शक्र: (zakra:)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 शक्र m.
  (-क्रः)
	 1. INDRA,  the chief of the inferior gods,  and ruler of
Swarga or paradise.
	 2. A plant,  (Wrightea antidysenterica.)
	 3. A
tree,  (Pentaptera arjuna.)
	 4. An owl.
	 5. The number “fourteen”
E.
  शक् to possess power,  Unādi aff.
   रक् ।

Capeller Eng

English

 शक्र॑ a.
  powerful,  mighty,  strong
 m.
  E.
  of Indra. 

Yates

English

 शक्र (क्रः) 1.
m.
  Indra
 a particular
tree and plant.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

शक्र 	-	 zakra 	-	 adj.
  	-	  powerful
शक्र 	-	 zakra 	-	 adj.
  	-	  mighty
शक्र 	-	 zakra 	-	 adj.
  	-	  strong
शक्र 	-	 zakra 	-	 m.
  	-	  coral swirl  [  Wrightia antidysenterica - Bot. ]
शक्र 	-	 zakra 	-	 m.
  	-	  Arjuna tree  [ Terminalia Arjuna - Bot.  ]

Wilson

English

 शक्र
m.
  (-क्रः) INDRA,  the chief of the inferior gods,  and ruler of
Svarga or paradise.
2 A plant,  (Wrightea antidysenterica.)
3 A tree,  (Pentaptera arjuna.)
E.
  शक to possess power,  Uṇādi aff.
   रक्.

Apte

English

शक्रः [śakrḥ],  [शक्-रक्]

N.
  of Indra
 एकः कृती शकुन्तेषु यो$न्यः शक्रान्न याचते Kuval.

The Arjuna tree.

The Kuṭaja tree.

An owl.

The asterism ज्येष्ठा.

The number 'fourteen'.

N.
  of Śiva. 

Lord
 शक्रप्रस्थस्य शक्रेण विरुद्धो$यमभूत् सदा Śiva B.9.5. Comp.
   -अशनः the Kuṭaja tree. (-नम्) an intoxicating drink prepared from hemp. -आख्यः an owl.

आत्मजः Jayanta,  son of Indra. 

Arjuna.  -उत्थानम्,  -उत्सवः a festival in honour of Indra on the 12th day of the bright half of Bhādrapada.  -काष्ठा the cast. -गोपः a kind of red insect
 cf.
   इन्द्रगोप
 अविरलविततेव शक्रगोपैररुणित- नीलतृणोलपा धरित्री Ki.*
  1.3. -जः,  -जातः a crow. -जालम् magic,  sorcery. -जीत्,  -भिद् m.
  epithets of Meghanāda,  son of Rāvaṇa.  -द्रुमः the Devadāru tree. -धनुस् n.
 , -शरासनम् the rain-bow. -ध्वजः a flag set up in honour of Indra
 जृम्भमाणः सुविपुलं शक्रध्वजमिवोच्छ्रितम् Mb.
 *  3.146.7. -पर्यायः the Kuṭaja tree.

पादपः the Kuṭaja tree.

the Devadāru tree. -प्रस्थम् =
  इन्द्रप्रस्थ q. v.  -भवनम्,  -भुवनम्,  -वासः heaven,  paradise.-भूभवा colocynth. -मातृका a wooden post for supporting Indra's banner. -मूर्धन् m.
 ,  -शिरस् n.
  an anthill,  a hillock. -लोकः the world of Indra.  -वल्ली colocynth (इन्द्रवारुणी). -वाहनम् a cloud. -शाखिन् m.
  the Kuṭaja tree. -शाला a sacrificial ground. -सारथिः 'the charioteer of Indra',  an epithet of Mātali.

सुतः an epithet of Jayanta. 

of Arjuna. 

of Vāli.-सृष्टा yellow myrobalan. 

Apte 1890

English

 शक्रः [शक्-रक्] 1 N. of Indra
 एकः कृती शकुतेषु योऽन्यं शक्रान्न याचते Kuval. 
2 The Arjuna tree. 
3 The Kuṭaja tree. 
4 An owl. 
5 The asterism ज्येष्ठा. 
6 The number ‘fourteen’. 
7 N. of Śiva. 
Comp. 
अशनः the Kuṭaja tree. (
नं) an intoxicating drink prepared from hemp. 
आख्यः an owl. 
आत्मजः {1} Jayanta,  son of Indra. {2} Arjuna. 
उत्थानं,  
उत्सवः a festival in honour of Indra on the 12th day of the bright half of Bhādrapada. 
गोपः a kind of red insect
 cf इंद्रगोप,  
जः,  
जातः a crow. 
जित्,  
भिद् m. epithets of Meghanāda,  son of Rāvaṇa. 
द्रुमः the Devadāru tree. 
धनुस् n.,  शरासनं the rain-bow. 
ध्वजः a flag set up in honour of Indra. 
पर्यायः the Kuṭaja tree. 
पादपः {1} the Kuṭaja tree. {2} the Devadāru tree. 
प्रस्थं = इंद्रप्रस्थ q. v. 
भवनं,  
भुवनं,  वासः heaven,  paradise. 
भूभवा colocynth. 
मातृका a wooden post for supporting Indra's banner. 
मूर्धन् m.,  
शिरस् n. an ant-hill,  a hillock. 
लोकः the world of Indra. 
वल्ली colocynth (इंद्रवारुणी). 
वाहनं a cloud. 
शाखिन् m. the Kuṭaja tree. 
शाला a sacrificial ground. 
सारथिः ‘the charioteer of Indra’,  an epithet of Mātali. 
सुतः {1} an epithet of Jayanta. {2} of Arjuna. {3} of Vāli. 
सृष्टा yellow myrobalan. 

Monier Williams Cologne

English

 शक्र॑ mf(आ॑)n.  strong,  powerful,  mighty (applied to various gods,  but esp.
   to Indra),  RV.
  
 AV.
  
 TBr.
  
 Lāṭy.

 शक्र॑ m.
  N.
  of Indra,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 of an Āditya,  MBh.
  
 Hariv.

 of the number ‘fourteen’,  Gaṇit.
 

 Wrightia Antidysenterica,  L.
 

 Terminalia Arjuna,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 शक्र,  अस्,  आ,  अम्,  strong,  powerful,  mighty (Ved.)
(अस्),  m. ‘the powerful one, ’ N. of the god Indra, 
(see इन्द्र)
 of one of the twelve Ādityas
 of Śiva
the plant Wrightia Antidysenterica (or Nerium Anti-
dysentericum)
 the tree Pentaptera Arjuna.
—शक्र-
क्रीडाचल (°डा-आच्°),  अस्,  m. ‘Indra's pleasure-moun-
tain, ’ epithet of the mountain Meru.
—शक्र-गोप, 
अस्,  m. a particular red insect,  the coccinella or a
lady-bird of various species (= इन्द्र-गोप).
—श-
क्र-ज or शक्र-जात,  अस्,  आ,  अम्,  Indra-born
 (अस्), 
m. a crow.
—शक्र-जित्,  त्,  m. ‘conquerer of Indra, ’
epithet of the son of Rāvaṇa,  (his first name was
Megha-nāda,  but after his victory over Indra,  described
in the Rāmāyaṇa,  Uttara-kāṇḍa XXXIV,  his name
was changed by Brahmā to Indra-jit,  q. v.
 he was
killed by Lakṣmaṇa.)
—शक्र-तेजस्,  आस्,  आस्,  अस्, 
glorious or vigorous as Indra.
—शक्र-द्रुम,  अस्, 
m. ‘Indra's tree, ’ the Deva-dāru.
—शक्र-धनुस्, 
उस्,  n. ‘Indra's bow, ’ the rainbow.
—शक्र-ध्वज, 
अस्,  m. a standard or flag set up in honour of Indra.
—शक्र-ध्वजोत्सव (°ज-उत्°),  अस्,  m. = शक्रोत्-
सव below.
—शक्र-नन्दन,  अस्,  m. ‘Indra's
son, ’ epithet of Arjuna.
—शक्र-पर्याय,  अस्,  m.
‘synonym of Indra, ’ the medicinal shrub Wrightia
Antidysenterica (= कुट-ज).
—शक्र-पादप,  अस्, 
m. ‘Indra's tree, ’ a sort of pine,  Pinus Devadāru
Wrightia Antidysenterica.
—शक्र-पुष्पिका or
शक्र-पुष्पी,  f. ‘having flowers like those of the
Pentaptera Arjuna, ’ a sort of pot-herb (= विशल्या)
another plant (= अग्नि-शिखा).
—शक्र-प्रस्थ, 
अस्,  अम्,  m. n. ‘presided over by Indra, ’ N. of
ancient Delhi (= इन्द्र-प्रस्थ).
—शक्र-भ-
वन or शक्र-भुवन,  अम्,  n. ‘the abode or
heaven of Indra, ’ Svarga,  paradise,  heaven,  the sky.
—शक्र-भिद्,  त्,  m. ‘Indra-conqueror, ’ epithet of
the son of Rāvaṇa,  (see शक्र-जित्।)
—शक्र-भू-
भवा,  f. colocynth,  Cucumis Coloquintida.
—श-
क्र-मातृ,  ता,  f. the mother of Indra
 a particular
plant (= भार्गी).
—शक्र-मातृका,  f. a wooden
peg or post driven into the ground for supporting
Indra's banner.
—शक्र-मूर्धन्,  आ,  m. ‘Indra's
head, ’ an ant-hill,  hillock.
—शक्र-यशो-विध्वं-
सन,  अम्,  N. of the 108th chapter of the Krīḍā-
khaṇḍa of the Gaṇeśa-Purāṇa.
—शक्र-रूप,  अस्, 
आ,  अम्,  having the form of Indra.
—शक्र-लोक,  अस्, 
m. the world or sphere of Indra,  paradise,  Svarga.
—शक्रलोक-भाज्,  क्,  क्,  क्,  sharing the sphere of
Indra,  having a portion in paradise.
—शक्र-वल्ली, 
f. colocynth (= इन्द्र-वारुणी).
—शक्र-वाहन, 
अम्,  n. ‘Indra's vehicle, ’ a cloud.
—शक्र-वीज,  अम्, 
n. ‘Indra-seed, ’ the seed of Wrightia Antidysenterica.
—शक्र-शरासन,  अम्,  n. ‘Indra's bow, ’ the rain-
bow.
—शक्र-शाखिन्,  ई,  m. ‘Indra's tree, ’ Wrightia
Antidysenterica.
—शक्र-शाला,  f. ‘Indra's hall, ’ a
place or room prepared for sacrifices.
—शक्र-शिरस्, 
अस्,  m. ‘Indra's head, ’ an ant-hill.
—शक्र-सारथि, 
इस्,  m. ‘the charioteer of Indra, ’ epithet of Mātali.
—शक्र-सुत,  अस्,  m. ‘Indra's son, ’ epithet of Ar-
juna
 of the monkey Bāli.
—शक्र-सुधा,  f. ‘Indra's
nectar, ’ the resin of Boswellia Thurifera,  gum oli-
banum (= पालङ्की).
—शक्र-सृष्टा,  f. ‘Indra-
created, ’ yellow myrobalan,  Terminalia Chebula (fabled
to have sprung from the ground on which Indra spilt
a drop of nectar).
—शक्राख्य (°र-आख्°),  अस्,  m.
‘Indra-named, ’ an owl.
—शक्रात्मज (°र-आत्°),  अस्, 
m. Indra's own son.
—शक्राशन (°र-अश्°),  अस्,  m.
‘Indra-food, ’ the medicinal plant Wrightia Antidy-
senterica (fabled to have sprung from the drops of
Amṛta which fell on the ground from the bodies of
Rāma's monkeys restored to life by Indra)
 (अम्), 
n. an intoxicating drink prepared from hemp (=
भङ्गा).
—शक्रासन (°र-आस्°),  अम्,  n. ‘Indra's
seat, ’ a throne.
—शक्राह्व (°र-आह्°),  अस्,  m.
‘Indra-named, ’ the seed of Wrightia Antidysenterica.
—शक्रोत्थान (°र-उत्°),  अम्,  n. ‘raising up of
[the banner of] Indra, ’ = शक्रोत्सव below
 [cf.
ध्वजोत्थान।]
—शक्रोत्सव (°र-उत्°),  अस्,  m.
‘Indra-festival, ’ a festival in honour of Indra on the
twelfth day of the light half of the month Bhādra
(when a flag or banner was set up,  = ध्वजोत्थान).

Macdonell

English

 शक्र śak-rá,  a.
  (V.) mighty,  strong (regular 🞄ep. of Indra)
 m.
  (C.) Indra: (a) -kārmuka,  🞄n.  rainbow
 -kāṣṭhā,  f.
  east
 -ketu,  m.
  🞄Indraʼs banner
 -gopa: -ka,  m.
  cochineal
 🞄-cāpa,  n.
  rainbow
 -jit,  m.
  Indraʼs vanquisher,  🞄ep. of Meghanāda,  son of Rāvaṇa
 🞄-tva,  n.
  Indraʼs dignity
 -dantin,  m.
  Indraʼs 🞄elephant,  Airāvata
 -diś,  f.
  Indraʼs quarter,  🞄east
 -dhanus,  n.
  rainbow
 -páta,  m.
  lowering 🞄of Indraʼs flag
 -pura,  n.
 ,  ī,  f.
  Indraʼs 🞄city
 -bāṇāsana,  n.
  rainbow
 -bhakṣa,  🞄m.  (?) hemp
 -loka,  m.
  Indraʼs world.

Benfey

English

 शक्र शक् + र,  m.
 
 1. Indra,  Rām. 
3,  54,  8.
 2. A king(?),  Rām.  3,  49,  41
(cf.  Gorr. n.
 ).
 3. The name of two
trees,  Pentaptera arjuna and Nerium
antidysentericum. 
 -- Comp.
 
अति-,  adj.
 
exceeding Indra,  Arj. 4,  41.

Apte Hindi

Hindi

शक्र:
पुं*
   - शक् + रक्
इन्द्र

शक्र:
पुं*
   - शक् + रक्
अर्जुन का वृक्ष

शक्र:
पुं*
   - शक् + रक्
कुटज का पेड़

शक्र:
पुं*
   - शक् + रक्
उल्लू

शक्र:
पुं*
   - शक् + रक्
ज्येष्ठा नक्षत्र

शक्र:
पुं*
   - शक् + रक्
चौदह की संख्या

L R Vaidya

English

 Sakra {% m. %} 1. A name of Indra,  R.i.75,  iii.39
the kuṭaja tree
an owl
the number ‘14.’

Bopp

Latin

 शक्र m. (ut videtur,  a r. शक् posse s. र) cognomen Indri.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

घनाघन
पु
घनाघन,  शक्र,  वार्षिक-मेघ,  मत्तनाग
शक्रेऽपि वार्षिके मेघे मत्तनागे घनाघनः ।
verse 2.1.1.6
page 0008

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 śakra,  m. or nt.,  a high number: Gv 〔105.23〕
 corrupt for saṃkrama (Gv 〔133.4〕),  the place of which it occupies.

Indian Epigraphical Glossary

English

 śakra (IE 7-1-2),  ‘fourteen’.

Lanman

English

 śakrá, 
	—1. a. powerful,  mighty,  standing
epithet of Indra
	—2. as m. The Mighty
One,  i. e. Indra (just as we use The Almighty
as a name for ‘God’). [√śak, 
1188a.]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 °शक्र m. *wरिघ्तिअ अन्तिद्य्सेन्तेरिच,  S
 II,  242,  1 v.u. (Ko.). E 820 P fraglich
 vielleicht *Terminalia arjuna?

Sanskrit Tibetan

Tibetan

brgya byin
१) इन्द्र २) कौशिक ३) पुरन्दर ४) शक्र

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
इन्द्रो हरिर्दुश्च्यवनोऽच्युताग्रजो वज्री विडौजा मघवान्पुरंदरः ।
प्राचीनबर्हिः पुरुहूतवासवौ संक्रन्दनाखण्डलमेघवाहनाः ॥ १७१ ॥
सुत्रामवास्तोष्पतिदल्मिशक्रा वृषा शुनासीरसहस्रनेत्रौ ।
पर्जन्यहर्यश्वऋभुक्षिबाहुदन्तेयवृद्धश्रवसस्तुराषाट् ॥ १७२ ॥
सुरर्षभस्तपस्तक्षो जिष्णुर्वरशतक्रतुः ।
कौशिकः पूर्वदिग्देवाप्सरःस्वर्गशचीपतिः ॥ १७३ ॥
पृतनाषाडुग्रधन्वा मरुत्वान्मघवास्य तु ।
-wordlist-
 
दिक्पाल (पुं),  इन्द्र (पुं),  हरि (पुं),  दुश्च्यवन (पुं),  अच्युताग्रज (पुं),  वज्रिन् (पुं),  विडौजस् (पुं),  मघवन् (पुं),  पुरन्दर (पुं),  प्राचीनबर्हिस् (पुं),  पुरुहूत (पुं),  वासव (पुं),  सङ्क्रन्दन (पुं),  आखण्डल (पुं),  मेघवाहन (पुं),  सुत्रामन् (पुं),  वास्तोष्पति (पुं),  दल्मि (पुं),  शक्र (पुं),  वृषन् (पुं),  सुनाशीर (पुं),  सहस्रनेत्र (पुं),  पर्जन्य (पुं),  हर्यश्व (पुं),  ऋभुक्षिन् (पुं),  बाहुदन्तेय (पुं),  वृद्धश्रवस् (पुं),  तुराषाह् (पुं),  सुरर्षभ (पुं),  तपस्तक्ष (पुं),  जिष्णु (पुं),  वरक्रतु (पुं),  शतक्रतु (पुं),  कौशिक (पुं),  पूर्वदिक्पति (पुं),  देवपति (पुं),  अप्सरःपति (पुं),  स्वर्गपति (पुं),  शचीपति (पुं),  पृतनाषाह् (पुं),  उग्रधन्वन् (पुं),  मरुत्वत् (पुं),  मघवन् (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

इन्द्र
इन्द्र,  दुश्च्यवन,  हरि,  सुरपति,  सङ्क्रन्दन,  वासव,  वृत्रारि,  बलसूदन,  शतमख,  वृद्धश्रवस्,  कौशिक,  जिष्णु,  वज्रधर,  सहस्रनयन,  वास्तोष्पति,  गोपति,  पर्जन्य,  मघवन्,  वृषन्,  हरिहय,  प्राचीनबर्हिस्,  पुरुहूत,  पृतनाषाट्,  पुरन्दर,  पूर्वदिक्पति,  स्वाराज्,  आखण्डल,  तुराषाह्,  सुत्रामन्,  गोत्रभिद्,  सुनासीर,  शक्र,  उग्रधन्वन्,  हरिवत्,  पाकशासन,  दिवस्पति,  विडौजस्,  मरुत्वत्,  मेघवाहन
इन्द्रो दुश्च्यवनो हरिः सुरपतिः सङ्क्रन्दनो वासवो, 
वृत्रारिर्बलसूदनः शतमखो वृद्धश्रवाः कौशिकः ।
जिष्णुर्वज्रधरः सहस्रनयनो वास्तोष्पतिर्गोपतिः, 
पर्जन्यो मघवा वृषा हरिहयः प्राचीनबर्हिः स्मृतः ॥ ५२ ॥
पुरुहूतः पृतनाषाट् पुरन्दरः पूर्वदिक्पतिः स्वाराट् ।
आखण्डलस्तुराषाट् सुत्रामा गोत्रभित्सुनासीरः ॥ ५३ ॥
शक्रः स्यादुग्रधन्वा च हरिवान्पाकशासनः ।
दिवस्पतिर्विडौजाश्च मरुत्वान्मेघवाहनः ॥ ५४ ॥
verse 1.1.1.52
page 0008

घनाघन
घनाघन,  शक्र,  वर्षुकाम्बुद
काले कल्पेऽपि विधिर्घनाघनः शक्रवर्षुकाम्बुदयोः ।
verse 5.1.1.826
page 0095

नाममाला

Sanskrit

देवपति,  सेन्द्रपति,  स्वर्गवासपति,  स्वर्गपति,  नाकपति,  नाकेन्द्र,  शक्र,  इन्द्र,  शुनासीर,  शतक्रतु,  प्राचीनबर्हिस्,  सुत्रामन्,  वज्रिन्,  आखण्डल,  हरि,  बलशत्रु,  गोत्रशत्रु,  पाकशत्रु,  नमुचिशत्रु,  वृत्रहन्,  सहस्राक्ष,  गीर्वाणेश,  पुरन्दर,  विडौजस्,  अश्व,  अप्सरोनाथ,  वासव,  हरिवाहन,  मरुत्,  मरुत्वत्,  वृषन्,  ऐरावणाधिप,  शतमन्यु,  तुराषाह्,  पुरुहूत,  कौशिक,  संक्रन्दन,  मघवन्,  पुलोमारि,  मरुत्सख
तत्पतिः शक्र इन्द्रश्च शुनासीरः शतक्रतुः ।
प्राचीनबर्हिः सुत्रामा वज्री चाखण्डलो हरिः ॥ ५७ ॥
शत्रुर्बलस्य गोत्रस्य पाकस्य नमुचेरपि ।
वृत्रहा च सहस्राक्षो गीर्वाणेशः पुरन्दरः ॥ ५८ ॥
विडौजाश्चाप्सरोनाथो वासवो हरिवाहनः ।
मरुतश्च मरुत्वाँश्च वृषा चैरावणाधिपः ॥ ५९ ॥
शतमन्युस्तुराषाट् च पुरुहूतश्च कौशिकः ।
संक्रन्दनोऽथ मघवान् पुलोमारिर्मरुत्सखः ॥ ६० ॥
verse 0.1.1.57
page 0032

Mahabharata

English

Śakra^1 = Indra (q.v.).

Śakra^2 = Śiva (1000 names^1--2).

पुराणम्

English

शक्र / ŚAKRA. A synonym of indra. (See under indra)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 शक्रः,  पुं,
   (शक्नोति दैत्यान् नाशयितुम् । शक +“स्फायितञ्चीति ।” उणा० २ । १३ । इति रक् ।)इन्द्रः । इत्यमरः । (यथा,  रघुः । ३ । ३९ ।“धनुर्भृतामग्रत एव रक्षिणांजहार शक्रः किल गूढविग्रहः ॥
”)कुटजवृक्षः । अर्ज्जुनवृक्षः । इति मेदिनी ॥
ज्येष्ठानक्षत्त्रम् । यथा,  --“शक्रो निरृतिस्तोयं विश्वविरिञ्ची हरिर्वसु-र्व्वरुणः ।अजपादोऽहिव्रध्नः पूषा चेतीश्वरा भानाम् ॥
”इति ज्योतिस्तत्त्वम् ॥
चतुद्दशन्द्रा यथा,  --“विश्वभुक् च विपश्चिद्यः सुवित्तिः शिविरेव च ।विभुर्मनोजवश्चैव तथौजस्वी वडिस्तथा ॥
अद्भुतश्च तथा शान्तिस्तथा देवचरो वृषः ।ऋतधामा दिवःस्वामी शुचिः शक्राश्चतुर्द्दश ॥
” *ब्राह्मदिनमासाब्देषु इन्द्राणां नाशसंख्या यथा ।“ब्राह्मे दिने वै नश्यन्ति चतुर्द्दश पुरन्दराः ।शतानि मासि चत्वारि विंशत्या सहितानि च ।अब्दे पञ्चसहस्राणि चत्वारिंशच्छतानि च ॥
”इत्याद्ये वह्निपुराणे गणभेदनामाध्यायः ॥
 * ॥
इन्द्रत्वप्राप्तिकारणं यथा,  --इन्द्र उवाच ।“रमाकान्त भवत्प्रीत्यै कृतं क्रतुशतं पुरा ।तेन पुण्येन सम्प्राप्तं मया पौरन्दरं पदम् ॥
इदानीं नूतनः कोऽपि जातो दिवि पुरन्दरः ।न तेन धर्म्मो विहितो न तेन क्रतवः कृताः ।मम सिंहासनं दिव्यं कथमाक्रान्तमच्युत ॥
इत्येवं वदतस्तस्य श्रुत्वा वाक्यं रमापतिः ।उन्मीलितस्मिताक्षोऽसावुवाच मधुरं वचः ॥
श्रीभगवानुवाच ।देवादयो मनुष्यान्ता मम सेवापरायणाः ।मद्याजनरता लोका मद्भक्तिस्तुतिपाठकाः ॥
मन्मूर्त्तिषु कृतध्याना मत्कथाश्रवणा इह ।मत्पादोदकनैवेद्यभोजिनोऽन्वहमेव ये ॥
मन्नामकीर्त्तनपरा मम स्मृतिपरायणाः ।मन्मन्त्रजापका नित्यमनन्याश्रयसम्पदः ॥
किं विधित्वं किमिन्द्रत्वं देवत्वमपरं किमु ।तेषामलभ्यं यत्किञ्चित् दुर्लभं नास्ति संसृतौ ॥
किं दानैरल्पफलदैः किं तपोभिः किमध्वरैः ।सेव्यमानैः क्षितितले स मम प्रीतिमान् सदा ॥
इन्द्र उवाच ।भगवन् कर्म्मणा केन स त्वत्प्रीतिपरो भवेत् ।तद्वदस्व महाबाहो प्रपन्नभयभञ्जन ॥
श्रीभगवानुवाच ।अनेकधा मद्भजनं मम प्रीतिकरं परम् ।यद्भक्त्या तत् पदं लेभे तत् शृणुष्व पुरन्दर ॥
जपत्यष्टादशाध्यायगीतानां श्लोकपञ्चकम् ।तया भक्त्या तु संप्राप्तं तव साम्राज्यमुत्त-मम् ॥
”इति पाद्मोत्तरखण्डे ९६ अध्यायः ॥
(समर्थे,  त्रि । यथा,  ऋग्वेदे । ४ । १६ । ६ ।“विश्वानि शक्रो नर्य्याणि विद्वा-नपो रिरेच सखिभिर्निकामैः ॥
”“विद्बान् जानन् शक्रः समर्थ इन्द्रः ।” इतितद्भाष्ये सायणः ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 शक्र पु०
  शक--रक् । १ इन्द्रे अमरः । २ कुटजवृक्षं ३ अर्जुनवृक्षे मेदि० । ४ ज्येष्ठानक्षत्रे ५ पेचके च । इन्द्रस्यचतुर्दशविधत्वम् भन्वन्तरभेदेन इन्द्रशब्दे दर्शितमतःतत्संख्यासाम्यात् ६ चतुर्दशसंख्यायाम् ।

Capeller

German

 शक्र॑ kraftig,  stark,  Bein.  Indra's.

Grassman

German

 śakrá,  a.,  stark [von śak],  von Göttern,  einmal vom Somatranke.
-a indra {62, 4}
 {104, 8}
 {177, 4}
 {269, 10}
 {271, 11}
 {665, 10}
 {701, 26}
 {706, 4}. _{706, 14}
 {864, 2}
 {868, 3}
 {960, 3}
 {1021, 1}
 {476, 5}
 {536, 9}
 {632, 17}
 {633, 15}
 {701, 11}
 (pūṣan) {624, 15}.
-ás índras {10, 6}
 {620, 21}
 {652, 12}
 {675, 3}
 {678, 14}
 {687, 5}
 {930, 10}
 {10, 5}
 {312, 6}
 {388, 3}. _{388, 4}
 {620, 20}
 {651, 2}
 {702, 18}
 {869, 6}
 (sómas) {621, 19}.
-ám índram {488, 11}
 {993, 2}
 {1019, 1}.
-ā́ya índrāya {622, 23} (vīrā́ya)
 {700, 1}
 {54, 2}.
-ā [V. du.] (aśvinau) {230, 3}
 {850, 4}.
-ās [V. p.] marutas {166, 1}.
-ā́ [f.] várūtrī {395, 15}.

Burnouf

French

 शक्र शक्र m.
  (sfx. र) [m à m.
  puissant] ép. des
Aśvins,  Vd.
		 Indra.
		 Pentaptera arjuna et wrightea,  bot.
शक्रक्रीडाचल m.
  (क्रीड
 अचल) le Meru.
शक्रगोप m.
  esp. de scarabée.
शक्रज m.
  (जन्) corneille.
शक्रजात m.
  (जन्) corneille.
शक्रजित् m.
  (जि) le fils de Rāvaṇa.
शक्रधनुस् n.
  l'arc d'Indra,  l'arc-en-ciel.
शक्रनन्दन m.
  Arjuna.
शक्रपादप m.
  pin devadāru.
शक्रपुष्पि f.
  esp. de plante potagère.
शक्रभवन n.
  le ciel d'Indra,  le ciel.
शक्रभिद् m.
  le fils de Rāvaṇa.
शक्रभूभवा f.
  coloquinte.
शक्रमुर्ध्वन् m.
  fourmilière.
शक्रवाहन m.
  nuage.
शक्रशरासन n.
  l'arc d'Indra,  l'arc-enciel.
शक्रशाला f.
  l'enceinte du sacrifice.
शक्रशिरस् n.
  fourmilière.
शक्रसारथि m.
  le Cocher d'Indra.
शक्रसुत m.
  Bali,  fils d'Indra.
शक्रसुधा f.
  oliban [résine].
शक्रसृष्टा f.
  (सृज्) terminalia chebula ou myrobalan
jaune,  bot.
शक्राख्य m.
  (आ
 ख्या) chouette.
शक्राणी f.
  (sfx. आन) l'énergie féminine d'Indra
(शची).
शक्राशन m.
  (अशन) wrightea,  bot.
शक्रोत्सव m.
  (उत्सव) la fête d'Indra,  qui a lieu le 12
du mois de bhādra.

Stchoupak

French

 शक्र-
 a. véd. puissant,  fort 
 m.
  Indra 
 -त्व- nt. pouvoir ou
dignité d'I. 
 -आणी- f.
  femme d'I.,  Śacī.
°कार्मुक- nt. arc d'Indra,  arc-en-ciel.
°गोप- -क- m.
  coccinelle.
°चाप- nt. = °कार्मुक-।
°जानु- m.
  n.
  d'un singe.
°जित्- m.
  fils de Rāvana,  appelé aussi Meghanāda.
°तेजस्- a. puissant ou glorieux comme Indra.
°दन्तिन्- m.
  n.
  de l'éléphant d'Indra (Airāvata).
°दिश्- f.
  Orient.
°देव- m.
  n.
  d'un prince des Kaliṅga 
 -ता- f.
  n.
  d'une nuit
particulière de la nouvelle lune.
°धनुस्- nt. = °कार्मुक-।
°ध्वज- m.
  drapeau d'Indra.
°पुरी- f.
  ville d'Indra.
°प्रस्थ- nt. n.
  d'une ville (Indraprastha,  Delhi).
°बाणासन- nt. = °कार्मुक-।
°लोक- m.
  monde d'Indra,  paradis.
°सदस्- nt. salle d'audience d'Indra.
शक्रात्मज- m.
  Arjuna.
शक्रायुध- nt. = °कार्मुक-।
शक्रावर्त- m.
  n.
  d'un lieu de pèlerinage.
शक्रासन- nt. trône d'Indra.
शक्रोत्सव- m.
  fête particulière en l'honneur d'Indra.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.