| YouTube Channel

शतभिषा (zatabhiSA)

 
शब्दसागरः
English
शतभिषा
f.
 (-षा) The twenty-fifth of the Nakshatras or lunar mansions,
containing 100 stars, one of which is Aquarii.
E.
 शत a hundred,
भिषज् to cure,
aff.
 ड
requiring many physicians
as the Hindus
say DHANWANTARI himself can not cure any person affected with
disease, whilst the moon is in this asterism.
Yates
English
शत-भिषा (षा) 1.
f.
 Idem.
Wilson
English
शतभिषा
f.
 (-षा) The twenty-fifth of the Nakṣatras or lunar
mansions, containing 100 stars, one of which is λ Aquarii.
E.
 शत a hundred, भिषज् to cure,
aff.
 ड
requiring many
physicians
as the Hindus say DHANVANTARI himself cannot cure any person
affected with disease, whilst the moon is in this asterism.
Monier Williams Cologne
English
शत—भिषा
f.
=
 शतभिषज्
N.
 of a Nakṣatra,
MBh.
Hariv.
&c.
Apte Hindi
Hindi
शतभिषा
स्त्री*
 शतम्-भिषा -
सौ तारिकाओं का पुंज शतभिषा नामक नक्षत्र
L R Vaidya
English
Sata-BizA {% f. %} name of the 24th constellation containing one hundred stars.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 शतभिषा
noun
सः कालः यस्मिन् चन्द्रः शतभिषानक्षत्रे वर्तते।
"मालविका शतभिषायां जाता।"
Synonyms:
 शतभिषा, शतभिषक्
noun
अश्विन्यादिसप्तविंशतिनक्षत्रान्तर्गतचतुर्विंशन्नक्षत्रम्।
"शतभिषायाः पूर्वं धनिष्ठा नक्षत्रम् आगच्छति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
sgrog
१) करण्डक २) निगड ३) भणाति ४) शतभिषा
Mahabharata
English
Śatabhishā, a nakshatra (v. Su. Si.). § 746 (Ānuśāsanik.): XIII, 64, 3281 (ºyoge, the result of making gifts under the constellation Ś.).--§ 759 (do.): XIII, 110, 5394 (description of the candravrata).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शतभिषा,
स्त्री,
 अश्विन्यादिसप्तविंशतिनक्षत्रान्त-र्गतचतुर्विंशनक्षत्रम् । तत्पर्य्यायः । शतभिषक् २ ।इति शब्दरत्नावली ॥
अस्या आकृतिर्मण्डला-कारशततारामयी । यथा, --“मण्डलाभशततारकाकुलै-र्मध्यभाजि नभसः प्रचेतसि ।बाणशैलधरणीमिताः कलाःशारदेन्दुमुखि तावुरेर्ययुः ॥
” दं २ । पं ५५ ।इति कालिदासकृतरात्रिलग्नमाननिरूपणम् ॥
अस्या अधिष्ठातृदेवता वरुणः । यथा, --“अश्वियमदहनकमलजशशिशूलभृददितिजीव-फणिपितरः ।योन्यर्यमदिनकृत्तष्टृपवनशक्राग्निमित्राः ॥
शक्रो निरृतिस्तोयं विश्वविरिञ्ची हरिर्व्वसु-र्व्वरुणः ।अजपादोऽहिव्रध्नः पूषा चेतीश्वरा भानाम् ॥
”सा तु अधोमुखी । यथा, --“अश्लेषवह्नियमपित्र्यविशाखयुक्तंपूर्व्वात्रयं शतभिषा च नवाप्युडूनि ।एतान्यधोमुखगणानि शिवानि नित्यंविद्यार्घ्यभूमिखननेषु च तूषितानि ॥
”इति ज्योतिस्तत्तम् ॥
* ॥
तत्र जातफलम् ।“शीतभीतिरतिसाहसी सदानिष्ठुरो हि चतुरो नरो भवेत् ।वैरिणामतिशयेन दारुणोवारुणोडु यदि यस्य सम्भवे ॥
”इति कोष्ठीप्रदीपः ॥
* ॥
तत्र जातस्य मिश्रगुणाः । यथा ।“शतानलादित्यविशाखमैत्र-शक्रोद्भवा मिश्रगुणाः प्रदिष्टाः ।शिवाजहस्ताहिभवा जघन्याःशेषोद्भवाः सत्पुरुषा भवन्ति ॥
” * ॥
रविवारादौ शतभिषादियोगे ज्वरोत्पत्तिफलंयथा, --“शिवशतभिषावातो याम्यसर्पस्त्रिपूर्व्वाःशनिरविकुजवारे भूतगोष्ठीनवम्याम् ।इह हि मरणयोगे यो हि रोगोपयुक्तःपशुपतिसमदेहः सोऽपि मृत्युं प्रयाति ॥
उत्तरे विंशतिर्ज्ञेया द्बौ मासौ श्रवणे तथा ।धनिष्ठायामर्द्धमासं वारुणेन दशाहकम् ॥
”इति ज्योतिःसारधृतकौशिकवचनम् ॥