| YouTube Channel

शतपुष्पा (zatapuSpA)

 
Monier Williams Cologne
English
शत—पुष्पा (आ),
f.
 Anethum Sowa,
Suśr.
Var.
Andropogon Aciculatus,
L.
=
 अधः-पुष्पी, प्रियन्गु, शुक्ल-वचा,
L.
N.
 of a Gandharva female,
Kāraṇḍ.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Śatapuṣpā, n. of a ‘gandharva maid’: Kv 〔4.18〕.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 संहितपुष्पिका, कारवी, मधुरा, मधुरिका, छत्त्रा, अवाक्पुष्पी, वनजा, वन्या, तालपर्णी, सुरसा, सितच्छत्त्रा, सुपुष्पा, शताह्वा, शतपुष्पा, शीतशिवा, शालीना, शालेया, मिशिः, मिश्रेया, तालपत्रा, अतिलम्बी, संहितछत्त्रिका
noun
क्षुपप्रकारः यः शाकरुपेण उपयुज्यते।
"माता द्विजायाः तथा च संहितपुष्पिकायाः शाकं निर्माति।"
Synonyms:
 शतपुष्पा, अतिच्छत्रा, मधुरा, शताक्षी, मिशिः, मधुरिका, मिसिः, शताह्वा, अवाक्पुष्पी, कारवी, शतपुष्पिका, घोषा
noun
लघुः क्षुपः यः भेषजरूपेण तथा च व्यञ्जनरूपेण अपि उपयुज्यते।
"तेन उद्याने शतपुष्पा उप्ता।"
अमरकोशः
Sanskrit
Word: शतपुष्पा
Root: शतपुष्पा
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
⇒ dill plant [Anethum Graveolens - Bot.]
Shloka(s):
2|4|152|1 ► शतपुष्पा सितच्छत्रातिच्छत्रा मधुरा मिसिः। (वनौषधिवर्गः)
2|4|152|2 ► अवाक्पुष्पी कारवी च सरणा तु प्रसारिणी॥ (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|152|1 ⇢ शतपुष्पा (शतपुष्पा) (स्त्री)
➠ 2|4|152|1 ⇢ सितच्छत्रा (सितच्छत्रा) (स्त्री)
➠ 2|4|152|1 ⇢ अतिच्छत्रा (अतिच्छत्रा) (स्त्री)
➠ 2|4|152|1 ⇢ मधुरा (मधुरा) (स्त्री) ⇒ dill or fennel [Anethum Sowa or Panmorium - Bot.]
➠ 2|4|152|1 ⇢ मिसिः (मिसि) (स्त्री) ⇒ muskroot plant [Nardostachys Jatamansi - Bot.], dill and fennel [Anethum Sowa and Panmori - Bot.]
➠ 2|4|152|2 ⇢ अवाक्पुष्पी (अवाक्पुष्पी) (स्त्री)
➠ 2|4|152|2 ⇢ कारवी (कारवी) (स्त्री) ⇒ kind of anise, kind of fennel, small kind of gourd, caraway [Carum Carvi - Bot.], black cumin [Nigella Indica - Bot.], Cock's comb plant [Celosia cristata - Bot.], Asa foetida plant or its leaf [Ferula Asa Foetida - Bot.]
Related word(s):
जातिः ➡ ओषधिः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शतपुष्पा,
स्त्री,
 (शतं पुष्पाणि यस्याः ।) शाक-विशेषः । इति भरतः ॥
शलुफा इति ख्याता ।(यथा, बृहत्संहितायाम् । ५१ । १५ ।“गन्धमांसिशतपुष्पया वदेत् ॥
”)तत्पर्य्यायः । सितच्छत्रा २ अतिच्छत्रा ३ मधुरा४ मिसिः ५ अवाक्पुष्पी ६ कारवी ७ । इत्य-मरः ॥
शताक्षी ८ शतपुष्पिका ९ मधुरिका१० शताह्वा ११ छत्रा १२ मिशिः १३ मिशी१५ । इति शब्दरत्नावली ॥
माधवी १५ घोषा१६ । इति जटाधरः ॥
अस्या गुणाः । मधु-रत्वम् । वातपित्तहरत्वम् । गुरुत्वञ्च । इतिराजवल्लभः ॥
* ॥
क्षुपविशेषः । मौरी इतिभाषा । तत्पर्य्यायः । शताह्वा २ मिसिः ३घोषा ४ पोतिका ५ अतिच्छत्रा ६ अवाक्-पुष्पी ७ माधवी ८ कारवी ९ शिफा १०संघातपत्रिका ११ छत्रा १२ वज्रपुष्पा १३सुपुष्पिका १४ शतप्रसूना १५ वहला १६पुष्पाह्वा १७ शतपत्रिका १८ वनपुष्पा १९भूरिपुष्पा २० सुगन्धा २१ सूक्ष्मपत्रिका २२मधुरिका २३ अतिच्छत्रा २४ । अस्या गुणाः ।कटुत्वम् । तिक्तत्वम् । स्निग्धत्वम् । श्लेष्माति-सारज्वरनेत्रव्रणनाशित्वम् । वस्तिकर्म्मणि प्रश-स्यत्वञ्च ॥
* ॥
तद्दलगुणाः । उष्णत्वम् । मधु-रत्वम् । गुल्मशूलवातनाशित्वम् । दीपनत्वम् ।पथ्यत्वम् । पित्तहारित्वम् । रुचिदायकत्वञ्च ।इति राजनिर्घण्टः ॥
* ॥
अपि च ।“शताह्वानिलदाहामशूलतृट्छर्द्दिनाशिनी ।”इति द्रव्यगुणः ॥
अन्यच्च ।“शतपुष्पा कटुः स्निग्धा तिक्तोष्णा कफवातकृत् ।रुच्या वस्तिहिता नेत्र्या बद्धविट्कृमिशुक्रहृत् ।संग्राही शीतला तिक्ता दाहनुत् वातलालघुः ॥
”इति भावप्रकाशः ।अन्यन्मधुरिकाशब्दे द्रष्टव्यम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शतपुष्पा स्त्री शतं पुष्पाणि यस्याः । (सुल्फा) १ शाकभेदे(मौरी) २ क्षुपभेदे च । कष् । तत्रैव ।“शतपुष्पा कदुः स्निग्धा तिक्तोष्णा कफवातकृत् । रुच्या-वस्तिहिता नेत्र्या बद्धविट् कृमिशुक्रहृत् । संग्राहि-शीतला तिक्ता दाहनुत् वातला लघुः” भावप्र० । किरा-तार्जनीयग्रन्थकारके भारविकवौ
पु०
 त्रिका० ।