शर (zara)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 शर m.
  (-रः)
	 1. A sort of reed or grass,  (Saccharum sara.)
	 2. An arrow.
3. The upper part or cream of slightly curdled milk.
	 4. Mischief, 
injury,  hurt.
	 5. The number “five.” n.
  (-रं)
	 1. Water.
	 2. Versed
sine of an arc.
 E.
  शॄ to hurt,  aff.
   अप् or अच्
 also सर ।

Capeller Eng

English

 1 शर॑ m.
  reed,  arrow. 

 2 शर m.
  sour cream. 

 3 शर (°—) water. 

Yates

English

 शर (रः) 1.
m.
  A sort of reed or
grass
 an arrow
 cream
 mis-
chief. 
n.
  Water.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 शर
m.
  (-रः)
1 A sort of reed or grass,  (Saccharum sara.)
2 An arrow.
3 The upper part or cream of slightly curdled milk.
4 Mischief,  injury,  hurt.
n.
  (-रं)
1 Water.
2 Versed sine of an arc.
E.
  शॄ to hurt,  aff.
   अप्,  also सर.

Apte

English

शरः [śarḥ],  [शॄ-अच्]

An arrow,  a shaft
 क्व च निशितनिपाता वज्रसाराः शरास्ते Ś.*
  1.1
 शरश्च त्रिविधो ज्ञेयः स्त्री पुमाँश्च नपुंसकः । अग्रस्थूलो भवेन्नारी पश्चात्स्थूलो भवेत् पुमान् । समो नपुंसको ज्ञेयः Dhanur. 62-63.

A kind of white reed or grass (Mar.  देवनळ,  बोरू)
 कुशकाशशरैः पर्णैः सुपरिच्छादितां तथा Rām.*
  3.15.22
 शरकाण्डपाण्डुगण्डस्थला M.*
  3.8
 मुखेन सीता शरपाण्डुरेण R.*
  14.26
 Śi.*
  11.3.

The cream of slightly curdled milk,  cream
 आपो वा अर्कस्तद्यदपां शर आसीत् सम- हन्यत सा पृथिवी Bṛi. Up.*
   1.2.2.

Hurt,  injury,  wound.

The number 'five'
 cf.
   शराग्नि q. v. 

(In astr.
 ) The versed sine of an arc.

Kuśa grass
 तथा शरेष्वपि MS.*  8.3.33 (शरशब्दस्यापि कुशेषु प्रयोगो दृश्यते ŚB. on ibid.
 )
 भृशरसं शरसंहितकान्तिके Rām.  ch.4.7. -रम् Water. Comp.
   -अग्निः the number 'thirtyfive'
 शराग्निपरिमाणं च तत्रासौ वसते सुखम् Mb.
 *  13.17.26. -अग्ऱ्यः an excellent arrow.-अभ्यासः,  -आघातः archery. -असनम्,  -आस्यम् an arrowshooter,  a bow
 शरासनं तेषु विकृष्यतामिदम् Ś.*
  6.28
 R.*
  3.52
 Ku.*
  3.64. -आक्षेपः flight of arrows. -आरोपः,  -आवापः a bow
 तान् गृहीतशरावापान् Mb.
 *  1.189.13
 आवापः also means quiver
 चिच्छेद कार्मुकं दीप्तं शरावापं च सत्वरम् Mb.
 *  6.9.61. -आवरः a quiver
 शरावरौ शरैः पूर्णौ Rām.*
  3. 64.49. (-रम्) a coat of mail
 तच्चाग्निसदृशं दीप्तं रावणस्य शरावरम् Rām.*
  3.51.14. -आवरणम् a shield
 शितनिस्त्रिंश- हस्तस्य शरावणधारिणः Mb.
 *  6.61.28. -आश्रयः a quiver.-आसः a bow
 Bhāg. -आहत a.
  struck by an arrow.-इषीका an arrow. -इष्टः the mango tree. -उपासनम् archery practice
 स्मारी शरोपासनवेदिकेव N.*
  14.54. -ओघः a shower or multitude of arrows.

काण़्डः a reedstalk.

a shaft of an arrow. -क्षेपः the range of an arrow-shot. -घातः shooting with arrows,  archery.-जम् fresh butter. -जः N.
  of Kārtikeya.  -जन्मन्m.  an epithet of Kārtikeya
 उमावृषाङ्कौ शरजन्मना यथा R.*
  3.23. -जालम् a multitude or dense mass of arrows
 शरजालावृते व्योम्नि च्छायाभूते समन्ततः Mb.
 *  4.59.3. -दुर्दिनम् a shower of arrows
 Rām.  -धिः a quiver
 सहशरधि निजं तथा कार्मुकम् Ki.*
  18.16. -पातः an arrow's flight. ˚स्थानम् a bow shot. -पुङ्खः,  -पुङ्खा the feathered end of an arrow. -प्रवेगः a swift arrow. -फलम् the blade or barb of an arrow. -भङ्गः N.
  of a sage whom Rāma visited in the Daṇḍaka forest
 अदः शरण्यं शरभङ्ग- नाम्नस्तपोवनं पावनमाहिताग्नेः R.*
  13.45. -भूः N.
  of Kārtikeya. -भृष्टिः f.
  the point of an arrow. -मल्लः a bow-man,  an archer. -यन्त्रकम् the string on which the palm-leaves of a manuscript are filed.

वनम् (वणम्) a thicket of reeds
 आराध्यैनं शरवणभवं देवमुल्लङ्घिताध्वा Me.*
  47. °reee
उद्भवः,  ˚भवः epithets of Kārtikeya. 

a bed of Kuśa grass
 शरवणमेवेदं कुशवनमिति ŚB. on MS.*  8.3.33. -वर्षः a shower or volley of arrows.

वाणिः the head of an arrow.

an archer.

a maker of arrows.

a foot-soldier. -वृष्टिःf.  a shower of arrows. -व्रातः a mass or multitude of arrows. -संधानम् taking aim with an arrow
 शरसंधानं नाटयति Ś.*
  1. -संबाध a.
  covered with arrows
 किमुक्तैः शर- संबाधाम् U.*
  4.28 (v. l. ). -स्तम्बः a clump of reeds.

Apte 1890

English

 शरः [शॄ-अच्] 1 An arrow,  a shaft
 क्व च निशितनिपाता वज्रसाराः शरास्ते Ś. 1. 10. 
2 A kind of white reed or grass
 शरकांडपांडुगंडस्थला M. 3. 8
 मुखंन सीता शरपाडुरेण R. 14. 26: Śi. 11. 30. 
3 The cream of slightly curdled milk,  cream 
4 Hurt,  injury,  wound. 
5 The number ‘five.’ 
रं Water. 
Comp. 
अग्र्यः an excellent arrow. 
अब्यासः,  
आघातः archery. 
असनं,  
आस्यं an arrow shooter,  a bow
 शरासनं नेषु विकृष्यतामिदं Ś. 6. 28
 R. 3. 52
 Ku. 3. 64. 
अक्षेपः flight of arrows. 
आरोपः,  
आवापः a bow. 
आश्रयः a quiver. 
अहत a. struck by an arrow. 
इषीका an arrow. 
इष्टः the mango tree. 
अओघः a shower or multi tude of arrows. 
कांडः {1} a reedstalk. {2} a shaft of an arrow. 
घातः shooting with arrows,  archery. 
जं fresh butter. 
जः N. of Kārtikeya. 
जन्मन् m. an epithet of Kārtikeya
 R. 3. 23. 
जालं a multitude or dense mass of arrows. 
धिः a quiver. 
पातः an arrow's flight. °स्थानं a bow-shot. 
पुंखः,  पुंखा the feathered end of an arrow. 
प्रवेगः a swift arrow. 
फलं the blade or barb of an arrow. 
भंगः N. of a sage whom Rāma visited in the Daṇḍaka forest
 R. 13. 45. 
भूः N. of Kārtikeya. 
भृष्टिः f. the point of an arrow. 
मल्लः a bow-man,  an archer. 
वनं (वणं) a thicket of reeds
 Me. 45. °उद्भवः,  °भवः epithets of Kārtikeya. 
वर्षः a shower or volley of arrows. 
वाणिः {1} the head of an arrow. {2} an archer. {3} a maker of arrows. {4} a footsoldier. 
वृष्टिः f. a shower of arrows. 
व्रातः a mass or multitude of arrows. 
संधानं taking aim with an arrow
 शरसंधानं नाटयति Ś. 1. 
सबाध a. covered with arrows: U. 4. 29. 
स्तंचः a clump of reeds. 

Monier Williams Cologne

English

 शर॑ m.
  (fr.  √ शॄ ‘to rend’ or ‘destroy’) a sort of reed or grass,  Saccharum Sara (used for arrows),  RV.
   &c.
   &c.
  

 an arrow,  shaft,  MuṇḍUp.
   
 Mn.
  
 MBh.
   &c.

 N.
  of the number ‘five’ (from the 5 arrows of the god of love),  VarBṛS.
 

 (in astron.
  ) the versed sine of an arc (accord.  to Āryabh.
  also ‘the whole diameter with subtraction of the versed sine’)

 a partic.  configuration of stars (when all the planets are in the 4th,  5th,  6th,  and 7th houses),  VarBṛS.
 

 the upper part of cream or slightly curdled milk (v.l. सर),  ĀpŚr.
  
 Car.

 mischief,  injury,  hurt,  a wound,  W.
 

 N.
  of a son of Ṛcatka,  RV.
  

 of an Asura,  Hariv.
  (v.l. शुक)

 शर॑ n.
  water (See शर-वर्ष and °षिन्)

Monier Williams 1872

English

 शर शर,  अस्,  m. (fr. rt. शॄ),  injury,  hurt, 
mischief,  a wound
 a sort of reed or grass,  Saccharum
Sara
 an arrow,  shaft
 a symbolical term for the
number five (from the five arrows of Kāma-deva)
the upper part or cream of slightly curdled milk, 
cream [cf. सर]
 N. of a son of Ṛcatka (Ved.)
epithet of Śiva
 (अम्),  n. (in astronomy) the
versed sine of an arc
 water.
—शर-काण्ड,  अस्, 
m. the stem of the Saccharum Sara,  a reed-stalk
the shaft of an arrow.
—शर-घात,  अस्,  m. = शरा-
घात.
—शर-ज,  अम्,  n. ‘produced from cream, ’
fresh butter,  butter made from new milk or from
milk one day old.
—शर-जन्मन्,  आ,  m. ‘reed-
born, ’ N. of Kārttikeya (fabled to have been born
in a thicket of reeds).
—शर-जाल,  अम्,  n. ‘net-work
of arrows, ’ a dense mass or multitude of arrows.
—शर-धि,  इस्,  m. ‘arrow-holder, ’ a quiver.
—शर-
पर्णिका or शर-पर्णी,  f. ‘arrow-leaved, ’ a kind
of plant (= वरक).
—शर-पात,  अस्,  m. an arrow's
fall or flight.
—शरपात-स्थान,  अम्,  n. the place
of an arrow's fall,  an arrow's flight or range,  a bow-
shot.
—शर-पुङ्खा,  f. the feathered end of an
arrow or that part which includes the feathers and
shaft,  (in this sense अस्,  m. according to some)
 a
particular plant,  a kind of Nīlī or indigo.
—शर-
प्रवेग,  अस्,  m. the rush or rapid flight of an arrow, 
a swift arrow.
—शर-फल,  अम्,  n. the blade or barb
of an arrow.
—शर-भङ्ग,  अस्,  m.,  N. of a hermit
(in the Rāmāyaṇa).
—शर-भू,  ऊस्,  m. ‘reed-born, ’
epithet of Kārttikeya (= शर-जन्मन्,  q. v.).
—श-
र-भृष्टि,  इस्,  f. the point of an arrow.
—शर-
मय,  अस्,  ई,  अम्,  made of Śara grass,  consisting of
reeds.
—शर-मल्ल,  अस्,  m. ‘arrow-fighter, ’ an
archer,  bowman
 a small bird (considered as a va-
riety of the Maina or Turdus Gosalica
 in this sense
also read शर-मन्द।)
—शर-लोमन्,  आ,  m.,  N.
of a Muni.
—शर-वन,  अम्,  n. a thicket of reeds.
—शरवन-भव or शरवनोद्भव (°न-उद्°), 
अस्,  m. ‘born in a thicket of reeds, ’ epithet of Kārt-
tikeya.
—शर-वर्ष,  अस्,  m. a flight or shower
of arrows.
—शर-वर्षिन्,  ई,  इणी,  इ,  raining or
showering down arrows.
—शर-वाणि,  इस्,  m. the
head of an arrow
 a foot soldier
 an archer
 a
maker of arrows.
—शर-विद्ध,  अस्,  आ,  अम्,  pierced
with arrows.
—शर-वृष्टि,  इस्,  f. a shower or heavy
fall of arrows.
—शर-व्रात,  अस्,  m. a mass of ar-
rows.
—शर-सम्बाध,  अस्,  आ,  अम्,  covered with
arrows.
—शर-स्तम्ब,  अस्,  m. a clump of reeds.
—शराक्षेप (°र-आक्°),  अस्,  m. flight of arrows.
—शराग्र्य (°र-अग्°),  अस्,  m. an excellent arrow.
—शराघात (°र-आघ्°),  अस्,  m. shooting with ar-
rows,  archery.
—शराभ्यास (°र-अभ्°),  अस्,  m.
practice with bow and arrow,  archery.
—शरारोप
(°र-आर्°),  अस्,  m. ‘that on which arrows are fixed, ’
a bow.
—शरा-वती,  f. ‘full of reeds, ’ N. of a river.
—शरावाप (°र-आव्°),  अस्,  m. ‘casting arrows, ’ a
bow.
—शराश्रय (°र-आश्°),  अस्,  m. ‘arrow-recep-
tacle, ’ a quiver.
—शरासन (°र-अस्°),  अम्,  n. shoot-
ing arrows,  an arrow-shooter,  bow
 (अस्),  m. a proper
N.
—शरासन-ज्या,  f. a bow-string.
—शरास्य
(°र-आस्°),  अम्,  n. a bow (= शरासन).
—शराहत
(°र-आह्°),  अस्,  आ,  अम्,  struck or wounded by an
arrow.
—शरेषीका (°र-इष्°),  f. ‘arrow-reed, ’ an
arrow.
—शरेष्ट (°र-इष्°),  अस्,  m. ‘desired by ar-
rows, ’ the mango tree,  (the mango being one of the
trees the blossoms of which tip the arrows of Kāma-
deva.)
—शरोत्तम (°र-उत्°),  अम्,  n. best of arrows, 
a very good arrow.
—शरौघ (°र-ओघ),  a
multitude of arrows.

Macdonell

English

 शर 1. śar-á,  m.
  [destroyer: √ śṝ] V.,  C.: 🞄reed (sp. Saccharum Sara used for arrows)
 🞄arrow
 N. (RV.)
 N. of an Asura (E.).

 शर 2. śar-a,  n.
  [prob. = sara,  fluid],  water 🞄(rare)
 3. sour cream (rare).

Benfey

English

 शर शर, 
 I. m.
 
 1. A sort of reed, 
Saccharum sara,  Man.  8,  247
 a reed, 
Pañc. 140,  25.
 2. An arrow (i. e. शॄ
+ अ),  Pañc. 224,  11.
 3. The cream of
slightly curdled milk,  Mālav. d. 43
(cream,  cf.  सर).
 II. n.
  Water.
 -- Comp.
 
अ-युग्म- (having an odd number of
arrows),  m.
  Kāmadeva,  Daśak. in Chr.
190,  22. कुसुम- (having flowers in-
stead of arrows),  m.
  epithet of Kāma,  Ka-
thās. 26,  277. पञ्चशर,  i. e. पञ्चन्-
(having five arrows),  m.
  Kāma,  Prab.
72,  11.
पुष्प-,  m.
  Kāma.
स-,  adj.
 
furnished with arrows.
हरि-,  m.
  Śiva.

Apte Hindi

Hindi

शर:
पुं*
  - शृ + अच्
" बाण,  तीर"

शर:
पुं*
  - शृ + अच्
एक प्रकार का सफेद सरकंडा या घास

शर:
पुं*
  - शृ + अच्
"कुछ जमे हुए दूध की मलाई,  मलाई"

शर:
पुं*
  - शृ + अच्
"चोट,  क्षति,  घाव"

शर:
पुं*
  - शृ + अच्
पाँच की संख्या

शरम्
नपुं*
   - -
पानी

L R Vaidya

English

 Sara {% (I) m. %} 1. An arrow,  a shaft,  R.ii.30,  i.61,  iii.56
a sort of reed,  मुखेन सीता शरपांडुरेण R.xiv.26,  Sis.xi.30
injury,  hurt
the cream of slightly curdled milk
the number ‘five.’

 Sara {% (II) n. %} Water.

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

५,  अक्ष,  अनिल,  अनुत्तर,  अर्थ,  असु,  आशुग,  इन्द्रिय,  इषु,  कङ्कपत्री,  करणीय,  कलङ्क,  कामगुण,  कामदेव,  खग,  तत्त्व,  तन्मात्र,  धी,  नाराच,  नालीक,  पक्षि,  पञ्च,  पतङ्ग,  पत्रिन्,  पर्व,  पवन,  पाण्डव,  पुत्र,  पृषत्क,  प्राण,  बाण,  भाव,  भूत,  भेदक,  मरुत्,  महाभूत,  महाव्रत,  मार्गण,  रत्न,  लेय,  लेयक,  वध,  वर्ष्मन्,  वात,  वायु,  विशिख,  विषय,  व्रत,  शर,  शरीर,  शस्त्र,  शिलीमुख,  शूक,  श्वसन,  समिति,  सायक,  स्मरबाण,  स्मरेषु

Bopp

Latin

 शर (r. शॄ findere,  rumpere s. अ)
1) m. sagitta. DR. 5. 19.
8. 16.
2) n. aqua.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

काण्ड
पु
काण्ड,  शर
काण्डः शरो दलः काण्डं चोरः स्यात् प्रतिहारकः ।
verse 3.1.1.16
page 0014

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Śara,  n. of a yakṣa: MSV 〔i.17.7〕.

Indian Epigraphical Glossary

English

 śara (IE 7-1-2),  ‘five’.

Lanman

English

 śará,  m.
	—1. reed,  esp. of the Saccharum
Sara,  used for arrows
	—2. arrow. [observe
that Lat. arundo means ‘reed’ and
‘arrow.’]

Sanskrit Tibetan

Tibetan

nyag phran
शर

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
बाणे पृषत्कविशिखौ खगगार्ध्रपक्षौ काण्डाशुगप्रदरसायकपत्त्रवाहाः ।
पत्त्रीष्वजिह्मगशिलीमुखकङ्कपत्त्ररोपाः कलम्बशरमार्गणचित्रपुङ्खाः ॥ ७७८ ॥
-wordlist-
 
बाण (पुंक्ली),  पृषत्क (पुं),  विशिख (पुं),  खग (पुं),  गार्ध्रपक्ष (पुं),  काण्ड (पुंक्ली),  आशुग (पुं),  प्रदर (पुं),  सायक (पुं),  पत्रवाह (पुं),  पत्त्रिन् (पुं),  इषु (त्रि),  अजिह्मग (पुं),  शिलीमुख (पुं),  कङ्कपत्र (पुं),  रोप (पुं),  कलम्ब (पुं),  शर (पुंक्ली),  मार्गण (पुं),  चित्रपुङ्ख (पुं)

--source--
 
दर्भः कुशः कुथो बर्हिः पवित्रमथ तेजनः ।
गुन्द्रो मुञ्जः शरो दूर्वा त्वनन्ता शतपर्विका ॥ ११९२ ॥
हरिताली रुहा पोटगलस्तु धमनो नडः ।
-wordlist-
 
दर्भ (पुं),  कुश (पुंक्ली),  कुथ (पुं),  बर्हिस् (पुंक्ली),  पवित्र (क्ली),  तेजन (पुं),  गुन्द्र (पुं),  मुञ्ज (पुं),  शर (पुं),  दूर्वा (स्त्री),  अनन्ता (स्त्री),  शतपर्विका (स्त्री),  हरिताली (स्त्री),  रुहा (स्त्री),  पोटगल (पुं),  धमन (पुं),  नड (पुंक्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

शर
शर,  मुञ्ज
हरिताली भवेद्दूर्वा शरो मुञ्ज इति स्मृतः ॥ १९१ ॥
verse 2.1.1.191
page 0024

कङ्क
कङ्क,  पत्त्र,  शर,  मार्गण,  बाण,  चित्रपुङ्ख,  विशिख,  इषु,  कलम्ब,  सायक,  प्रदर,  काण्ड,  पृषत्क,  पत्त्रिन्,  खग,  शिलीमुख,  रोप
कङ्कपत्त्रशरमार्गणबाणाश्चित्रपुङ्खविशिखेषुकलम्बाः ।
सायकप्रदरकाण्डपृषत्काः पत्त्रिणः खगशिलीमुखरोपाः ॥ ४६६ ॥
verse 2.1.1.466
page 0054

किंशारु
किंशारु,  शर
श्वेतं रजतेऽप्युक्तं रजतं हारे शरेऽपि किंशारुः ।
verse 5.1.1.791
page 0091

नाममाला

Sanskrit

शिलीमुख,  शर,  बाण,  मार्गण,  रोपण,  कण,  इषु,  काण्ड,  क्षुरप्र,  नाराच,  तोमर,  खग
शिलीमुखः शरो बाणो मार्गणो रोपणः कणः ।
इषुः काण्डं क्षुरप्रं च नाराचं तोमरं खगः ॥ ७८ ॥
verse 0.1.1.78
page 0040

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: शरः
Root: शर
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ 
Meaning(s):
⇒ Saccharum sara
 Tamil Nāṇal
Shloka(s):
3|3|228|2 ► शरो मुञ्जो भद्रमुञ्जो गुन्द्रस्तेजनकः खरः॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|228|2 ⇢ शरः (शर) (पुं) ⇒ Saccharum sara
 Tamil Nāṇal ⇒ 
➠ 3|3|228|2 ⇢ मुञ्जः (मुञ्ज) (पुं) ⇒ Saccharum sara
 Tamil Nāṇal ⇒ 
➠ 3|3|228|2 ⇢ भद्रमुञ्जः (भद्रमुञ्ज) (पुं) ⇒ Saccharum sara
 Tamil Nāṇal ⇒ 
Related word(s):
    

Mahabharata

English

Śara = Śiva (1000 names^2).

Vedic Reference

English

 1. Śara in the Rigveda^1 and later^2 denotes a kind of ‘reed’
(Saccharum Sara). Its use for arrow shafts, ^3 and its brittle-
ness, ^4 are expressly referred to in the Atharvaveda. Cf. Śarya.
1) i. 191,  3.
2) Av. iv. 7,  4
 Taittirīya Saṃhitā, 
v. 2,  6,  2
 vi. 1,  3,  3
 Kāṭhaka Saṃhitā, 
xi. 5
 xxiii. 4
 Śatapatha Brāhmaṇa, 
i. 2,  4,  1
 iii. 1,  3,  13
 Bṛhadāraṇyaka
Upaniṣad,  vi. 4,  11,  etc.
 Nirukta,  v. 4, 
etc.
3) Av. i. 2,  1
 3,  1.
4) Av. viii. 8,  4.
Cf. Zimmer,  Altindisches Leben,  71.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 शरं,  क्ली,
   (शॄ + अप् ।) जलम् । इति मेदिनी ॥

 शरः,  पुं,
   (शॄणात्यनेनेति । शॄ गि हिंसे + “ऋदोरप् ।” ३ । ३ । ५७ । इति अप् ।) बाणः ।इत्यमरः ॥
 (यथा,  रघुः । १ । ६१ ।“तव मन्त्रकृतो मन्त्रैर्दूरात् प्रशमितारिभिः ।प्रत्यादिश्यन्त इव मे दृष्टलक्ष्यभिदः शराः ॥
”)दध्यग्रभागः । इति मेदिनी ॥
 दुग्धशरस्यनामान्तरम् । सन्तालिकः । दधिशरस्य नामा-न्तरम् । दधिसारः । दधिस्नेहः । कट्टरञ्च ।इति रत्नमालादयः ॥
 तृणविशेषः । काँडा इतिहिन्दी भाषा । (यथा,  महाभारते । १ ।१३८ । १५ ।“आचार्य्यः कलसाज्जातो द्रोणः शस्त्रभृतां-वरः ।गौतमस्यान्ववाये च शरस्तम्बाच्च गौतमः ॥
”)तत्पर्य्यायः । इषुः २ काण्डः ३ बाणः ४ मुञ्जः ५तेजनः ६ गुन्द्रकः ७ । इति रत्नमाला ॥
 उत्-कटः ८ शायकः ९ क्षुरः १० इक्षुप्रः ११क्षुरिकापत्रः १२ विशिखः १३ । अस्य गुणाः ।मधुरत्वम् । सतिक्तत्वम् । कोष्णत्वम् । कफ-श्रान्तिमदापहत्वम् । बलवीर्य्यकारित्वम् । नित्यंनिषेवितञ्चेत् किञ्चिद्वातकारित्वञ्च । इति राज-निर्घण्टः ॥
 अपि च ।“भद्रमुञ्जः शरो बाणस्तेजनश्चक्षुवेष्टनः ।मुञ्जो मुञ्जातको वाणः स्थूलदर्भः सुमेधसः ॥
मुञ्जद्वयन्तु मधुरं तुवरं शिशिरं तथा ।दाहतृष्णाविसर्पास्रमूत्रवस्त्यक्षिरोगजित् ।दोषत्रयहरं वृष्यं मेखलासूपयुज्यते ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
उशीरः । महापिण्डीतरुः । इति च राज-निर्घण्टः ॥
 हिंसा । इति शॄधात्वर्थदर्शनात् ॥
(ज्योतिषोक्तपञ्चमाङ्कः । यथा,  साहित्यदर्पणे ।४ । २६४ ।“वेदखाग्निशराः शुद्धैरिषुवाणाग्निसायकाः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 शर न०
  शॄ--अच् । १ जले २ वाणे ३ दधिदुग्धाग्रसारे पु०
 मेदि० ४ इषुसाधने तृणभेदे पु०
  । “भद्रमुञ्जः शरोवाणस्तेजनश्चक्षुवेष्टनः । मुञ्जो मुञ्जातको वाणः स्थूल-दर्भः सुमेधसः । नुञ्जद्वयन्तु मधुरं तुवरं शिशिरं तथा ।दाहतृष्णाविसर्पास्रमूत्रवस्त्यक्षिरोगजित् । दोषत्रय-हरं वृष्यं मेखलासूपयुज्यते” भावप्र० । भावे अप् ।५ हिंसायाम् ।

Capeller

German

 1. शर॑ m.
  Rohr,  Pfeil.

 2. शर m.
  saurer Rahm. 

 3. शर (°—) Wasser.

Grassman

German

 śará,  m. [von śar],  1〉 Rohr,  Saccharum Sara Roxb. (zu Pfeilen gebracht)
 2〉 Eigenname eines Mannes mit dem Vatersnamen ārcatká ({116, 22})
 3〉 Pfeil AV.
-a 2〉 {679, 14}.
-ám 3〉 AV. 1, 2, 3.
-ásya 2〉 avatā́t {116, 22}
 úpastutim {679, 13}.
-ā́sas 1〉 〰 kúśarāsas darbhā́sas sairiā́s utá {191, 3}.

Burnouf

French

 शर शर m.
  (शॄ) choc,  heurt.
		 Flèche
saccharum sara,  bot.
		 Crème nouvelle. -- N. eau
 cf.  सर।
शरज n.
  beurre de crème nouvelle.
शरजन्मन् m.
  Kārttikeya.

Stchoupak

French

 १ शर-
 m.
  roseau,  not. Saccharum Sara employé pour les flèches 
flèche 
 trait 
 -ता- f.
  fait d'être une flèche 
 °-मय- -ई- a.
fait de roseaux,  qui consiste en des roseaux.
°कुण्डे-शय- a. qui se trouve dans une fosse couverte de roseaux (feu).
°केतु- m.
  n.
  d'un homme.
°क्षेप- m.
  (distance d'une) portée de flèche.
°गुल्म- m.
  cannaie 
 n.
  d'un singe.
°गोचर- m.
  = °क्षेप-।
°घात- m.
  coup de flèche.
°जन्मन्- m.
  Kārttikeya.
°जाल- nt. pl.
  réseau de flèches,  pluie de flèches 
 -मय- -ई-
a. qui consiste en une masse de flèches.
°तल्प- m.
  lit de flèches (not. pour un guerrier mort ou blessé).
°दण्ड- m.
  tige de roseau 
 -आ- f.
  n.
  d'une rivière.
°दुर्दिन- nt. averse de flèches.
°धि- m.
  carquois.
°निकर- m.
  = °जाल-।
°पञ्जर- nt. = °तल्प-।
°पात- m.
  = °क्षेप-।
°प्रवेग- m.
  vitesse d'une flèche,  flèche très rapide.
°बन्ध- m.
  ligne ininterrompue de flèches.
°बर्हिस्- nt. litière de roseaux.
°भङ्ग- m.
  n.
  d'un Ṛṣi.
°भृष्टि- f.
  bout d'un roseau.
1 °भेद- m.
  blessure faite par une flèche.
°मरीचिमन्त्- a. qui a des flèches comme rayons.
°वण- °वन- nt. cannaie 
 °वण-भव- a. né dans une cannaie
(ép. de Kārttikeya).
1 °वर्ष- nt. pluie de flèches 
 1 -इन्- a. qui fait pleuvoir des
flèches.
°वारण- nt. bouclier.
°विद्ध- a. v. percé par une flèche.
°वेग- m.
  n.
  d'un coursier.
°व्रात- m.
  quantité de flèches.
°शयन- nt. °शय्या- f.
  = °तल्प-।
°संधान- nt. fait de fixer la flèche (v. l. बाण°).
°संबाध- a. couvert de flèches.
°स्तम्ब- m.
  cannaie.
शराग्नि-परिमाण- nt. nombre 35 (?).
शरारि- m.
  n.
  d'un singe 
 शरार्चिस्- id.
शरावर- m.
  carquois 
 nt. bouclier (?) 
 -ण- nt. bouclier.
शरावाप- m.
  arc 
 carquois (?).
शराशनि- m.
  ou f.
  flèche qui ressemble à une foudre.
शरासन- nt. arc 
 -इन्- a. armé d'un arc 
 °ज्या- f.
  corde d'un
arc 
 °धर- m.
  archer 
 शरास- m.
  शरास्य- nt. arc.
शरेषीका- शरैषीका- f.
  tige de roseau.
शरौघ- m.
  pl.
  pluie de flèches.
शरा-शरि adv. flèche contre flèche.

 २ शर-
 nt. eau.
२ °वर्ष- nt. pl.
  pluie 
 2 -इन्- a. qui laisse tomber de l'eau.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.