| YouTube Channel

शटी (zaTI)

 
शब्दसागरः
English
शटी
f.
 (-टिः or टी) Zedoary, (Curcuma zerumoot, ) otherwise considered
as a synonime of the Ambahaldi, or Carcumt Āmhaldī, the mango-
smelling ginger, so termed because the fresh root possesses the
smell of a green mango.
E.
 शट् to divide, (remove disease, )
aff.
 इन्
and ङीष् optionally added.
Yates
English
शटी (टिः-टी) 2. 3.
f.
 Zedoary.
Wilson
English
शटी
f.
 (-टिः or -टी) Zedoary, (Curcuma zerumbet, ) otherwise
considered as a synonym of the Ambahaldi, or Curcuma Amhaldi, the
mango-smelling ginger, so termed because the fresh root possesses the smell of a
green mango.
E.
 शट to divide (remove disease),
aff.
 इन, and ङीष optionally
added.
Monier Williams 1872
English
शटी, f. = शटि above.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अम्लहरिद्रा, शटी
noun
हरिद्राविशेषः।
"अम्लहरिद्रायाः प्रयोगः औषधेषु भवति।"
Synonyms:
 शतावरी, शतमूली, बहुसुता, अभीरुः, इन्दीवरी, वरी, ऋष्यप्रोक्ता, भीरुपत्री, नारायणी, अहेरुः, रङ्गिणी, शटी, द्वीपिशत्रुः, ऋष्यगता, शतपदी, पीवरी, धीवरी, वृष्या, दिव्या, दीपिका, दरकण्ठिका, सूक्ष्मपत्रा, सुपत्रा, बहुमूला, शताह्वया, खाटुरसा, शताह्वा, लघुपर्णिका, आत्मगुप्ता, जटा, मूला, शतवीर्या, महौषधी, मधुरा, शतमूला, केशिका, शतपत्रिका, विश्वस्था, वैणवी, पार्ष्णी, वासुदेवप्रियङ्करी, दुर्मन्या, तैलवल्ली, ऋष्यप्रोक्ता
noun
क्षुपकवत् वल्लीविशेषः।
"शतावर्याः मूलं बीजं च औषधनिर्माणाय उपयुज्यते।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शटी,
स्त्री,
 (शटि + वा ङीष् ।) स्वनामख्यातौ-षधिः । वन आदा इति भाषा । कचूर इतिहिन्दी भाषा । तत्पर्य्यायः । गन्धमूली २षड्ग्रन्थिका ३ कर्व्वूरः ४ पलाशः ५ । इत्य-मरः ॥
सटी ६ षटी ७ गन्धशटी ८ कर्व्वुरः ९कर्च्चूरः १० । इति भरतादयः ॥
सुगन्धा ११सटिः १२ शटिः १३ गन्धमूला १४ गन्धोलिः १५गन्धमूलकः १६ । इति शब्दरत्नावली ॥
गन्ध-सटा १७ बधूः १८ गन्धमूलम् १९ । इतिजटाधरः ॥
जीमूतमूलम् २० कच्छोरम् २१हिमजा २२ । इति रत्नमाला ॥
हैमी २३षड्ग्रन्थिः २४ सुव्रता २५ गन्धाली २६पलाशा २७ हिमा २८ । इति ग्रन्थान्तरम् ॥
षड्ग्रन्था २९ आम्लनिशा ३० सुगन्धमूला ३१गन्धाली ३२ शटीका ३३ पलाशिका ३४सुभद्रा ३५ तृणी ३६ दूर्व्वा ३७ गन्धा ३८पृथुपलाशिका ३९ सौम्या ४० हिमोद्भवा ४१गन्धबधूः ४२ । अस्या गुणाः । तिक्तत्वम् ।अम्लरसत्वम् । लघुत्वम् । उष्णत्वम् । रुचि-कारित्वम् । ज्वरकफास्रकण्डुव्रणदोषरक्तामय-ध्वंसकारित्वम् । हृद्यत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
अपि च । अथ गन्धपलाशी सुगन्धद्रव्यं काश्मीरेप्रसिद्धम् ।“शटी पलाशी षड्ग्रन्था सुव्रता गन्ध-मूलिका ।गन्धारिका गन्धवधूर्वधूः पृथुपलाशिका ॥
भवेद्गन्धपलाशी तु कषाया ग्राहिणी लघुः ।तिक्ता तीक्ष्णा च कटुकानुष्णास्यमलनाशिनी ।शोषकासव्रणश्वासशूलाध्मानग्रहापहा ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शटि(टी) स्त्री शट--इन् वा ङीप् । (वन आदा) स्वनाम-ख्याते ओषघिभेदे“शटी पलाशी षड्ग्रन्था सुव्रता गन्धमूलिका । गन्धा-रिका गन्धवधूर्वधूः पृथुपलाशिका । भवेद्गन्धपलाशीतु कषाया ग्राहिणी लघुः । तिक्ता तीक्ष्णा च कटुकाऽनुष्णास्यमलनाशिनी । शोषकासव्रणश्वासशूलाध्मानग्रहापहा भावप्र० ।