शमन: (zamana:)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 शमन n.
  (-नं)
	 1. Killing animals for sacrifice,  immolation. 
	 2. Mental
tranquillity,  calmness,  indifference.
	 3. Abuse,  malediction. 
	 4.
Hurt,  injury.
	 5. Chewing,  swallowing.
	 6. The act of appeasing, 
soothing,  consoling.
	 7. Cessation,  end,  destruction. 
	 m.
  (-नः)
	 1.
YAMA,  the ruler of Tartarus.
	 2. An antelope.
	 f.
  (-नी) Night. E.
 
शम् to be tranquil,  aff.
   ल्युट् or युच् ।

Capeller Eng

English

 शमन a.
  (f.  ई) & n.
  tranquillizing,  stilling,  allaying
n.
  also killing,  destroying. 

Yates

English

 शमन (नं) 1.
n.
  Immolation
 tran-
quillity
 hurt
 malediction.  1.
m.
 
Yama f.
  (ई) night.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	 end
शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	 stop
शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	 allaying
शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	 appeasing
शमन 	-	 zamana 	-	 adj.
  	-	  destroying
शमन 	-	 zamana 	-	 m.
  	-	  kind of pea
शमन 	-	 zamana 	-	 m.
  	-	  settler
शमन 	-	 zamana 	-	 m.
  	-	  kind of antelope
शमन 	-	 zamana 	-	 m.
  	-	  destroyer
शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	  extinction
शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	  swallowing
शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	  act of calming
शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	  malediction
शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	  tranquillizing
शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	  destruction killing
शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	  slaying
शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	  extinguishing
शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	  calming
शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	  soothing
शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	  reviling
शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	  easing
शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	  immolation
शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	  tranquillization
शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	  chewing
शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	  mode of sipping water
शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	  pacification

शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	 allaying
उपशायिन् 	-	  upazAyin 	-	 adj.
  	-	 allaying
प्रशमक 	-	  prazamaka 	-	 adj.
  	-	 allaying
शान्तक 	-	  zAntaka 	-	 adj.
  	-	 allaying
शान्तिकर्तृ 	-	  zAntikartR 	-	 adj.
  	-	 allaying
संशमन 	-	  saMzamana 	-	 adj.
  	-	 allaying
दर्पोपशान्ति 	-	  darpopazAnti 	-	 f.
  	-	 allaying pride
क्षुधाशान्ति 	-	  kSudhAzAnti 	-	 f.
  	-	 allaying hunger
क्षुधाध्वंस 	-	  kSudhAdhvaMsa 	-	 m.
  	-	 allaying hunger
क्षुत्प्रतीकार 	-	  kSutpratIkAra 	-	 m.
  	-	 allaying hunger
क्षुधानशन 	-	  kSudhAnazana 	-	 n.
  	-	 allaying hunger
विमन्युक 	-	  vimanyuka 	-	 adj.
  	-	 allaying anger or wrath
भावशान्ति 	-	  bhAvazAnti 	-	 f.
  	-	 allaying of any emotion
वातिक 	-	  vAtika 	-	 adj.
  	-	  exciting or allaying wind
उपशायिता 	-	  upazAyitA 	-	 f.
  	-	  means of allaying disease
भयोपशम 	-	  bhayopazama 	-	 m.
  	-	  soothing or allaying fear
उपशायित्व 	-	  upazAyitva 	-	 n.
  	-	  means of allaying disease
क्लेशापह 	-	  klezApaha 	-	 adj.
  	-	 allaying pain or suffering
व्याध्युपशम 	-	  vyAdhyupazama 	-	 m.
  	-	 allaying or curing diseases
उपशय 	-	  upazaya 	-	 m.
  	-	 allaying by suitable remedies
विवादशमन 	-	  vivAdazamana 	-	 n.
  	-	 allaying or settling of a dispute
स्वेदच्छिद् 	-	  svedacchid 	-	 adj.
  	-	  cutting i.e. allaying perspiration

शमन 	-	 zamana 	-	 n.
  	-	 appeasing
तोषण 	-	  toSaNa 	-	 adj.
  	-	 appeasing
उपशमनीय 	-	  upazamanIya 	-	 adj.
  	-	 appeasing
जलाष 	-	  jalASa 	-	 adj.
  	-	 appeasing
प्रीणन 	-	  prINana 	-	 adj.
  	-	 appeasing
शाम 	-	  zAma 	-	 adj.
  	-	 appeasing
शान्तक 	-	  zAntaka 	-	 adj.
  	-	 appeasing
सान्त्वना 	-	  sAntvanA 	-	 f.
  	-	 appeasing
प्रशान्ति 	-	  prazAnti 	-	 f.
  	-	 appeasing
उपशान्ति 	-	  upazAnti 	-	 f.
  	-	 appeasing
उपसान्त्व्य 	-	  upasAntvya 	-	 ind.
  	-	 appeasing
अनुनय 	-	  anunaya 	-	 m.
  	-	 appeasing
अपह्नव 	-	  apahnava 	-	 m.
  	-	 appeasing
प्रसादन 	-	  prasAdana 	-	 n.
  	-	 appeasing
सान्त्वन 	-	  sAntvana 	-	 n.
  	-	 appeasing
उपशमन 	-	  upazamana 	-	 n.
  	-	 appeasing
अवयान 	-	  avayAna 	-	 n.
  	-	 appeasing
शामन् 	-	  zAman 	-	 n.
  	-	 appeasing
क्रोधविनयन 	-	  krodhavinayana 	-	 n.
  	-	 appeasing anger
उपसान्त्वन 	-	  upasAntvana 	-	 n.
  	-	  act of appeasing
क्षुन्निवृत्ति 	-	  kSunnivRtti 	-	 f.
  	-	 appeasing of appetite
मन्युशमन 	-	  manyuzamana 	-	 adj.
  	-	 appeasing or pacifying anger
सान्त्वना 	-	  sAntvanA 	-	 f.
  	-	  act of appeasing or reconciling
सान्त्वन 	-	  sAntvana 	-	 n.
  	-	  act of appeasing or reconciling
अवेष्टि 	-	  aveSTi 	-	 f.
  	-	 appeasing or expiation by sacrifices
तोषण 	-	  toSaNa 	-	 n.
  	-	  act of satisfying or appeasing or delighting

 
   शमन  zamana n.
   immolation   
   वह्निपतन  vahnipatana n.
   self-immolation    
   प्रोक्षण  prokSaNa n.
   immolation of victims  
   शामित्र  zAmitra n.
   any place of immolation    
   अग्निप्रवेश  agnipraveza m.
   self immolation of a widow on her husband's funeral pile  
   अग्निप्रवेशन  agnipravezana n.
   self immolation of a widow on her husband's funeral pile     
            

 
   शमन  zamana n.
   easing

 
   शमन  zamana  n.
    allaying   
   अभ्यवदधाति  { अभ्यवधा }  abhyavadadhAti  { abhyavadhA } verb  allay    
   मन्दयति  { मन्दय }  mandayati  { mandaya } verb  allay   
   संशम्यति  { संशम् }  saMzamyati  { saMzam } verb  allay    
   प्रशमयति  { प्र- शम् }  prazamayati  { pra- zam } verb 4  allay   
   निर्वापयति  { निर्वा }  nirvApayati  { nirvA } verb caus.  allay    
   प्रशान्त  prazAnta adj.
   allayed  
   अभ्युपशान्त  abhyupazAnta adj.
   allayed   
   निर्वापित  nirvApita adj.
   allayed  
   निशान्त  nizAnta adj.
   allayed   
   परिशमित  parizamita adj.
   allayed  
   प्रतिशान्त  pratizAnta adj.
   allayed   
   प्रशमित  prazamita adj.
   allayed  
   विनोदित  vinodita adj.
   allayed   
   विश्रमित  vizramita adj.
   allayed  
   व्युपशान्त  vyupazAnta adj.
   allayed   
   शमित  zamita adj.
   allayed  
   उपशायिन्  upazAyin adj.
   allaying   
   प्रशमक  prazamaka adj.
   allaying  
   शान्तक  zAntaka adj.
   allaying       

 
   शमन  zamana  n.
    allaying   
   अभ्यवदधाति  { अभ्यवधा }  abhyavadadhAti  { abhyavadhA } verb  allay    
   मन्दयति  { मन्दय }  mandayati  { mandaya } verb  allay   
   संशम्यति  { संशम् }  saMzamyati  { saMzam } verb  allay    
   प्रशमयति  { प्र- शम् }  prazamayati  { pra- zam } verb 4  allay   
   निर्वापयति  { निर्वा }  nirvApayati  { nirvA } verb caus.  allay    
   प्रशान्त  prazAnta adj.
   allayed  
   अभ्युपशान्त  abhyupazAnta adj.
   allayed   
   निर्वापित  nirvApita adj.
   allayed  
   निशान्त  nizAnta adj.
   allayed   
   परिशमित  parizamita adj.
   allayed  
   प्रतिशान्त  pratizAnta adj.
   allayed   
   प्रशमित  prazamita adj.
   allayed  
   विनोदित  vinodita adj.
   allayed   
   विश्रमित  vizramita adj.
   allayed  
   व्युपशान्त  vyupazAnta adj.
   allayed   
   शमित  zamita adj.
   allayed  
   उपशायिन्  upazAyin adj.
   allaying   
   प्रशमक  prazamaka adj.
   allaying  
   शान्तक  zAntaka adj.
   allaying       

Wilson

English

 शमन
n.
  (-नं)
1 Killing animals for sacrifice,  immolation. 
2 Mental tranquillity,  calmness,  indifference.
3 Abuse,  malediction. 
4 Hurt,  injury.
5 Chewing.
m.
  (-नः)
1 YAMA,  the ruler of Tartarus.
2 An antelope.
f.
  (-नी) Night.
E.
  शम to be tranquil,  aff.
   ल्युट् or युच्.

Apte

English

शमन [śamana],  a.
  (-नी f.
 ) [शम् णिच् ल्यु ल्युट् वा] Quelling,  allaying,  subduing &c.
 

नम् Appeasing,  allaying,  soothing,  conquering,  alleviating,  &c.
 

Calmness,  tranquillity.

End,  stop,  cessation,  destruction. 

Hurting,  injuring
 destroying
 सपत्नशमनम् Mb.
 *  3.85.11.

Killing animals for sacrifice,  immolation. 

Swallowing,  chewing.

नः A kind of deer,  an antelope.

N.
  of Yama,  the god of death
 शतशस्तत्र यवनाः शम- नातिथयो$भवन् Śiva B.14.94.

A kind of pea.  Comp.
   -स्वसृ f.
  'Yama's sister',  epithet of the river Yamunā.

Apte 1890

English

 शमन a. नी f. [शम् णिच् ल्यु ल्युट् वा] Quelling,  allaying,  subduing &c. 
नं 1 Appeasing,  allaying,  soothing,  conquering,  alleviating,  &c. 
2 Calmness,  tranquillity. 
3 End,  stop,  cessation,  destruction. 
4 Hurting,  injuring. 
5 Killing animals for sacrifice,  immolation. 
6 Swallowing,  chewing. 
नः 1 A kind of deer,  an antelope. 
2 N of Yama,  the god of death. 
Comp. 
स्वसृ f. 'Yama's sister',  epithet of the river Yamunā. 

Monier Williams Cologne

English

 शमन mf(ई)n.  calming,  tranquillizing,  soothing,  allaying,  extinguishing,  destroying,  KātyŚr.
  
 MBh.
   &c.
  

 शमन m.
  ‘settler,  destroyer’,  N.
  of Yama,  Daś.
 

 a kind of antelope,  L.
 

 a kind of pea,  L.
 

 शमन n.
  the act of calming,  appeasing,  allaying,  tranquillization,  pacification,  extinction,  destruction,  Kauś.
 
 MBh.
   &c.
   killing,  slaying,  immolation,  Kauś.
 

 chewing,  swallowing,  L.
 

 a mode of sipping water (prob. for चमन),  MW.
  

 malediction,  reviling (w.r. for शपन),  W.
 

Monier Williams 1872

English

 शमन,  अम्,  n. the act of appeasing,  allaying, 
tranquillizing,  soothing,  consoling,  calming,  suppress-
ing,  &c.
 tranquillity,  calmness,  indifference
 cessa-
tion,  termination,  end,  destruction,  (शमनं या, 
to go to annihilation,  be destroyed)
 hurting,  injur-
ing,  injury
 killing (animals for sacrifice),  immola-
tion
 a mode of rinsing the mouth
 swallowing, 
chewing
 malediction,  reviling,  (for शपन ?)
 (अस्), 
m. ‘the settler or destroyer, ’ epithet of Yama
 an
antelope
 (ई),  f. night.
—शमन-स्वसृ,  सा,  f.
‘Yama's sister, ’ the river Yamunā or Jumnā.
—श-
मनी-षद,  अस्,  m. ‘night-goer, ’ a Rākṣasa,  evil
spirit,  demon.

Macdonell

English

 शमन śam-ana,  a.
  (ī) allaying,  calming,  alleviating
 🞄destroying
 n.
  tranquilization,  alleviation
 🞄destruction
 immolation: ī-ya,  a.
  🞄soothing
 n.
  sedative
 -ayitṛ,  m.
  alleviator
 🞄destroyer,  slayer.

Benfey

English

 शमन शम् + अन, 
 I. n.
 
 1. Calm-
ness.
 2. End
 with या,  To be de-
stroyed,  Pañc. iii. 31,  v. r. (cf.  my
translation and Böhtl. Ind. Spr. 1868).
 3. Immolation. 
 4. Hurt,  injury.
 5.
Abuse,  malediction. 
 II. m.
 
 1. An
antelope, 
 2. Yama.
 III. f.
  नी,  The
night.

Apte Hindi

Hindi

शमन
वि* - शम् + णिच् + ल्युट्
"शमन करने वाला,  दमन करने वाला,  वशीभूत करने वाला आदि"

शमनम्
नपुं*
   - -
"प्रसन्न करना,  निराकरण करना,  ढाढस बंधाना,  जीतना,  उन्नयन करना"

शमनम्
नपुं*
   - -
"स्थैर्य,  शान्ति"

शमनम्
नपुं*
   - -
"अन्त,  ठहराव,  समाप्ति,  विनाश"

शमनम्
नपुं*
   - -
"चोट पहुँचाना,  घायल करना"

शमनम्
नपुं*
   - -
"यज्ञ के लिए पशुवध करना,  पशुमेध"

शमनम्
नपुं*
   - -
"निगल जाना,  चबाना"

शमन:
पुं*
  - -
"एक प्रकार का हरिण,  बारहसिंगा"

शमन:
पुं*
  - -
"मृत्यु का देवता,  यम"

L R Vaidya

English

 Samana {% (I) m. %} 1. An epithet of Yama
 2. a kind of antelope.

 Samana {% (II) n. %} 1. The act of appeasing,  soothing,  consoling
calmness,  tranquillity
cessation,  end,  destruction
killing animals for sacrifice
swallowing,  chewing.

Kridanta Forms

Sanskrit

शम् (श꣡मुँ꣡ उपशमे - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् =  शमनम्
अनीयर् =  शमनीयः - शमनीया
ण्वुल् =  शामकः - शामिका
तुमुँन् =  शमितुम्
तव्य =  शमितव्यः - शमितव्या
तृच् =  शमिता - शमित्री
क्त्वा =  शमित्वा / शान्त्वा
ल्यप् =  प्रशम्य
क्तवतुँ =  शान्तवान् - शान्तवती
क्त =  शान्तः - शान्ता
शतृँ =  शाम्यन् - शाम्यन्ती

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
यमः कृतान्तः पितृदक्षिणाशाप्रेतात्पतिर्दण्डधरोऽर्कसूनुः ।
कीनाशमृत्यू समवर्तिकालौ शीर्णाङ्घ्रिहर्यन्तकधर्मराजाः ॥ १८४ ॥
यमराजः श्राद्धदेवः शमनो महिषध्वजः ।
कालिन्दीसोदरश्चापि धूमोर्णा तस्य वल्लभा ॥ १८५ ॥
-wordlist-
 
यम (पुं),  कृतान्त (पुं),  पितृपति (पुं),  दक्षिणाशापति (पुं),  प्रेतपति (पुं),  दण्डधर (पुं),  अर्कसूनु (पुं),  कीनाश (पुं),  मृत्यु (पुं),  समवर्तिन् (पुं),  काल (पुं),  शीर्णाङ्घ्रि (पुं),  हरि (पुं),  अन्तक (पुं),  धर्मराज (पुं),  यमराज (पुं),  श्राद्धदेव (पुं),  शमन (पुं),  महिषध्वज (पुं),  कालिन्दीसोदर (पुं),  यमवल्लभा (स्त्री),  धूमोर्णा (स्त्री)

अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः

Sanskrit

--source--
 
शसने शमनं चाथ दधिषाय्यं पृषातके ।
-wordlist-
 
शमन (क्ली),  दधिषाय्य (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

शमन
शमन,  समवर्तिन्,  प्रेतपति,  पितृपति,  कीनाश,  वैवस्वत,  कृतान्त,  कालिन्दीसोदर,  काल,  अन्तक,  धर्मराज,  यम,  दण्डधर,  हरि,  दक्षिणाशापति,  श्राद्धदेव
शमनः समवर्ती च प्रेतपतिः पितृपतिश्च कीनाशः ।
वैवस्वतः कृतान्तः कालिन्दीसोदरः कालः ॥ ७१ ॥
अन्तको धर्मराजश्च यमो दण्डधरो हरिः ।
दक्षिणाशापतिः सद्भिः श्राद्धदेवश्च कथ्यते ॥ ७२ ॥
verse 1.1.1.71
page 0010

Mahabharata

English

Śamana = Śiva (1000 names^1).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 शमनं,  क्ली,
   (शम + ल्युट् ।) यज्ञार्थपशुहननम् ।इत्यमरः ॥
 शान्तिः । इति मेदिनी ॥
 (यथा, पाणिनौ । ५ । १ । ३८ । “वातस्य शमनंकोपनं वा ।” इति काशिका ॥
) चर्व्वणम् ।इति धरणिः ॥
 हिंसा । इति हेमचन्द्रः ॥
(प्रतिसंहारः । यथा,  मार्कर्कण्डेये । ७८ ।१३ ।“निमेषकाष्ठादिमयः कालरूपः क्षयात्मकः ।प्रसीद स्वेच्छया रूपं स्वतेजःशमनं कुरु ॥
”निवारकः । यथा,  तत्रैव देवीमाहात्म्ये ।“दुर्व्वृत्तवृत्तशमनं तव देवि ! शीलम् ॥
”)

 शमनः,  पुं,
   (शमयति पापिनां कर्म्म आलोचय-तीति । कर्त्तरि ल्युः ।) यमः । इत्यमरः ॥
 मृग-भेदः । इति शब्दचन्द्रिका ॥
 कलायः । इतिराजनिर्घण्टः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 शमन पु०
  शमयति शम--णिच्--ल्यु । लोकार्ना पुण्यापुण्य-फलदातृत्वेन दण्डकारके १ यमे अमरः । शम--णिच्-भावे ल्युट् । २ शान्तीकरणे न०
  । ३ यज्ञार्थपशुधाते अमरः४ चर्वणे धरणिः ५ हिंसायां हेमच० ६ मृगभेदे शब्दच० ।

Capeller

German

 शमन,  f.
  ई beruhigend,  stillend,  vernichtend.
n.
  Beruhigung,  Stillung,  das
Aufhören
 Töten Schlachten. 

Stchoupak

French

 शमन-
 -ई- ag. qui calme,  qui apaise,  qui adoucit 
 qui éteint,  qui
détruit 
 m.
  Yama 
 nt. apaisement,  extinction,  anéantissement.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.