| YouTube Channel

शरीरम् (zarIram)

 
Apte
English
शरीरम् [śarīram], [शॄ-ईरन्
Uṇ.*
 4.31]
The body (of animate or inanimate objects)
शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनम्
Ku.*
 5.33.
The constituent element
शरीरं तावदिष्टार्थव्यवच्छिन्ना पदावली Kāv.1.1
शरीरमसि संसारस्य
U.*
 7.
Bodily strength.
A dead body.
One's own person, individual soul (जीवात्मा)
यथा यथा मनस्तस्य दुष्कृतं कर्म गर्हति । तथा तथा शरीरं तत्तेनाधर्मेण मुच्यते ॥
Ms.*
 11.229.
Comp.
 -अन्तः the hairs on the body.
अन्तरम् the interior of the body.
another body. -आकारः, -आकृतिः bodily gesture or mien.
आवरणम् the skin.
a shield.-कर्तृ
m.
 a father. -कर्षणम् emaciation of the body
शरीरकर्षणात् प्राणाः क्षीयन्ते प्राणनां यथा
Ms.*
 7.112. -ग्रहणम् assumption of a bodily form. -चिन्ता care of the body (like washing etc.).
जः sickness.
lust, passion.
the god of love
शरीरजसमाविष्टा राक्षसी राममब्रवीत्
Rām.*
 3.17.12.
a son, offspring
शरीरजेभ्यश्च्युतयूथपङ्क्तयः
Ki.*
 4.31. -तुल्य
a.
 equal to, i. e. as dear as, one's own person. -त्याग renunciation of life.
दण्डः corporal punishment.
mortification of the body (as in penance). -देशः a part the body.
धातुः a chief constituent of the body.
a relic of Buddha's body (as bone, tooth etc.). -धृक्
a.
 having a body. -पक्तिः purification of the body. -पतनम्, -पातः shuffling off the mortal coil, death. -पाकः emaciation (of the body). -प्रभवः a begetter, father. -बद्ध
a.
 endowed with a body, embodied, incarnate
शरीरबद्धः प्रथमाश्रमो यथा
Ku.*
 5.3.
बन्धः the bodily frame
शरीरबन्धेन तिरोबभूव
R.*
 16.23.
being endowed with a body
i. e. birth as an embodied being
तनुत्यजां नास्ति शरीरबन्धः
R.*
 13.58.-बन्धकः a hostage. -भाज्
a.
 embodied, incarnate. (m. ) a creature, an embodied being
शरीरभाजां भवदीय- दर्शनं व्यनक्ति कालत्रितये$पि योग्यताम्
Śi.*
 1.26. -भेदः separation of the body (from the soul), death
प्राप्ते शरीरभेदे Sāṅ.
K.*
 68. -यष्टिः
f.
 a slender body, slim or delicate figure.-यात्रा means of bodily sustenance
नियतं कुरु कर्म त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः । शरीरयात्रापि च ते न प्रसिद्ध्येकर्मणः ॥
Bg.*
 3.8. -रक्षकः a body-guard. -रत्नम् an excellent body.-विमोक्षणम् the emancipation of the soul from the body. -वृत्तिः
f.
 maintenance or support of the body
स त्वं मदीयेन शरीरवृत्ति देहेन निर्वर्तयितुं प्रसीद
R.*
 2.45. -वैकल्यम् bodily ailment, sickness, disease. -शुश्रुषा personal attendance.
संस्कारः decoration of the person.
purification of the body by the performance of the several purificatory saṁskāras
कार्यः शरीरसंस्कीरः
Ms.*
 2.26. -संपत्तिःf. the prosperity of body, (good) health. -संबन्धः relation by marriage. -सादः leanness of body, emaciation
शरीरसादादसमग्रभूषणा
R.*
 3.2. -स्थानम् the doctrine about the human body. -स्थितिः
f.
the maintenance or support of the body
वन्यं शरीरस्थितिसाधनं वः
R.*
 5.9.
taking one's meals, eating (frequently used in Kādambarī).
Apte Hindi
Hindi
शरीरम्
नपुं*
 - शृ + ईरन्
"(जड चेतन पदार्थों की) काया, देह"
शरीरम्
नपुं*
 - शृ + ईरन्
संघटक तत्त्व
शरीरम्
नपुं*
 - शृ + ईरन्
दैहिक शक्ति
शरीरम्
नपुं*
 - शृ + ईरन्
"मृत शरीर, शव"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 शरीरम्, शरीरप्रकृतिः, देहप्रकृतिः, अवयवसंस्था, भावः
noun
कस्य अपि सचेतनजीवस्य अवयवानाम् अन्योन्याश्रया कार्यप्रणालिः।
"शरीरप्रकृतेः सुचारुतया संञ्चलनार्थं प्रतिदिनं योगसाधना कर्तव्या।"
Tamil
Tamil
ச’ரீரம் : உடல்.