| YouTube Channel

शम: (zama:)

 
शब्दसागरः
English
शम
m.
 (-मः)
1. Quiet of mind, stoicism, indifference, the absence of
passion, as one of the qualities of the Vedāntī or follower of the
Vedānta doctrine
it is defined to be the exclusion of every idea
not derived from the precepts of that philosophy, and is so far
synonymous with abstract meditation on BRAHMĀ, or God.
2.
Quiet, tranquillity, rest, calm, (in general.)
3. Final happiness,
emancipation from human existence.
4. Cure, convalescence,
alleviation of pain or disease.
5. Abuse, imprecation, malediction.
6. The hand.
E.
 शम् to be pacified or calm,
aff.
 घञ्, and the vowel
not made long.
Capeller Eng
English
1 श॑म
a.
 tame, domestic.
2 शम
m.
 peace of mind.
Yates
English
शम (मः) 1.
m.
 Quiet of mind
stoicism
final bliss, rest
res-
pit
hand
abuse.
Spoken Sanskrit
English
शम - zama -
adj.
 - quiet
शम - zama -
adj.
 - domestic
शम - zama -
adj.
 - tame
शम - zama -
m.
 - final happiness
शम - zama -
m.
 - quietude or quietism
शम - zama -
m.
 - rest
शम - zama -
m.
 - cessation
शम - zama -
m.
 - indifference
शम - zama -
m.
 - appeasement
शम - zama -
m.
 - abstraction from eternal objects through intense meditation
शम - zama -
m.
 - extinction
शम - zama -
m.
 - Quietism or Tranquillity
शम - zama -
m.
 - equanimity
शम - zama -
m.
 - apathy
शम - zama -
m.
 - imprecation
शम - zama -
m.
 - tranquillization
शम - zama -
m.
 - absence of sexual passion or excitement
शम - zama -
m.
 - emancipation from all the illusions of existence
शम - zama -
m.
 - peace with
शम - zama -
m.
 - piece
शम - zama -
m.
 - alleviation or cure of disease
शम - zama -
m.
 - impotence
शम - zama -
m.
 - tranquillity
शम - zama -
m.
 - absence of passion
शम - zama -
m.
 - peace
शम - zama -
m.
 - pacification
शम - zama -
m.
 - alleviation
शम - zama -
m.
 - hand
शम - zama -
m.
 - calmness
शम - zama -
m.
 - convalescence
शम - zama -
m.
 - malediction
शम - zama -
m.
 - tranquility
शम - zama -
m.
 - allayment
शम - zama -
adj.
 - quiet
शान्त - zAnta -
adj.
 - quiet
शान्तभावेन - zAntabhAvena - adverb - quietly
उपशामयति { उप- शम् } - upazAmayati{upa-zam} - verb caus. - makequiet
मौनमेव उचितम् - maunamevaucitam -
sent.
 - Betterbequiet.
पिता अस्ति, तूष्णीं उपविशन्तु - pitAasti, tUSNIMupavizantu -
sent.
 - Daddyisin, bequiet.
कोलाहलं मा करोतु - kolAhalaMmAkarotu -
sent.
 - Don'tmakenoise, bequiet.
शन - zana - quiet
नीरव - nIrava -
adj.
 - quiet
प्रशान्त - prazAnta -
adj.
 - quiet
उपभृतोपशम - upabhRtopazama -
adj.
 - quiet
उपरत - uparata -
adj.
 - quiet
तिमित - timita -
adj.
 - quiet
निभृत - nibhRta -
adj.
 - quiet
निर्मद - nirmada -
adj.
 - quiet
निर्वेग - nirvega -
adj.
 - quiet
निर्व्यथ - nirvyatha -
adj.
 - quiet
निवृत्त - nivRtta -
adj.
 - quiet
प्रसृत - prasRta -
adj.
 - quiet
प्रसुप्त - prasupta -
adj.
 - quiet
शम - zama -
adj.
 - quiet
शान्त - zAnta -
adj.
 - quiet
शान्तभावेन - zAntabhAvena - adverb - quietly
उपशामयति { उप- शम् } - upazAmayati{upa-zam} - verb caus. - makequiet
मौनमेव उचितम् - maunamevaucitam -
sent.
 - Betterbequiet.
पिता अस्ति, तूष्णीं उपविशन्तु - pitAasti, tUSNIMupavizantu -
sent.
 - Daddyisin, bequiet.
कोलाहलं मा करोतु - kolAhalaMmAkarotu -
sent.
 - Don'tmakenoise, bequiet.
शन - zana - quiet
नीरव - nIrava -
adj.
 - quiet
प्रशान्त - prazAnta -
adj.
 - quiet
उपभृतोपशम - upabhRtopazama -
adj.
 - quiet
उपरत - uparata -
adj.
 - quiet
तिमित - timita -
adj.
 - quiet
निभृत - nibhRta -
adj.
 - quiet
निर्मद - nirmada -
adj.
 - quiet
निर्वेग - nirvega -
adj.
 - quiet
निर्व्यथ - nirvyatha -
adj.
 - quiet
निवृत्त - nivRtta -
adj.
 - quiet
प्रसृत - prasRta -
adj.
 - quiet
प्रसुप्त - prasupta -
adj.
 - quiet
शम - zama -
m.
 - quietude or quietism
शमथसम्भार - zamathasambhAra -
m.
 - quietude as one of the equipments
शमथविपश्यनाविहारिन् - zamathavipazyanAvihArin -
m.
 - enjoying quietude and right knowledge
शम - zama -
m.
 - appeasement
अवयान - avayAna -
m.
 - appeasement
शम - zama -
m.
 - allayment
शम - zama -
m.
 - malediction
शाप - zApa -
m.
 - malediction
शमन - zamana -
n.
 - malediction
शम - zama -
m.
 - convalescence
सह्य - sahya -
m.
 - convalescence
कल्यत्व - kalyatva -
n.
 - convalescence
सुस्थिति - susthiti -
f.
 - health convalescence
Wilson
English
शम r. 4th cl. (इर् उ) इरशमु (शाम्यति)
1 To be pacified, to be calmed or appeased.
2 To pacify, to calm.
3 To be tranquil, to have the passions tamed and quiescent. r. 10th cl.
(शमयते) To look, to look at or inspect. (शमयति) To allay, to
appease. (शामयति) To display.
With उप prefixed, To tranquillize, to allay, to tame.
With नि,
1 To hear.
2 To restrain or prevent.
With प्र,
1 To destroy.
2 To be very tranquil.
शम
m.
 (-मः)
1 Quiet of mind, stoicism, indifference, the absence of passion, as one of the
qualities of the Vedāntī or follower of the Vedānta doctrine
it is
defined to be the exclusion of every idea not derived from the precepts of that
philosophy, and is so far synonymous with abstract meditation on BRAHMĀ, or
GOD.
2 Quiet, tranquillity, rest, calm, (in general.)
3 Final happiness, emancipation from human existence.
4 Cure, convalescence, alleviation of pain or disease.
5 Abuse, imprecation, malediction.
6 The hand.
E.
 शम to be pacified or calm,
aff.
 घञ्, and the vowel not made
long.
Apte
English
शमः [śamḥ], [शम्-घञ्]
Quiet, tranquillity, calmness
धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो
Bg.*
 11.24.
Rest, calm, repose, cessation.
Absence or restraint of passions, mental quietness, quietism
शमरते$मरतेजसि पार्थिवे
R.*
 9.4
Ki.*
 1.1
16.48
Śi.*
 2.94
Bg.*
 1.4.
Allayment, mitigation, alleviation, satisfaction, pacification (of grief, thirst, hunger
&c.
 )
शममुपयातु ममापि चित्तदाहः
U.*
 6.8
शम- मेष्यति मम शोकः कथं नु वत्से
Ś.*
 4.21.
Peace
as in अस्माकं शमकामा वै त्वं च पुत्रो ममेत्यथ
Mb.
 * 12.1.27
शमोपन्यास
Ve.*
 5.
Final emancipation (from all worldly illusions and attachments).
The hand.
Cure of disease, convalescence.
Indifference, apathy.
Comp.
 -अन्तकः the god of love (a destroyer of mental tranquillity).-आत्मक
a.
 calm, tranquil by nature. -उपन्यासः overtures of peace. -पर
a.
 tranquil, quiet, stoical. -प्रधानa. in whom tranquillity or quietism predominates
शम- प्रधानेषु तपोधनेषु
Ś.*
 2.7. -व्यसनिन्
a.
 dissolute from indifference. -शम
a.
 enjoying perpetual tranquillity.
Apte 1890
English
शमः [शम्-घञ्] 1 Quiet, tranquillity, calmness.
2 Rest, calm, repose, cessation.
3 Absence or restraint of passions, mental quietness, quietism
शमरतेऽमरतेजसि पार्थिवे R. 9. 4
Ki. 10. 10
16. 48, Śi. 2. 94
Bg. 10. 4.
4 Allayment, mitigation, alleviation, satisfaction, pacification (of grief, thirst, hunger &c.)
शममुपयातु ममापि चित्तदाहः U. 6. 8
शममेष्यति मम शोकः कथं नु वत्से Ś. 4. 20.
5 Peace
as in शमोपन्यास Ve. 5.
6 Final emancipation (from all worldly illusions and attachments).
7 The hand.
Comp.
अंतकः the god of love (a destroyer of mental tranquillity).
पर a. tranquil, quiet, stoical.
प्रधान a. in whom tranquillity or quietism predominates
शमप्रधानेषु तपोधनेषु Ś. 2. 7.
Monier Williams Cologne
English
शम
m.
 tranquillity, calmness, rest, equanimity, quietude or quietism, absence of passion, abstraction from external objects through intense meditation (शमं √ कृ, ‘to calm one's self’, ‘be tranquil’),
Mn.
MBh.
&c.
peace, peace with (सार्धम्),
MBh.
Quietism or Tranquillity (personified as a son of Dharma and husband of Prāpti),
MBh.
tranquillization, pacification, allayment, alleviation, cessation, extinction,
MBh.
Kāv.
&c.
absence of sexual passion or excitement, impotence,
TāṇḍBr.
alleviation or cure of disease, convalescence,
W.
final happiness, emancipation from all the illusions of existence,
L.
indifference, apathy,
Rājat.
the hand (cf. शय),
L.
imprecation, malediction (w.r. for शप),
L.
N.
 of a king of the Nandi-vegas,
MBh.
of a son of Andhaka,
Hariv.
of a son of Dharma-sūtra,
BhP.
श॑म
mfn.
 tame, domestic,
RV.
 i, 32, 15
33, 15.
Monier Williams 1872
English
शम, अस्, m. quiet, tranquillity, rest, calm, peace
quietude, quietism, quiet of mind, restraint of the
organs of sense, indifference to objects of sense,
absence of passion (especially as a characteristic of
the Vedāntin), abstract meditation on Brahma,
stoicism
final happiness, emancipation from all the
illusions of existence (= विक्षेप-कर्मोपरम)
Quietism or Tranquillity (personified as a son of
Dharma)
allayment (of pain), alleviation or cure
(of disease), convalescence
the hand
imprecation,
malediction (for शप ?).
—शम-पर, अस्, आ, अम्,
devoted to quiet, calm, tranquil.
—शम-स्थ, अस्,
आ, अम्, engaged in quietism.
—शमाङ्ग (°म-
अङ्°), N. of a particular Agra-hāra or royal grant of
land for Brāhmans.
—शमान्तक (°म-अन्°), अस्,
m. ‘destroyer of tranquillity, ’ epithet of Kāma (god
of love).
Macdonell
English
शम 1. śám-a,
a.
 tame, domestic (RV.).
शम 2. śam-a
m.
 (mental) tranquility or 🞄calmness, equanimity, quietism
peace, with 🞄(sārdham)
apathy (rare)
tranquilization, 🞄calm, pacification, alleviation, cessation, extinction: 🞄-ṃ kṛ, show calmness, calm oneself, 🞄be tranquil: -gir,
f.
 tranquilizing word
🞄-pradhāna,
a.
 devoted to calmness.
Benfey
English
शम शम् + अ,
m.
1. Rest, quiet, Śāk.
d. 96
tranquillity.
2. Disregarding
the objects of sense, Vedāntas. in Chr.
203, 19.
3. Quiet of mind, the absence
of passion, Pañc. i. d. 181.
4. Final
happiness.
5. Cure, Utt. Rāmac.
144, 13
convalescence.
6. The hand.
7. Abuse, imprecation.
Apte Hindi
Hindi
शम:
पुं*
 - शम् + घञ्
"मूकता, शान्ति, धैर्य"
शम:
पुं*
 - शम् + घञ्
"विश्राम, ठहराव, आराम, निवृत्ति"
शम:
पुं*
 - शम् + घञ्
"वासनाओं पर प्रतिबन्ध या अभाव, मानसिक शान्ति, विरक्ति"
शम:
पुं*
 - शम् + घञ्
"निराकरण, लघूकरण, उन्नयन, सन्तोषीकरण (शोक, प्यास, भूख आदि का) प्रशमन"
शम:
पुं*
 - शम् + घञ्
शान्ति
शम:
पुं*
 - शम् + घञ्
(संसार की समस्त भ्रान्तियों व आसक्तियों से) मोक्ष
शम:
पुं*
 - शम् + घञ्
हाथ
L R Vaidya
English
Sama {% m. %} 1. Tranquillity, rest, calm
2. absence of passion, restraint of senses, Bg.vi.3, x.4
3. allayment, alleviation, शममेष्यति मम शोकः कथम् Sak.iv., Sis.iv.62
4. the hand
5. final emancipation.
Bopp
Latin
शम m. (r. शम् s. अ) tranquillitas, praesertim animi, liber-
tas ab animi commotionibus. N. 6. 10. BH. 10. 4.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
śama, cubit? see śama-sāmantakam.
Lanman
English
śáma, a. word of doubtful mg at 71^8:
perhaps tame (cf. √2śam, caus.) or industrious
(cf. √1śam).
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 शम्
मूलधातुः:
 शम
धात्वर्थः:
 आलोचने
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 शामयते
अनुबन्धादिविशेषः:
 आकुस्मीयः
धातुप्रदीपः
Sanskrit
शमँ शम
मानकरूपान्तरम् - लक्षँ
लक्ष आलोचने
- शामयते अशीशमत लक्षयते अललक्षत आलोचनादन्यत्र लक्षयतीति परस्मैपदमेव 158, 159
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
शम m. °ein best. Längenmaß (= 24 अङ्गुल), Kauṭ. 106, 9 v.u.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khru
१) किष्कु २) शम ३) हस्त
khru gang
१) शम २) हस्त
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
महानन्दोऽमृतं सिद्धिः कैवल्यमपुनर्भवः ।
शिवं निःश्रेयसं श्रेयो निर्वाणं ब्रह्म निर्वृतिः ॥ ७४ ॥
महोदयः सर्वदुःखक्षयो निर्याणमक्षरम् ।
मुक्तिर्मोक्षोऽपवर्गोऽथ मुमुक्षुः श्रमणो यतिः ॥ ७५ ॥
वाचंयमो व्रती साधुरनगार ऋषिर्मुनिः ।
निर्ग्रन्थो भिक्षुरस्य स्वं तपोयोगशमादयः ॥ ७६ ॥
-wordlist-
महानन्द (पुं), अमृत (क्ली), सिद्धि (स्त्री), कैवल्य (क्ली), अपुनर्भव (पुं), शिव (क्ली), निःश्रेयस् (क्ली), श्रेयस् (क्ली), निर्वाण (क्ली), ब्रह्मन् (पुं), निर्वृति (स्त्री), महोदय (पुं), सर्वदुःखक्षय (पुं), निर्याण (क्ली), अक्षर (क्ली), मुक्ति (स्त्री), मोक्ष (पुं), अपवर्ग (पुं), मुमुक्षु (पुं), श्रमण (पुं), यति (पुं), वाचंयम (पुं), व्रतिन् (पुं), साधु (पुं), अनगार (पुं), ऋषि (पुं), मुनि (पुं), निर्ग्रन्थ (पुं), भिक्षु (पुं), मुमुक्षुस्व (क्ली), तपस् (क्ली), योग (पुं), शम (पुं)
--source--
जुगुप्सा तु घृणाथ स्याद्विस्मयश्चित्रमद्भुतम् ॥ ३०३ ॥
चोद्याश्चर्ये शमः शान्तिः शमथोपशमावपि ।
तृष्णाक्षयः स्थायिनोऽमी रसानां कारणं क्रमात् ॥ ३०४ ॥
-wordlist-
जुगुप्सा (स्त्री), घृणा (स्त्री), विस्मय (पुं), चित्र (क्ली), अद्भुत (क्ली), चोद्य (क्ली), आश्चर्य (क्ली), शम (पुं), शान्ति (स्त्री), शमथ (क्ली), उपशम (क्ली), तृष्णाक्षय (पुं)
--source--
प्रगण्डः कूर्परांसान्तः पञ्चशाखः शयः शमः ।
हस्तः पाणिः करस्यादौ मणिबन्धो मणिश्च सः ॥ ५९१ ॥
-wordlist-
प्रगण्ड (पुं), पञ्चशाख (पुं), शय (पुं), शम (पुं), हस्त (पुं), पाणि (पुं), कर (पुं), मणिबन्ध (पुं), मणि (पुंस्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
रति
रति, हास, शोक, क्रोध, उत्साह, भय, जुगुप्सा, विस्मय, शम, स्थायिभावाः
रतिर्हासश्च शोकश्च क्रोधोत्साहौ भयं तथा ।
जुगुप्साविस्मयशमाः स्थायिभावाः प्रकीर्तिताः ॥ ९१ ॥
verse 1.1.1.91
page 0011
Mahabharata
English
Śama^1 (“serenity of mind”). § 116 (Vasu, pl.): I, 66, 2587 (son of the Vasu Ahas).
Śama^2. § 117 (Aṃśāvat.): I, 66, 2596 (son of Dharma), 2597 (husband of Prāpti).
Śama^3 (C. Sº), a king among the Nandivegas. § 562 (Bhagavadyānap.): V, 74, 2733 (Samaś ca Nandivegānāṃ, among the eighteen kings who annihilated their relatives and kinsmen).
Śama^4 = Vishṇu (1000 names).
पुराणम्
English
शम १ / ŚAMA I. Son of the vasu called Aaḥ. Aaḥ had, besides śama, three sons called jyoti, śānta and muni. (Ādi Parva, Chapter 66, Verse 28).
शम २ / ŚAMA II. One of the three sons of Dharmadeva, the other two being called kāma and harṣa. Śama's wife was prāpti. (Ādi Parva, Chapter 66, Verse 32).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शम, उ भ य इर् शमे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(दिवा०-पर०-अक०-सेट् । क्त्रावेट् ।) उ, शमित्वा शान्त्वा । भ य, शाम्यति । इर्, अश-मत् अशमीत् । पुषादित्वान्नित्यं ङ इत्यन्ये । शमःशान्तीभावः । शशाम वृष्ट्यापि विना दवाग्नि-रिति रघुः । शम इति पदस्य ञ्यन्तस्यापिसम्भवे शान्तीकरणेऽप्ययमिति धातुप्रदीपः ।‘वरेण शमितुं लोकानलं दग्धुं हि तत्तपः ॥
’इति कुमारसम्भवम् ॥
‘वचो निशम्याधिपतिर्दिवौकसाम् ।’इत्यादावनेकार्थत्वात् श्रुत्वेत्यर्थः ॥
वा शम यमइत्यत्र वाशब्दस्य व्यवस्थावाचित्वादस्य ञौ नित्यंह्नस्वः शममति । इति दुर्गादासः ॥
शम, ङ क ञ आलोचे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(चुरा०-आत्म०-उभ०-इति केचित्-सक०-सेट् ।)आलोचः प्रणिधानम् । वा शम यम इत्यत्रवाशब्दस्य व्यवस्थावाचित्वात् अस्य स्वार्थे ञौह्नस्वाभावः । ङ क, शामयते कार्य्यं सधीः । ञ, शामयति शामयते ।‘निशामय तदुत्पत्तिं विस्तराद्गदतो मम ॥
’अयमात्मनेपदीत्यन्ये । इति दुर्गादासः ॥
शमः,
पुं,
 (शम्यत इति । शम + हलश्चेति घञ्नोदात्तोपदेशेति वृद्ध्यभावः ।) शान्तिः । इत्य-मरः ॥
(यथा, राजतरङ्गिण्याम् । ४ । ३८१ ।“विरागशैलमथितात् तस्य चित्तमहोदधेः ।प्रकोपकालकूटस्य पश्चात् शमसुधोदयात् ॥
”)मोक्षः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
पाणिः । इतिशमशब्दटीकायां रामाश्रमः ॥
उपचारः ।इति राजनिर्घण्टः ॥
अन्तरिन्द्रियनिग्रहः ।इति वेदान्तसारः ॥
अन्तःकरणसंयमः ।इति भगवद्गीतादशमाध्यायस्य ४ श्लोकटीका-याम् श्रीधरस्वामी ॥
(यथा, गीतायाम् । १० । ४ ।“बुद्धिर्ज्ञानमसंमोहः क्षमा सत्यं दमः शमः ॥
”)विक्षेपककर्म्मोपरमः । इति च तस्यैव ६ अध्या-यस्य ३ श्लोकटीकायां श्रीधरस्वामी ॥
(वाह्ये-न्द्रियनिग्रहः । यथा, भागवते । ३ । ३२ । ३३ ।“सत्यं शौचं दया मौनंबुद्धिह्नीः श्रीर्यशःक्षमा ।शमो दमो भगश्चेति यत्सङ्गाद्याति संक्षयम् ॥
”सर्व्वकर्म्मनिवृत्तिः । यथा, गीतायाम् । ६ । ३ ।“योगारूढस्य तस्यैव शमः कारणमुच्यते ॥
”“शमः उपरमः सर्व्वकर्म्मभ्यो निवृत्तिः ।” इतिशङ्करभाष्यम् ॥
शान्तरसस्य स्थायिभावः । यथा, साहित्यदर्पणे । ३ । २३८ ।“शान्तः शमः स्थायिभाव उत्तमः प्रकृति-र्म्मतः ॥
”निवृत्तिः । यथा, राजतरङ्गिण्याम् । २ । ५६ ।“अभवन्निर्म्मलं व्योम देवीकृत्यैः सह क्रमात् ।साकं भूपालशोकेन दुर्भिक्षञ्च शमं ययौ ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शम शान्तौ अक० शान्तीकरणे
सक०
 दि० शमा०
पर०
 सेट् ।शाम्यति इरित् अशमत्--अशमीत् । उदित् क्त्वा वेट् ।शान्तः । शमयति शामवति ।
शम आलोचने
चु०
 उम०
सक०
 सेट् । शामयति ते शम-यति ते अशीशमत् त ।
शम
पु०
 शम--घञ् । १ शान्तौ अन्तरिन्द्रिवदमने अमरः ।२ मोक्षे त्रिका० ३ पाणौ रामाश्रमः । ३ उपचारे राजनि० ।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
शमँ शम
मानकरूपान्तरम् - लक्षँ
लक्ष आलोचने
- निशामयते वा दान्तशान्त (7227) इति शान्तः अनालोचने-निशामितः दिवादौ (494) शाम्यति शमोऽदर्शने (1558) इति मित्त्वम्-शमयति रोगम् लक्ष्यते लक्षणम्, लक्षते अन्यत्र लक्षयति घटम् 163, 164
धातुवृत्तिः
Sanskrit
शमँ शम
मानकरूपान्तरम् - लक्षँ
लक्ष (अर्थः) आलोचने
( शामयते लक्षयते, ) दर्शनाङ्कनयोर्लक्षयति, लक्षयते इति गतम् 161-162
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“शम आलोचने”@} 2 आकुस्मीयः।
‘आलोचने शामयते शाम्यत्युपशमे श्यनि।’ 3 इति देवः।
शामकः-मिका, शिशामयिषकः-षिका
शामयिता-त्री, शिशामयिषिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि चौरादिककालयतिवत् 4 ऊह्यानि।
शामा-कृष्णवर्णा, शाकविशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१६८६)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१६९६। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
 (श्लो। १४९)
04
=>
 (१७५)
Capeller
German
1. श॑म zahm o. arbeitsam.
2. शम
m.
 Ruhe, bes. Gemütsruhe, Gleichgültigkeit
Besänftigung
das Aufhören,
Erlöschen.
Grassman
German
śáma, a., arbeitend, sich anstrengend [v. śam].
-am vṛṣabhám {33, 14}{33, 15}.
-asya śṛṅgíṇas {32, 15}.
1379, 1.a v. u.: {33, 15} st. {33, 14}
Burnouf
French
शम शम
m.
 calme [au propre et au
fig.]
la
paix de l'âme produite par la méditation
le repos final.
Qqf.
main.
Qqf. malédiction (pour शप).
शमक a. qui calme.
शमथ
m.
 (sfx. अथ) calme, repos.
Conseiller,
ministre.
शमन
n.
 action de calmer, de se calmer
calme
quiétude
produite par la méditation.
Meurtre
immolation d'un animal.
Qqf.
pour शपन। -- M. Yama.
Antilope. -- F. शमनी la nuit.
शमनस्वसृ
f.
 la Yamunā, sœur de Yama.
शमनीषद्
m.
 (सद्) rākṣasa.
शमल
n.
 lie, sédiment
excrément.
शमान्तक
m.
 (अन्त au c.) l'amour, Kāma.
Stchoupak
French
शम-
m.
 calme, tranquillité, quiétude
absence de passions,
apaisement, renonciation
abandon, extinction
fils de Dharmasūtra
-वन्त्- a. tranquille, paisible.
°गिर्-
f.
 parole apaisante.
°प्रधान- a. dont la qualité principale est l'apaisement.
°शम- a. qui jouit d'un calme éternel (Śiva).
°सुख- nt. joie de la tranquillité.
शमात्मक- a. tranquille d'esprit.
शमान्वित- a. v. apaisé.
शमोपन्यास-
m.
 ouvertures de paix.