| YouTube Channel

शत्रुघ्न: (zatrughna:)

 
शब्दसागरः
English
शत्रुघ्न
mfn.
 (-घ्नः-घ्नी-घ्नं) Killing a foe.
m.
 (-घ्नः) The second brother of
RĀMACHANDRA, the son of DASARATHA by SUMITRĀ, and uterine
brother of LAKSHMAṆA. He slew RĀVAṆA, the demon and colo-
nized MATHURĀ.
E.
 शत्रु an enemy, and घ्न destroyer.
Capeller Eng
English
शत्रुघ्न
a.
 slaying foes
m.
 a man's name.
Yates
English
शत्रु-घ्न (घ्नः)
a. Idem. 1.
m.
 The 2nd
brother of
Rāmchandra.
Wilson
English
शत्रुघ्न
mfn.
 (-घ्नः-घ्नी-घ्नं) Killing a foe.
m.
 (-घ्नः) The
second brother of RĀMACANDRA, the son of SUMITRĀ, and uterine brother of
LAKṢMAṆA.
E.
 शत्रु an enemy, and घ्न destroyer.
Monier Williams Cologne
English
शत्रु—घ्न
mfn.
 foe-killing, destroying enemies,
Pañcar.
शत्रु—घ्न
m.
N.
 of one of Rāma-candra's brothers (he was son of Sumitrā and twin brother of Lakṣmaṇa, and was the chosen companion of Bharata, son of Kaikeyī, as L° was of Rāma, son of Kauśalyā),
R.
Ragh.
&c.
 (cf.
IW.
 345
503)
of a son of Śva-phalka,
Hariv.
of a son of Deva-śravas, ib.
शत्रु—घ्न
n.
 a weapon,
L.
Macdonell
English
शत्रुघ्न śatru-ghna,
a.
 slaying foes (rare)
m.
 🞄N., esp. of a son of Dasaratha, and youngest 🞄brother of Rāma
-ṃ jaya,
a.
 conquering 🞄foes
m.
 N.
-tas, ad. from an enemy
-tā, 🞄f. enmity, hostility
-tvá,
n.
 id. (RV., C.)
🞄-nandana,
a.
 delighting foes
-pakṣa,
m.
 🞄side of the enemy
a.
 taking the enemyʼs 🞄side
-bhaṭa,
m.
 N. of an Asura
-mardana,
a.
 foe-destroying
m.
 N.
N. of an 🞄elephant
-rūpa,
a.
 appearing in the form 🞄of an enemy
-vigraha,
m.
 hostile invasion
🞄-saṃkaṭa,
n.
 danger from foes.
Benfey
English
शत्रुघ्न शत्रु-घ्न,
I.
adj.
 Killing a
foe.
II.
m.
 a proper name,
Utt. Rāmac. 31, 9.
Apte Hindi
Hindi
शत्रुघ्न:
पुं*
 शत्रु-घ्न: -
शत्रुओं को नष्ट करने वाला
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
शत्रुघ्न
Saṃdhyābhāṣya.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 शत्रुघ्न, अरिमर्दन, रिपुनिपातिन्, इर्य, परभेदक, रिपुसूदन, शत्रुनाशकृत्, अरिन्दम
adjective
"शत्रून् दमयति इति।
"शत्रुघ्नस्य राज्ञः राज्ये एकाधिपतित्वम् आसीत्।"
Mahabharata
English
Śatrughna^1, son of Daśaratha. § 525 (Rāmopākhyānap.): III, 274, 15878, 15879 (Sumitrā was the mother of Lakshmaṇa and Ś.).--§ 543 (Rāmābhisheka): III, 291, 16594 (Bharata-Śºau).
Śatrughna^2 = Vishṇu (1000 names).
पुराणम्
English
शत्रुघ्न / ŚATRUGHNA. A brother of śrī rāma. He and lakṣmaṇa were the sons of sumitrā, and śrutakīrti was his wife. As ordered by rāma he killed Lavaṇāsura, who lived in madhu forest, and established there the city called Madhurāpurī. After the death of śatrughna two sons of his lived in Madhurāpurī, and after the disappearance of the solar dynasty the city went to the Yadus. (For details see under śrī rāma and hanūmān, para 10).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शत्रुघ्नः,
पुं,
 (शत्रून् हन्तीति । हन् + मूलविभु-जादित्वात् कः । यद्वा, अमनुष्यकर्त्तृकेऽपि चेत्यपिशब्दात् कृतघ्न शत्रुघ्नादयः सिद्धा इति दुर्ग-सिंहः ।) श्रीरामस्य भ्राता । तत्पर्य्यायः ।शत्रुमर्द्दनः २ । इति शब्दरत्नावली ॥
स तुसुमित्रया हुतोच्छिष्टभोजनादसावि । यथा, --“निष्ठां गते दत्त्रिमसभ्यतोषेविहित्रिमे कर्म्मणि राजपत्न्यः ।प्राशुर्हु तोच्छिष्टमुदारवंश्या-स्तिस्रः प्रसोतुं चतुरः सुपुत्त्रान् ॥
कौशल्ययासावि सुखेन रामःप्राक् केकयीतो भरतस्ततोऽभूत् ।प्रासोष्ट शत्रुघ्नमुदारचेष्ट-मेका सुमित्रा सह लक्ष्मणेन ॥
”इति भट्टिकाव्ये १ सर्गः ॥
(अयं हि मधुपुरनिवासिनो लवणाख्यराक्ष-सस्य निहन्ता । एतद्विवरणं रामायणे उत्तर-काण्डे ७३ अध्यायमारभ्य द्रष्टव्यम् ॥
* ॥
शत्रु-हन्तरि, त्रि । यथा, रामायणे । २ । १ । १ ।“गच्छता मातुलकुलं भरतेन तदानघः ।शत्रुघ्नो नित्यशत्रुघ्नो नीतः प्रीतिपुरस्कृतः ॥
”)
Capeller
German
शत्रुघ्न Feinde schlagend
m.
 Mannsname.