| YouTube Channel

शठ् (zaTh)

 
शब्दसागरः
English
शठ् r. 1st cl. (शठति)
1. To cheat, to defraud or deceive.
2. To kill or
hurt.
3. To suffer pain. r. 10th cl. (शाठयति-ते)
1. To finish.
2. To
leave unfinished.
3. To go or move. (शठयति-ते)
1. To speak ill.
2. To
speak well.
3. To abstain from speaking.
4. To deceive. (शाठयते)
To flatter, to coax, to praise.
Yates
English
शठ् शठति 1.
a. To cheat
hurt
suf-
fer. शठयति 10.
a. To speak well
or ill. शाठयते 10.
d. To flatter.
शाठयति 10.
a. To finish or not
finish.
Apte
English
शठ् [śaṭh], I. 1
P.
 (शठति) To deceive, cheat, defraud.
To hurt, kill.
To suffer pain. -II. 1
P.
 (शाठयति)
To finish.
To leave unfinished.
To go, move.
To be idle or lazy (शठयति).
To deceive, cheat.
To speak ill of.
To speak well or elegantly.
Apte 1890
English
शठ् {vI.v} {c1c} P. (शठति) 1 To deceive, cheat, defraud.
2 To hurt, kill.
3 To suffer pain. {vII.v} {c10c} P. (शठयति) 1 To finish.
2 To leave unfinished.
3 To go, move.
4 To be idle or lazy (शठयति).
5 To deceive, cheat.
6 To speak ill of.
7 To speak well or elegantly.
Monier Williams Cologne
English
1. शठ् (cf. शट्, शल्)
cl.
 10. Ā. शाठयते, to praise, flatter,
Dhātup.
 xxxiii, 18.
2. शठ् (cf. √ 1. श्वठ्)
cl.
 10.
P.
 शठयति, to speak ill (according to others ‘to speak well’)
to be true,
Dhātup.
 xxxv, 4.
3. शठ् (cf. √ 2. श्वठ्, सठ्, स्वठ्)
cl.
 10.
P.
 शाठयति, to accomplish, adorn (others ‘to leave unfinished or unornamented’)
to go, move,
Dhātup.
 xxxii, 28.
4. शठ्
cl.
 1.
P.
 शठति, to deceive
to hurt
to suffer pain,
Dhātup.
 ix, 65
cl.
 10.
P.
 शाठयति (cf. √ शुठ्), to be idle or lazy, ib.
Monier Williams 1872
English
शठ् 1. शठ् [cf. rts. शट्, शल्], cl. 10. A.
शाठयते, -यितुम्, to praise.
शठ् 2. शठ् (= rt. 1. श्वठ्), cl. 10. P.
शठयति, -यितुम्, to speak ill
(according
to some) to speak correctly or well or elegantly
to
be true.
शठ् 3. शठ् (= rts. 2. श्वठ्, सठ्, स्वठ्),
cl. 10. P. शाठयति, -यितुम्, to accom-
plish, finish, adorn
to leave unfinished or unorna-
mented
to go, move.
शठ् 4. शठ्, cl. 1. P. शठति, शठितुम्,
to cheat, defraud, deceive
to hurt, kill
to suffer pain
cl. 10. P. शाठयति, -यितुम्, to be
idle or lazy.
Benfey
English
† 1. शठ् शठ्, i. 1, Par.
1. To
deceive.
2. To kill or hurt.
3. To
suffer pain. i. 10, Par. To be lazy.
† 2. शठ् शठ्, शट् शट्, शल्
शल्, i. 10, Atm. To praise, to
flatter.
† 3. शठ् शठ्, श्वठ् श्वठ्,
i. 10, शथय, श्वठय, Par.
1. To
speak ill.
2. To speak well.
3. To
be true.
† 4. शठ् शठ्, श्वठ् श्वठ्,
श्वण्ठ् श्वण्ठ्, सठ् सठ्, स्वठ्
स्वठ्, i. 10, Par.
1. To finish, to
adorn.
2. To leave unfinished or un-
adorned.
Apte Hindi
Hindi
शठ्
भ्वा* पर* - -
"धोखा देना, ठगना, जालसाजी करना"
शठ्
भ्वा* पर* - -
"चोट मारना, मार डालना"
शठ्
भ्वा* पर* - -
कष्ट उठाना
शठ्
चुरा* पर* - -
समाप्त करना
शठ्
चुरा* पर* - -
असमाप्त छोड़ देना
शठ्
चुरा* पर* - -
"जाना, हिलना-जुलना"
शठ्
चुरा* पर* - -
आलसी या सुस्त होना
शठ्
चुरा* पर* - -
"धोखा देना, ठगना "
L R Vaidya
English
SaW {% (I) vt. or vi. 1P (pres. शठति) %} 1. To deceive, to defraud
2. to hurt, to kill
3. to suffer pain.
SaW {% (II) vt. 10P pres. शठयति) %} To deceive, to defraud.
Bopp
Latin
1. शठ् 1. P. (कैतवे K. वधक्लेशकैतवे V.) fallere, deci-
pere, laedere, occidere, vexare. V. शठ.
2. शठ् 10. P. शाठयामि (संस्कारगत्योः K. आलस्ये गत्य-
संस्कृतसंस्कृते V.) ornatum esse, ire, pigrum esse, in-
ornatum esse. Cf. शुठ्.
3. शठ् 10. A. i. q. 2. शट्.
Kridanta Forms
Sanskrit
शठ् (श꣡ठँ꣡ हिंसासङ्क्लेशनयोः कैतवे च - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = शठनम्
अनीयर् = शठनीयः - शठनीया
ण्वुल् = शाठकः - शाठिका
तुमुँन् = शठितुम्
तव्य = शठितव्यः - शठितव्या
तृच् = शठिता - शठित्री
क्त्वा = शठित्वा
ल्यप् = प्रशठ्य
क्तवतुँ = शठितवान् - शठितवती
क्त = शठितः - शठिता
शतृँ = शठन् - शठन्ती
शठ् (श꣡ठँ꣡ असंस्कारगत्योः - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = शाठनम्
अनीयर् = शाठनीयः - शाठनीया
ण्वुल् = शाठकः - शाठिका
तुमुँन् = शाठयितुम्
तव्य = शाठयितव्यः - शाठयितव्या
तृच् = शाठयिता - शाठयित्री
क्त्वा = शाठयित्वा
ल्यप् = प्रशाठ्य
क्तवतुँ = शाठितवान् - शाठितवती
क्त = शाठितः - शाठिता
शतृँ = शाठयन् - शाठयन्ती
शानच् = शाठयमानः - शाठयमाना
शठ् (श꣡ठँ॒ श्लाघायाम् - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = शाठनम्
अनीयर् = शाठनीयः - शाठनीया
ण्वुल् = शाठकः - शाठिका
तुमुँन् = शाठयितुम्
तव्य = शाठयितव्यः - शाठयितव्या
तृच् = शाठयिता - शाठयित्री
क्त्वा = शाठयित्वा
ल्यप् = प्रशाठ्य
क्तवतुँ = शाठितवान् - शाठितवती
क्त = शाठितः - शाठिता
शानच् = शाठयमानः - शाठयमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 शठ्
मूलधातुः:
 शठ
धात्वर्थः:
 हिंसा-संक्लेशन-कैतवेषु
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 हिंसायां सकर्मकः, सङ्क्लेशन-कैतवयोः अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 शठति
धातुः:
 शठ्
मूलधातुः:
 शठ
धात्वर्थः:
 असंस्कार-गत्योः
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 शाठयति-ते
धातुः:
 शठ्
मूलधातुः:
 शठ
धात्वर्थः:
 श्लाघायाम्
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 शाठयते
अनुबन्धादिविशेषः:
 आकुस्मीयः
धातुः:
 शठ्
मूलधातुः:
 शठ
धात्वर्थः:
 सम्यग् अनवभाषणे
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 शठयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
 अदन्तः
Burnouf
French
*शठ् शठ्। शठामि 1. Blesser, tuer
tromper.
Eprouver de la douleur.
*शठ् शठ्। शाठयामि 10. Avoir la démarche et
le costume d'un fainéant.
Arranger [bien ou mal].
Aller.
*शठ् शठ्। शाठये 10. Louer, flatter.
*शठ् शठ्। शथयामि 10. Parler [bien ou mal]
ne
pas parler du tout
être vrai [ou faux].