराङ्गी, वरा, वर्णदात्री, पवित्रा, हरिता, विषघ्नी, पिङ्गा, मङ्गल्या, मङ्गला, लक्ष्मीः, भद्रा, शिफा, शोभा, शोभना, सुभगाह्वया, श्यामा, जयन्तिका
noun
ओषधिविशेषः अस्य पीतवर्णीयानि मूलानि पाकादिषु व्यञ्जनत्वेन उपयुज्यन्ते रक्तशुद्धिकरत्वात् ते भेषजे तथा च देहवर्णविधायित्वात् च प्रसाधकेषु अपि उपयुज्यन्ते।
"समये अकृतेन सिंचनेन हरिद्रा शुष्का जाता। / हरिद्रा कफ-पित्तास्त्रशोथ-कण्डुव्रणापहा।"
Synonyms:
 स्त्री, नारी, नरी, मानुषी, मनुषी, मानवी, ललना, ललिता, रमणी, रामा, वनिता, प्रिया, महिला, योषा, योषिता, योषित्, योषीत्, वधूः, भरण्या, महेला, महेलिका, मानिनी, वामा, अङ्गना, अबला, कामिनी, जनिः, जनी, जोषा, जोषिता, जोषित्, धनिका, परिगृह्या, प्रमदा, प्रतीपदर्शिनी, विलासिनी, सिन्दूरतिलका, सीमन्तिनी, सुभ्रूः, शर्वरी
noun
मनुष्यजातीयानां स्त्री-पुंरूपीययोः प्रभेदद्वययोः प्रथमा या प्रजननक्षमा अस्ति।
"अधुना विविधेषु क्षेत्रेषु स्त्रीणाम् आधिपत्यम् वर्तते। "
Synonyms:
 रात्रिः, निशा, रजनी, क्षणदा, क्षपा, शर्वरी, निश्, निद्, त्रियामा, यानिनी, यामवती, नक्तम्, निशीथिनी, तमस्विनी, विभावरी, तमी, तमा, तमिः, ज्योतष्मती, निरातपा, निशीथ्या, निशीथः, शमनी, वासुरा, वाशुरा, श्यामा, शताक्षी, शत्वरी, शर्या, यामिः, यामी, यामिका, यामीरा, याम्या, दोषा, घोरा, वासतेयी, तुङ्गी, कलापिनी, वायुरोषा, निषद्वरी, शय्या, शार्वरी, चक्रभेदिनी, वसतिः, काली, तारकिणी, भूषा, तारा, निट्
noun
दीपावच्छिन्न-सूर्यकिरणानवच्छिन्नकालः।
"यदा दिक्षु च अष्टासु मेरोर् भूगोलकोद्भवा। छाया भवेत् तदा रात्रिः स्याच्च तद्विरहाद् दिनम्।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
निशा निशीथिनी रात्रिः शर्वरी क्षणदा क्षपा ॥ १४१ ॥
त्रियामा यामिनी भौती तमी तमा विभावरी ।
रजनी वसतिः श्यामा वासतेयी तमस्विनी ॥ १४२ ॥
p{0010}
उषा दोषेन्दुकान्ताथ तमिस्रा दर्शयामिनी ।
-wordlist-
निशा (स्त्री), निशीथिनी (स्त्री), रात्रि (स्त्री), शर्वरी (स्त्री), क्षणदा (स्त्री), क्षपा (स्त्री), त्रियामा (स्त्री), यामिनी (स्त्री), भौती (स्त्री), तमी (स्त्री), तमा (स्त्री), विभावरी (स्त्री), रजनी (स्त्री), वसति (स्त्री), श्यामा (स्त्री), वासतेयी (स्त्री), तमस्विनी (स्त्री), उषा (स्त्री), दोषा (स्त्री), इन्दुकान्ता (स्त्री), तमिस्रा (स्त्री), दर्शयामिनी (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
तमी
तमी, तमिस्रा, तमस्विनी, विभावरी, नक्तमुखा, शर्वरी, क्षपा, त्रियामा, क्षणदा, निशीथिनी, निशा, दोषा, रजनी, यामिनी, वसति, वासतेयी, श्यामा, रात्रि
तमी तमिस्रा कथिता तमस्विनी,
विभावरी नक्तमुखा च शर्वरी ।
क्षपा त्रियामा क्षणदा निशीथिनी,
निशा च दोषा रजनी च यामिनी ॥ १०७ ॥
वसतिर्वासतेयी च श्यामा रात्रिश्च कथ्यते ।
verse 1.1.1.107
page 0014
Tamil
Tamil
ச’ர்வரீ : இரவு, ஸ்திரீ, மஞ்சள்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शर्व्वरी,
स्त्री,
 (शृणाति चेष्टामिति । शॄ + “कॄगॄ-शॄवृचतिभ्यः ष्वरच् ।” उणा० २ । १२३ ।इति ष्वरच् । षित्वात्ङीष् ।) रात्रिः । इत्यमरः ॥
(यथा, ऋग्वेदे । ५ । ५२ । ३ ।“अतिस्कन्दन्ति शर्व्वरीः ॥
”)योषित् । इति मेदिनी ॥
हरिद्रा । इति विश्वः ॥
सन्ध्या । इति संक्षिप्तसारोणादिवृत्तिः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शर्वरी स्त्री शॄ--वनिप् ङीप् वनो र च । १ रात्रौ अमरः ।शर्वरीशश्चन्द्रः । २ हरिद्रायां विश्वः ।
Grassman
German
śárvarī, f., 1〉 pl., die bunten Thiere der Maruts (BR.)
2〉 Nacht (als die durch Sterne buntschimmernde)
vgl. apiśarvará.
-īs [A. p.] 1〉 té (marútas) áti ṣkandanti 〰 {406, 3}.
Stchoupak
French
शर्वरी-
f.
 nuit
femme de Doṣa, mère de Śiśumāra.