| YouTube Channel

शट (zaTa)

 
शब्दसागरः
English
शट
mfn.
 (-टः-टा-टं) Sour, astringent, acid.
E.
 शट् to pain,
aff.
 अच् ।
Yates
English
शट (टः-टा-टं)
a. Sour, acid.
Wilson
English
शट r. 1st cl. (शटति)
1 To be diseased or sick.
2 To divide, to pierce or separate.
3 To go.
4 To be low spirited, to be weary or dejected. r. 10th cl. (शाटयति) To
flatter, to praise.
शट
mfn.
 (-टः-टा-टं) Sour, astringent, acid.
E.
 शट to pain,
aff.
 अच्.
Apte
English
शट [śaṭa],
a.
 Sour, acid, astringent.
Apte 1890
English
शट a. Sour, acid, astringent.
Monier Williams Cologne
English
शट
mfn.
 sour, astringent, acid,
L.
शट
m.
N.
 of a man g. गर्गादि
of a son of Vasu-deva,
Hariv.
 (prob. w.r. for शठ)
of a country g. शण्डिकादि.
Monier Williams 1872
English
शट, अस्, आ, अम् (said to be fr. rt. शट् above),
sour, astringent, acid.
Apte Hindi
Hindi
शट
वि* - शट् + अच्
"खट्टा, अम्ल, कसैला "
L R Vaidya
English
Sawa {% a. (f. टा) %} Sour, acid.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
? śaṭa- (perhaps to AMg. saḍaṇa, nt., decaying, saḍiya, rotten
cf. Nepali sarnu, to rot, putrefy, decay
fall to pieces
and many New Indic cognates, Turner, Nep. Dict.
or, possibly, related to Skt. chaṭā, lump
cf. Deśīn. 〔3.33〕 chaṃṭo = jala-chaṭā, drop of water?), in śaṭa-(or chaṭa-)siṅghāṇa, foul (or dropping? or, consisting of a lump?) mucus: Mmk 〔112.24〕 (vs) (dūrād āvasathād gatvā …) visṛjec chaṭa-siṅghāṇaṃ mūtraprasravaṇaṃ tathā. Note that chaṭa- is an equally possible assumption for the form intended.
śaṭaḥ-, v.l. for saṭhaḥ-, q.v.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 शट्
मूलधातुः:
 शट
धात्वर्थः:
 रुजा-विशरण-गति-अवसादनेषु
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 शटति
धातुः:
 शट्
मूलधातुः:
 शट
धात्वर्थः:
 श्लाघायाम्
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 शाटयते
अनुबन्धादिविशेषः:
 आकुस्मीयः
धातुप्रदीपः
Sanskrit
शटँ शट रुजा, विशरण, गति, अवसादनेषु
- शटति । शशाट । शाटकः । शाटः । शाटी ।। 298 ।।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शट, सादे । शीर्णौ । गतौ । रुजि । इति कवि-कल्पद्रुमः ॥
(भ्वा०-पर०-अक०-गतौ सक०-सेट् ।) सादोऽवसादः । शीर्णिर्भेदः । शटतिलोकः अवसीदति । विशृणाति । गच्छति ।रुजति वा इत्यर्थः । इति दुर्गादासः ॥
शट, क ङ श्लाघे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(चुरा०-त्म०-सक०-सेट् ।) क ङ, शाटयते । इतिदुर्गादासः ॥
शटः, त्रि, अम्लः । शटधातोरच्प्रत्ययेन निष्पन्न-मेतत् । इति सिद्धान्तकौमुदी ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शट(ठ) श्लाघायां
चु०
 आ०
सक०
 सेट् । शाट(ठ)यत अशी-शट(ठ)त ।
शट शादे अक० रोगजनने गतौ भेदे च
सक०
पर०
भ्वा०
 शटति । अशाटीत् अशटीत् ।
शट
पु०
 शटति रुजति दन्तं शट--अच् । १ अम्ले सि० कौ० ।२ सिंहकेसरे ३ जटायाञ्च स्त्री अमरः टाप् ।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
शटँ शट रुजा, विशरण, गति, अवसादनेषु
- चतुर्ष्वर्थेषु शटति शाटी शाटकः तालव्यादिः 293
धातुवृत्तिः
Sanskrit
शटँ शट (अर्थः) रुजा, विशरण, गति, अवसादनेषु
( शटतीत्यादि शाटकः घञन्तात्संज्ञायां कन् ( शाटी जातिलक्षणो ङीष् 296
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“शट रुजाविशरणगत्यवसादनेषु”@} 2 3 अत्र काशकृत्स्नधातुपाठे ‘शट निवासे--आवासे, आच्छादने च’ इति पठित्वा तदनन्तरम् ‘रुट विशरणे गत्यवसादनेषु’ इति पृथग्धातुत्वेन पठितम्।]] शाटकः-टिका, शाटकः-टिका, शिशटिषकः-षिका, शाशटकः-टिका
4 शटिता-त्री, शाटयिता-त्री, शिशटिषिता-त्री, शाशटिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि भौवादिककठतिवत् 5 ज्ञेयानि।
6 शाटकः, 7 शाटी इति रूपे भवतः।
शाट्यायनः = मुनिविशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१६७४)
02
=>
 (१-भ्वादिः-२९९। सक। सेट्। पर।)
03
=>
 [[[अ]
04
=>
 [पृष्ठम्१२८२+ २६]
05
=>
 (१४८)
06
=>
 [[१। घञन्तात् संज्ञायां कन्प्रत्यये रूपमेवम्। शाटकः = वस्त्रम्।]]
07
=>
 [[२। घञन्तात् ‘जातेरस्त्री--’ (४-१-६३) इति जातिलक्षणे ङीषि शाटी इति रूपम्।]]
Burnouf
French
शट शट a. acide, astringent. -- F. cf. सटा। -- F.
शटी zédoaire.