शयनीय (zayanIya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 शयनीय mfn.
   (-यः-या-यं) Fit for or suitable to sleep,  to be slept on,  &c.
n.
  (-यं) A bed,  a couch.
 E.
  शी to sleep,  अनीयर् aff.
   of the future
participle
 also with कन् added शयनीयक n.
  (-कं) ।

Capeller Eng

English

 शयनीय a.
  fit or suitable for sleep or rest
 n.
  impers.
   
(it is) to be rested or slept,  as subst.  coach,  bed. 

Yates

English

 शयनीय (यं) 1.
n.
  A bed.
a. Fit to
be slept on. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   शयनीय  zayanIya  adj.
   fit or suitable for sleep or rest  
   शयनीय  zayanIya  adj.
   to be slept or lain on   
   शयनीय  zayanIya  n.
   couch  
   शयनीय  zayanIya  n.
   bed     
            

Wilson

English

 शयनीय
mfn.
   (-यः-या-यं) Fit for or suitable to sleep,  to be slept
on,  &c.
n.
  (-यं) A bed,  a couch.
E.
  शी to sleep,  अनीयर् aff.
   of the future participle
 also with कन्
added शयनीयक
n.
  (-कं)

Apte

English

शयनीयम् [śayanīyam],  [शी-आधारे अनीयर्]

A bed,  couch
 परिशून्यं शयनीयमद्य मे R.*
  8.66
 कान्तसखस्य शयनीयशिलातलं ते U.*
  3.21
 (शयनीयकम् in the same sense).

A bedchamber
 शयनीयं नरेन्द्रस्य तदासाद्य व्यतिष्ठत Rām.*
  2.15.2.

Apte 1890

English

 शयनीयं [शी-आधरे अनीयर्] A bed,  couch
 परिशून्यं शयनीयमद्य मे R. 8. 66
 कांतासखस्य शयनीयशिलातलं ते U. 3. 21
 (शयनीयकं in the same sense). 

Monier Williams Cologne

English

 शयनीय a mfn.
   to be slept or lain on,  fit or suitable for sleep or rest (अम् ind.
  ‘it should be slept or rested’),  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 शयनीय n.
  a bed,  couch,  ib.

 शयनीय b &c.
   See p.
  1055,  col. 3.

Monier Williams 1872

English

 शयनीय,  अस्,  आ,  अम्,  to be slept,  to be lain on, 
fit or suitable for sleep
 (अम्),  n. a bed,  couch.

 शयनीय,  शयित,  &c. See p. 994,  col. 1.

Macdonell

English

 शयनीय śayan-īya,  a.
  suitable for lying or 🞄sleeping on
 fp. n.
  one should lie down or 🞄sleep
 n.
  bed,  couch: -ka,  n.
  id.
 -gṛha,  n.
 ,  🞄-vāsa,  m.
  bed-chamber.

Apte Hindi

Hindi

शयनीयम्
नपुं*
   - शी + अनीयर्
" बिस्तरा,  शय्या"

L R Vaidya

English

 SayanIya {% n. %} A bed,  a couch,  परिशून्यं शयनीयमद्य मे R.viii.66.

Indian Epigraphical Glossary

English

 śayanīya,  a cot
 cf. śayanīy-āsana-siddānnaṃ na dāpayet (Ep.
Ind.,  Vol. XXX,  p. 171).

Lanman

English

 śayanīya, 
	—1. a. serving for lying
--2. n. bed,  couch. [śayana,  1215.]

Kridanta Forms

Sanskrit

शी (शी꣡ङ् स्वप्ने - अदादिः - सेट्)
ल्युट् =  शयनम्
अनीयर् =  शयनीयः - शयनीया
ण्वुल् =  शायकः - शायिका
तुमुँन् =  शयितुम्
तव्य =  शयितव्यः - शयितव्या
तृच् =  शयिता - शयित्री
क्त्वा =  शयित्वा
ल्यप् =  प्रशीय
क्तवतुँ =  शयितवान् - शयितवती
क्त =  शयितः - शयिता
शानच् =  शयानः - शयाना

शि (शि॒ञ् निशाने - स्वादिः - अनिट्)
ल्युट् =  शयनम्
अनीयर् =  शयनीयः - शयनीया
ण्वुल् =  शायकः - शायिका
तुमुँन् =  शेतुम्
तव्य =  शेतव्यः - शेतव्या
तृच् =  शेता - शेत्री
क्त्वा =  शित्वा
ल्यप् =  प्रशित्य
क्तवतुँ =  शितवान् - शितवती
क्त =  शितः - शिता
शतृँ =  शिन्वन् - शिन्वती
शानच् =  शिन्वानः - शिन्वाना

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
तल्पं शय्या शयनीयं शयनं तलिनं च तत् ॥ ६८२ ॥
-wordlist-
 
तल्प (क्ली),  शय्या (स्त्री),  शयनीय (क्ली),  शयन (क्ली),  तलिन (क्ली)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 शयनीयं,  क्ली,
   (शेतेऽस्यामिति । शी + अधिकरणेअनीयर् ।) शय्या । इत्यमरः ॥
 (यथा, माघे । ११ । ५ ।“रतिपरिचयनश्यन्नैद्रतन्द्रः कथञ्चित्गमयति शयनीये शर्व्वरीं किं करोतु ॥
” * ॥
)शयनयोग्ये,  त्रि ॥
 (यथा,  रामायणे । २ ।७२ । ११ ।“शून्योऽयं शयनीयस्ते पर्य्यङ्को हेमभूषितः ।न चायमिक्ष्वाकुजनः प्रहृष्टः प्रतिभाति मे ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 शयनीय न०
  शी--आधारे अनीयर् । शय्यायाम् स्वार्थे क । तत्रैव ।

Capeller

German

 शयनीय zum Liegen dienend
 n.
  zu liegen, 
zu ruhen (impers.),  Lager,  Bettstelle.

Stchoupak

French

 शयनीय-
 a. v. sur lequel il faut s'étendre ou dormir 
 qui sert pour
s'étendre,  pour le repos ou le sommeil 
 -अम् impers. il faut s'étendre ou
dormir 
 nt. lit,  couche 
 -क- nt. id.
°गृह- = शयन°।
°तल- nt. (surface d'un) lit.
°वास- m.
  = °गृह-।
शयनीयाश्रित- a. v. qui est allé se coucher.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.