| YouTube Channel

शयु: (zayu:)

 
शब्दसागरः
English
शयु
m.
 (-युः) A large snake, (Boa.)
E.
 शी to sleep, उ Unādi
aff.
Capeller Eng
English
शयु॑
a.
 lying, resting.
Yates
English
शयु (युः) 2.
m.
 A large snake,
Boa.
Spoken Sanskrit
English
शयु zayu
adj.
 resting
शयु zayu
adj.
 lying down
शयु zayu
adj.
 sleeping
शयु zayu
m.
 boa snake
Wilson
English
शयु
m.
 (-युः) A large snake, (Boa.)
E.
 शी to sleep, and उ Uṇādi
aff.
Apte
English
शयुः [śayuḥ] शयुनः [śayunḥ], शयुनः [शी-उः उनन्
Uṇ.*
 1.7
3.6] A large snake, the boa.
Apte 1890
English
शयुः, शयुनः A large snake, the boa.
Monier Williams Cologne
English
शयु॑
mfn.
 lying down, sleeping, resting,
RV.
शयु॑
m.
 the boa snake,
L.
N.
 of a person protected by the Aśvins,
RV.
Monier Williams 1872
English
शयु, उस्, उस्, उ, lying down, reclining, sleeping
(उस्), m. a large snake, the boa constrictor
N. of
a person protected by the Aśvins.
Macdonell
English
शयु śay-ú,
a.
 lying, resting (RV.)
m.
 N. of 🞄a protégé of the Aśvins (RV.).
Benfey
English
शयु शयु, i. e. शी + उ,
m.
1. A snake,
boa-constrictor.
2. A proper name,
Chr. 297, 16 = Rigv. i. 112, 16.
Apte Hindi
Hindi
शयु:
पुं*
 - शी + उ
"बड़ा साँप, अजगर "
L R Vaidya
English
Sayu {% m. %} A large snake.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
चक्रमण्डल्यजगरः पारीन्द्रो वाहसः शयुः ।
-wordlist-
चक्रमण्डलिन् (पुं), अजगर (पुं), पारीन्द्र (पुं), वाहस (पुं), शयु (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
वाहस
वाहस, अजगर, शयु
भवेत्तिलित्सो गोनासो वाहसोऽजगरः शयुः ॥ ६४२ ॥
verse 3.1.1.642
page 0073
पुराणम्
English
शयु / ŚAYU. A maharṣi. (ṛgveda, Maṇḍala 1, Anuvāka 112, Sūkta 16).
Vedic Reference
English
Śayu is the name in the Rigveda^1 of a protégé of the Aśvins,
who made his cow to give milk.
1) i. 112, 16
116, 22
117, 20
118, 8
119, 6
vi. 62, 7
vii. 68, 8
x. 39, 13
40, 8.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शयुः,
पुं,
 (शेते इति । शी + उः ।) अजगरः ।इत्यमरः ॥
(ऋषिविशेषः । यथा, ऋग्वेदे । १ ।२१२ । १६ ॥
“याभिर्नरा शयवे याभिरत्रये ॥
”“हे नरा नेतारावश्विनौ पुरा पूर्व्वस्मिन् कालेशयवे एतत् संज्ञकाय ऋषये ।” इति तद्-भाष्यम् ॥
शयाने, त्रि । यथा, ऋग्वेदे । ४ ।१८ । १२ ।“कस्ते मातरं विधवामचक्रत्शयुं कस्त्वामजिघांसच्चरन्तम् ॥
”“कस्त्वत्तोऽन्यः शयुं शयानं चरन्तं जाग्रतंवा त्वां अजिघांसत् ।” इति तद्भाष्यम् ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शयु
पु०
 शी--उ । १ अजगरे सर्पे अमरः । उनन् । शयुनो-ऽप्यत्र उणादिको० ।
Capeller
German
शयु॑ liegend, ruhend
m.
 mythol. Mannsn.
Grassman
German
śayú, a., m., [von śī], 1〉 a., liegend, ruhend, (Gegensatz cárat), von Agni und Indra
2〉 m., Eigenname eines Mannes, dem die Aśvinen die unfruchtbare Kuh mit Milch füllen.
-ús 1〉 dvimātā́ (agnī́s) {31, 2}
{289, 6}.
-úm 1〉 〰 kás tvā́m (índram) ajighāṃsat cárantam {314, 12}. — 2〉 {866, 8}.
-áve 2〉 {112, 16}
{116, 22}
{117, 20}
{118, 8}
{119, 6}
{503, 7}
{584, 8}
{865, 13}.
1381, 21.b v. u.: {119, 6}
śayú:
*-ós avasám {119, 6}.