| YouTube Channel

शम्या (zamyA)

 
शब्दसागरः
English
शम्या
f.
 (-म्या)
1. The pin of a yoke.
2. A sacrificial vessel.
3. A stick,
a staff.
E.
 शम् to be kept quiet, यत्
aff.
 , fem.
aff.
 टाप् ।
Capeller Eng
English
श॑म्या
f.
 staff, peg, prop, stay
a
cert.
 measure of length.
Yates
English
शम्या (म्या) 1.
f.
 The pin of a yoke
a stick
sacrificial vessel.
Spoken Sanskrit
English
शम्या - zamyA -
f.
 - wedge
कील - kIla -
m.
 - wedge
कीलक - kIlaka -
m.
 - wedge
पुष्कलक - puSkalaka -
m.
 - wedge
पुष्पलक - puSpalaka -
m.
 - wedge
उपसंयत - upasaMyata -
adj.
 - wedged in
शकट - zakaTa -
n.
 - form of military array resembling a wedge
Wilson
English
शम्या
f.
 (-म्या)
1 The pin of a yoke.
2 A sacrificial vessel.
3 A stick, a staff.
E.
 शम to be kept quiet, य
aff.
 , fem.
aff.
 टाप्.
Apte
English
शम्या [śamyā], [शम्-यत् टाप्]
A wooden stick or post.
A staff, a measure of length (= 36 Aṅgulas).
The pin of a yoke.
A kind of cymbal
वीणा नैवाद्य वाद्यन्ते शम्यातालस्वनैः सह
Mb.
 * 7.72.12.
A sacrificial vessel.
A kind of medical instrument.
Comp.
 -क्षेपः, -पातः the distance that a staff can be thrown
the cast of a staff
शम्यापातेनाभ्यतीयाद्वेदीभिश्चित्रयन् महीम्
Mb.
 * 12.29.95
Ms.*
 8.237. -ग्राहः one who plays the cymbal
Rām.*
 2.91.49.
Apte 1890
English
शम्या [शम्-यत् टाप्] 1 A wooden stick or post.
2 A staff.
3 The pin of a yoke.
4 A kind of cymbal.
5 A sacrifical vessel.
Monier Williams Cologne
English
शम्या a
f.
 See next.
श॑म्या b
f.
 a stick, staff, (esp. ) a wooden pin or peg, wedge
&c.
 ,
RV.
AV.
Br.
GṛŚrS.
the pin of a yoke (See युग-श्°)
a partic. instrument used in the treatment of hemorrhoids,
Vāgbh.
a sacrificial vessel,
W.
a kind of cymbal or other musical instrument (= ताल-विशेष),
MW.
a partic. measure of length
=
 36 Aṅgulas,
VarBṛ.
 (or
=
 32 A°s
KātyŚr.
 , Sch.
cf.
 -क्षेप, -निपात
&c.
 below)
du.
 (धुरोः शम्ये)
N.
 of two Śāmans, ĀrṣBr.
Macdonell
English
शम्या śámyā,
f.
 stick, wooden pin, peg, 🞄wedge (V.).
Benfey
English
शम्या शम् + या,
f.
1. The pin of a
yoke, Kātyāyana S. in Journ. of the
German Oriental Society, ix. xxxvii.
2. A sacrificial vessel, ib.
3. A staff.
Apte Hindi
Hindi
शम्या
स्त्री*
 - शम् + यत् + टाप्
लकड़ी की छड़ी या थूणी
शम्या
स्त्री*
 - शम् + यत् + टाप्
डंडा
शम्या
स्त्री*
 - शम् + यत् + टाप्
"जूए की कील, सिलम"
शम्या
स्त्री*
 - शम् + यत् + टाप्
एक प्रकार की झाँझ
शम्या
स्त्री*
 - शम् + यत् + टाप्
यज्ञीय पात्र
शम्या
स्त्री*
 - शम्+यत्+टाप्
लकड़ी या चौखट
शम्या
स्त्री*
 - शम्+यत्+टाप्
जूए की कील
शम्या
स्त्री*
 - शम्+यत्+टाप्
एक प्रकार की वीणा
शम्या
स्त्री*
 - शम्+यत्+टाप्
यज्ञपात्र
शम्या
स्त्री*
 - शम्+यत्+टाप्
एक प्रकार का शल्यचिकित्सापरक उपकरण
L R Vaidya
English
SamyA {% f. %} 1. A wooden stick
2. the pin of a yoke
3. a sacrificial vessel.
Lanman
English
śámyā, f. staff, 102^16.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 लगुडः, वेत्रम्, यष्टिका, शम्या
noun
काष्ठादीनां खण्डः।
"बालकाः उद्याने लगुडेन आम्रान् अवचिन्वन्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khar dkrol
शम्या
khar dkrol
शम्या
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
युगकीलकस्तु शम्या प्रासङ्गस्तु युगान्तरम् ।
-wordlist-
युगकीलक (पुं), शम्या (स्त्री), प्रासङ्ग (पुं), युगान्तर (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
शम्या
शम्या, युगकीलक
योक्त्रं तु रश्मिराबन्धः शम्या च युगकीलकः ॥ ५७५ ॥
verse 2.1.1.575
page 0065
Vedic Reference
English
Śamyā denotes in the Rigveda^1 and later^2 a ‘peg, ’ more
particularly one on the millstone
^3 and on the yoke, ^4 where it
seems to mean the pin of wood attached to either end so as to
keep the yoke in place on the ox's neck.^5 The Śamyā was also
used as a measure of length.^6
1) x. 31, 10.
2) Av. vi. 138, 4
xx. 136, 9
Tait-
tirīya Saṃhitā, vi. 2, 7, 1
Pañcaviṃśa
Brāhmaṇa, xxv. 10, 4
Śatapatha Brāh-
maṇa, xii. 5, 2, 7. etc.
3) Taittirīya Brāhmaṇa, i. 6, 1, 1
Śatapatha Brāhmaṇa, i. 1, 1, 22
2, 1,
16 et seq.
v. 2, 3, 2, etc.
4) Rv. iii. 33, 13
Śatapatha Brāh-
maṇa, iii. 3, 4, 25
Taittirīya Saṃhitā,
6, 8, 3.
5) Pañcaviṃśa Brāhmaṇa, vi. 5, 20.
Cf. xi. 1, 6
xv. 7, 6
Grierson, Bihar
Pcasant Life, 194, and illustration, p.
33
Cuningham, The Stūpa of Bharhut,
Plate xxviii.
Caland and Henry,
L'Agniṣṭoma, 49.
6) Taittirīya Brāhmaṇa, iii. 2, 6, 2.
According to the commentary on Kāty-
āyana Śrauta Sūtra, v. 3, 20, the
length was 32 Aṅgulas, or finger-
breadths This would be equivalent to
2 feet: cf. Fleet, Journal of the Royal
Asiatic Society, 1912, 232.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शम्या,
स्त्री,
 (शम्यतेऽनयेति । शम + यत् । टाप् ।)युगकीलकः । इत्यमरः ॥
(यथा, ऋग्वेदे । ३ ।३३ । १३ ।“उद्व ऊर्म्मिः शम्याः हन्त्वापो योक्त्राणिमुञ्चत ॥
”)दक्षिणहस्तगृहीततालविशेषः । इति सङ्गीत-शास्त्रम् ॥
(दण्डयष्टिः । इति मेधातिथिः ॥
यथा, मनुः । ८ । २३७ ।“शम्यापातास्त्रयो वापि त्रिगुणो नगरस्य तु ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शम्या स्त्री शम--यत् टाप् । १ युगकीलके अमरः । २ दक्षहस्त-दत्ततालभेदे संगीतदा० ।
Capeller
German
श॑म्या
f.
 Stock, Zapfen, Stützholz (r.)
ein best. Längenmaß.
Grassman
German
(śamyā́), śamiā́, f., Stock, Zapfen. Vgl. híraṇyaśamya.
-ā́m {857, 10}.
śamiā́:
-ās (śámiās) [A. p.] {267, 13}.
Burnouf
French
शम्या शम्या
f.
 (शम्
sfx. य) un des vases sacrés,
cf. चमू।
Cheville d'un joug.
Stchoupak
French
शम्या-
f.
 bâton, massue, pieu, cheville.
°क्षेप-
m.
 distance à laquelle une massue peut être jetée.
°ग्राह-
m.
 qui joue des cymbales (?).
°ताल-
m.
 sorte de cymbales.
°निपात- °पात-
m.
 = °क्षेप-।