| YouTube Channel

शच (zaca)

 
Wilson
English
शच r. 1st cl. (शचते) To speak articulately, to say or tell.
(इ, ) शचि r. 1st cl. (शंचते) To go, to move.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 शच्
मूलधातुः:
 शच
धात्वर्थः:
 अव्यक्तायां वाचि
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 शचते
धातुप्रदीपः
Sanskrit
शचँ शच व्यक्तायां_वाचि
- शचते । शेचे । इन् सर्वधातुभ्यः (उण्, 4/118) शचिः । उभे वनस्यपत्यादिषु (6/2/140) इति सूत्रे कृदिकारादक्तिनः (4/1/45, गण) इति ङीषन्तः शचीशब्द उदाहृतः । मतान्तरेतु शार्ङ्गरवादित्वान् ङीनन्तः शची ।। 163 ।।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शच, इ ङ गत्याम् । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वा०-आत्म०-सक०-सेट् ।) ङ, शञ्चते । इति दुर्गा-दासः ॥
शच, ङ वाचि । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वा०-आत्म०-सक०-सेट् ।) ङ, शचते । इति दुर्गा-दासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शच गतौ
भ्वा०
 आत्म०
सक०
 सेट् इदित् । शञ्चते, अशञ्चिष्ट ।
शच वाचि
भ्वा०
 आत्म०
सक०
 सेट् । शचते अशचिष्ट ।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
शचँ शच व्यक्तायां_वाचि
तालव्यादिः शचते शची 165
धातुवृत्तिः
Sanskrit
शचँ शच (अर्थः) व्यक्तायां_वाचि
( शचते शेचे शचितेत्यादि शची ) इन्नन्तात्कृतम् "इकारादक्तिन'' इति ङीष् 163
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“शच व्यक्तायां वाचि”@} 2 शाचकः-चिका, शाचकः-चिका, शिशचिषकः-षिका, शाशचकः-चिका
शशिता-त्री, शाचयिता-त्री, शिशचिषिता-त्री, शाशचिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि भौवादिककचतिवत् 3 ऊह्यानि।
शचिः 4 शची 5।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१६७३)
02
=>
 (१-भ्वादिः-१६५। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
 (१४४)
04
=>
 [[६। इन्नन्तात्, ‘कृदिकारादक्तिनः’ (ग। सू। ४-१-४५) इति ङीषि रूपमेवम्। शची = इन्द्राणी।]]
05
=>
 [[आ। ‘सुलोचना यत्र शचीसमप्रभाः अशाश्वचुः श्वञ्चितसौरभाः कचे।’ धा। का। १-२३।]]