शरद् (zarad)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 शरद् f.
  (-रत् or रद्)
	 1. The season of autumn or the sultry season
the two months succeeding the rains
 according to the VAIDIKAS, 
comprising the months BHĀDRA and ĀSHWIN,  and according to
the PAURĀNIKAS,  ĀSHWIN and KĀRTIKA,  fluctuating thus from
AUGUST to NOVEMBER.
	 2. A year.
 E.
  शॄ to injure,  अदि Unādi
aff.
  
 also with टाप् added शरदा ।

Capeller Eng

English

 शर॑द् f.
  autumn,  pl.
  also = year. 

Yates

English

 शरद् (त्-द्) 5.
f.
  Autumn (Sep-
tember and October
) a year.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

शरद् 	-	 zarad 	-	 f.
  	-	  autumnal season
शरद् 	-	 zarad 	-	 f.
  	-	  year
शरद् 	-	 zarad 	-	 f.
  	-	  autumn

Wilson

English

 शरद्
f.
  (-रत् or रट्)
1 The season of autumn or the sultry season
 the two months succeeding the
rains
 according to the Vaidikas,  comprising the months Bhādra and
Āśvina, 
 and according to the Paurāṇikas,  Āśvina and
Kārttika,  fluctuating thus from August to November.
2 A year.
E.
  शॄ to injure,  अदि Uṇādi aff.
  
 also with टाप् added शरदा.

Apte

English

शरद् [śarad],  f.
  [शॄ-अदि Uṇ.*
  1.129]

The autumn,  autumnal season (comprising the two months आश्विन and कार्तिक)
 यात्रायै चोदयामास तं शक्तेः प्रथमं शरद् R.*
  4.24.

A year
 त्वं जीव शरदः शतम्
 शरदामयुतं ययौ R.*
  1.1
 U.*
  1.15
 धारिणीभूतधारिण्योर्भव भर्ता शरच्छतम् M.*
  1.15. Comp.
   -अन्तः The end of autumn,  winter. -अम्बुधरः an autumnal cloud. -उदाशयः an autumnal lake. -कामिन्m.  a dog. -कालः the autumnal season.  -घनः,  -मेघः an autumnal cloud. -चन्द्रः (शरच्चन्द्रः) the autumnal moon.  -ज्योत्स्ना (शरज्ज्योत्स्ना) autumnal moon-shine.-त्रियामा an autumnal night. -पद्मः,  -द्मम् the white lotus. -पर्वन् n.
  the festival called Kojāgara
 q. v. -मुखम् the commencement of autumn. 

Apte 1890

English

 शरद् f. [शॄ-अदि Uṇ. 1. 129] 1 The autumn,  autumnal season (comprising the two months आश्विन and कार्तिक)
 यात्रायै चोदयामास तं शक्तेः प्रथमं शरद् R. 4. 24. 
2 A year
 त्वं जीव शरदः शतं
 R. 10. 1
 U. 1. 15
 धारिणीभूतधारिण्यार्भव भर्ता शरच्छतं M. 1. 15. 
Comp. 
अंतः the end of autumn,  winter. 
अंबुधरः an autumnal cloud. 
उदाशयः an autumnal lake. 
कामिन् m. a dog. 
कालः the autumnal season. 
घनः,  
मेघः an autumnal cloud. 
चंद्रः (शरच्चंद्रः) the autumnal moon 
त्रियामा an autumnal night 
पद्मः,  
द्मं the white lotus. 
पर्वन् n. the festival called Kojāgara
 q. v. 
मुखं the commencement of autumn. 

Monier Williams Cologne

English

 शर॑द् f.
  (prob. fr.
  √ श्रा,  शॄ) autumn (as the ‘time of ripening’),  the autumnal season (the sultry season of two months succeeding the rains
 in some parts of India comprising the months Bhādra and Āśvina,  in other places Āśvina and Kārttika,  fluctuating thus from August to November),  RV.
   &c.
   &c.
  

 a year (or pl.
  poetically for ‘years’ cf.
   वर्ष),  ib.

Monier Williams 1872

English

 शरद् शरद्,  त्,  f. (according to Uṇādi-s. I.
129. fr. rt. शॄ),  autumn,  the season of autumn,  (the
sultry season of two months succeeding the rains
 in
some parts of India comprising the months Bhādra and
Āśvina,  in other places Āśvina and Kārttika
 fluctuat-
ing thus from August to November)
 a year
 (दस्), 
f. pl. the seasons
 (त्),  m.,  N. of an Asura (Ved.).
—श-
रच्-चन्द्र,  अस्,  m. the autumnal moon.
—शरत्-
कामिन्,  ई,  m. ‘desirous of autumn, ’ a dog.
—शरत्-
काल,  अस्,  m. the autumnal season.
—शरत्कालीन,  अस्, 
आ,  अम्,  belonging to the autumnal season,  autumnal.
—शरत्-त्रियामा,  f. an autumnal night.
—शरत्-
पद्म,  अस्,  अम्,  m. n. an autumnal lotus,  the white
lotus.
—शरत्-पर्वन्,  अ,  n. a festival on the full
moon of Āśvina (= कोजागर).
—शरत्-पुष्प, 
अम्,  n. a particular shrub (= आहुल्य).
—शरत्-
प्रतीक्षम्,  ind. having expected the autumn.
—शरद्-अन्त,  अस्,  m. the end of autumn,  winter.
—शरद्-अम्बुधर,  अस्,  m. an autumnal cloud.
—शरदि-ज,  अस्,  आ,  अम्,  produced in autumn,  au-
tumnal.
—शरद्-उदाशय (°द-आश्°),  अम्,  n. an
autumnal lake or pond.
—शरद्-घन,  अस्,  m. an
autumnal cloud.
—शरद्-वत्,  आन्,  m.,  N. of a Ṛṣi
(belonging to the family of Aṅgiras)
 of the father
of Kṛpa (also called Gautama).
—शरन्-मुख, 
अम्,  n. the commencement of autumn.
—शरन्-
मेघ,  अस्,  m. an autumnal cloud.
—शरन्मेघ-
वत्,  ind. like an autumnal cloud.

Macdonell

English

 शरद् śarád,  f.
  autumn: pl.
  = years (like 🞄‘winters’).

Benfey

English

 शरद् शरद्,  and शरदा शरदा
(probably from शॄ),  f.
 
 1. The autumn, 
Pañc. v. d. 42 (रद्).
 2. A year, 
Utt. Rāmac. 11,  8 (रद्).
 -- Comp.
  परिणत-
शरद्,  i. e. परि-नत- (vb. नम्),  f.
  the
latter part of autumn,  Megh. 109.

Hindi

शरद ऋतु

Apte Hindi

Hindi

शरद्
स्त्री*
  - शॄ + अदि
"पतझड़,  शरदृतु (आश्विन तथा कार्तिक मास में होने वाली ऋतु)"

शरद्
स्त्री*
  - शॄ + अदि
वर्ष

L R Vaidya

English

 Sarad {% f. %} 1. The autumn,  (आश्विन and कार्तिक),  यात्रायै चोदयामास तं शक्तेः प्रथमं शरद् R.iv.24,  xii.79
 2. a year.

Bopp

Latin

 शरद् f. (ut mihi videtur,  e शर aqua et द् pro द dans a r.
दा abjectâ vocali,  sicut e. c. in दद्मस् damus pro ददा-
मस्,  v. sq. et वर्ष.)
1) autumnus. A. 9. 21.
2) annus.
N. 26. 25. A. 2. 17.

Lanman

English

 śarád,  f. autumn
 pl. poetic for years
(cf. varṣa).

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  वत्सरः,  वर्षः,  संवत्सरः,  परिवत्सरः,  अब्दः,  समा,  समाः,  संवद्,  हायनः,  वरिषम्,  कालग्रन्थिः,  ऋतुवृत्तिः,  मासमानः,  युगांशकः,  शरद्,  शरदा
noun
 
सर्वेषाम् ऋतुनां परिवर्तः द्वादश-मासयुक्तः युगस्य अंशभूतः कालः।
 "अग्रिमे वत्सरे भारते वैश्विक-क्रीडा-महोत्सवः भविष्यति।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
शरद्घनात्ययोऽयनं शिशिराद्यैस्त्रिभिस्त्रिभिः ।
-wordlist-
 
शरद् (स्त्री),  घनात्यय (पुं),  अयन (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

ऋतु
ऋतु,  वसन्त,  ग्रीष्म,  प्रावृष्,  शरद्,  हेमन्त,  शिशिर
त्रिंशदहोरात्रः स्यान्मासस्ताभ्यामृतुर्वसन्ताद्याः ।
ग्रीष्मः प्रावृट् शरदा हेमन्तः शिशिर इति ते षट् ॥ ११३ ॥
verse 1.1.1.113
page 0014

हायन
हायन,  अब्द,  शरद्,  वर्ष,  संवत्सर,  सम
हायनाब्दशरद्वर्षसंवत्सरसमाः समाः ।
verse 1.1.1.116
page 0015

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: शरत्
Root: शरद्
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ आश्विनकार्तिकाभ्यां निष्पन्नः ऋतुः
Meaning(s):
⇒ Autumn season consisting of the months Ásvayuja and Kartika
Shloka(s):
2|1|89|2 ► घनात्ययः शरत् स्त्री स्याद्विसर्गो दक्षिणायनम्॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|89|2 ⇢ शरत् (शरद्) (स्त्री) ⇒ Autumn season consisting of the months Ásvayuja and Kartika ⇒ आश्विनकार्तिकाभ्यां निष्पन्नः ऋतुः
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ सात्त्विकी
परा_अपरासंबन्धः ➡ ऋतुः
जातिः ➡ कालः
    

Tamil

ச’ரத்3 : ச’ரதா3 = இலையுதிர் காலம்.

Vedic Reference

English

 Śarad. See Ṛtu.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 शरद्,  स्त्री,
   (शॄ + अदिः ।) शरत् । इत्यमरः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 शरद् स्त्री घृ--अदि । १ वत्सरे,  २ आश्विरकार्त्तिकमासात्मकेणृतौ च अमरः । तद्वारिगुणा भावप्र० उक्ता यथा“वर्षसु नाभसं वारि सेवेतौद्भिदमेव वा । सर्वं शरदिहेमन्ते तडागं सारसन्तु वा” । शारदं चानभिष्यन्दिलघु तत् परिकीर्त्तितम् । हैमन्तिकजलं स्निग्धं बल्यं वृष्यंहितं धृस” राजव० । तत्रोत्तरवायुसेवनं हितं यथा“वसन्ते दक्षिणो वातो भवेत् वर्षासु पश्चिमः । उत्तरःशारदे काले पूर्षो हेमन्तशैशिरे” राजनि० । ऋतुशब्देहृ० दृश्यम् । “शरदृतुश्च वैद्यकमते भाद्राश्विनमासा-त्भयः । तत्र वर्णनीयानि चन्द्रपटुता जलशुष्कताअगस्त्यः हंसः वृषः” कविकल्प० ।

Capeller

German

 शर॑द् f.
  Herbst
 Pl. auch = Jahr.

Grassman

German

 śarád,  f.,  1〉 Herbst,  etwa als die Zeit des Früchtebrechens [śar]
 daher 2〉 Jahr,  in diesem Sinne 3〉 mit Zahlwörtern.
-ád 1〉 Gegensatz vasantás,  grīṣmás {916, 6}.
-ádam 2〉 neben mā́sam,  áhar {582, 11}.
-ádi 2〉 catvāriṃcyā́m {203, 11}.
-ádas [N. p.] 1〉 oder 2〉 {553, 7} (supṛ́kṣas). — 2〉 neben mā́sas dyā́vas {465, 7}
 {479, 4}
 {266, 9}. — 3〉 śatám {89, 9}.
-ádas [A. p.] 1〉 neben hemantā́n vasantā́n {987, 4}
 pṛthivyā́s {173, 3}. — 2〉 {577, 2}
 neben aktū́n {480, 3}. — 3〉 tisrás {72, 3}
 cátasras {921, 16}
 śatám {218, 10}
 [Page1383] {270, 10} {582, 16}
 {844, 4}
 {911, 39}
 {987, 3}
 pūrvī́s {179, 1}
 {312, 19}
 {314, 4}
 {315, 8}
 {356, 2}
 {488, 17}
 {607, 2}.
-ádbhis 2〉 neben mādbhís {215, 5}. — 3〉 pūrvī́bhis {86, 6}.

Burnouf

French

 शरद् शरद् f.
  et शरदा f.
  (? शर eau
 दा)
automne [après la saison des pluies]
		 par ext. année.
		 Vd. la
libation (?).
शरत्कामिन् m.
  (कम्) chien. 
शरत्पर्वन् n.
  fète de la pleine lune du mois Āśvina.
शरदिज a. (जन्) né en automne.
शरद्वत् m.
  (sfx. वत्) np. du grand-père de Kṛpa.

Stchoupak

French

 शरद्-
 f.
  automne 
 année (not. pl.
 ,  poétique).
°अम्बु-धर- m.
  nuage d'automne.
°इन्दु- m.
  lune d'automne.
°उदाशय- m.
  étang (qui n'a d'eau qu') en automne.
°गत- a. v. automnal,  qui apparaît en automne.
°धिम-रुचि- (°हिम°) m.
  lune d'automne.
°ध्रद- (°ह्रद-) m.
  = °उदाशय-।
°वर्णन- nt. n.
  d'un chapitre du BhagP.
शरच्-चन्द्र- m.
  = {%°indu- 
 -ikā- %} f.
  clair de lune automnal 
°छशिन्- m.
  = °चन्द्र-।
°छिखिन्- m.
  paon (muet) en automne.
शरज्-ज्योत्स्ना- f.
  clair de lune automnal.
शरत्-काल- m.
  saison d'automne.
°पद्म- nt. lotus d'automne (blanc ?).
°प्रावृषिक- a. du. (saisons) d'automne et des pluies.
शरत्-समय- m.
  = °काल-।
शरन्-मेघ- m.
  nuage d'automne 
 -वत् adv. comme un nuage d'automne.
शरदि-ज- a. produit en automne,  qui apparaît en automne,  automnal.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.