| YouTube Channel

व्रीड (vrIDa)

 
शब्दसागरः
English
व्रीड mf. (-डः-डा) Shame, bashfulness.
E.
व्रीड् to be ashamed,
aff.
अच्
fem.
aff.
अङ् and टाप्
Capeller Eng
English
व्रीड
m.
f.
shame, bashfulness.
Yates
English
व्रीड (य) व्रीडयति 4.
d. To be mo-
dest
to throw.
व्रीड (डः-डा) 1.
m.
f.
Shame, bash-
fulness, modesty.
Wilson
English
व्रीड r. 4th cl. (व्रीडयति)
1 To be modest, to be bashful or ashamed.
2 To throw, to direct or send.
व्रीड
mf. (-डः-डा) Shame, bashfulness.
E.
व्रीड to be ashamed, affs. अङ् and टाप्.
Apte
English
व्रीडः [vrīḍḥ] डा [ḍā], डा 1 Shame
व्रीडादिवाभ्यासगतैर्विलिल्ये
Śi.*
3.4
व्रीडमावहति मे (शब्दः) संप्रति
R.*
11.73.
Modesty, bashfulness
व्रीडजाड्यमभजन्मधुपा सा
Śi.*
1.18.
Comp.
-आनत, अन्वित
a.
modest, bashful. -दानम् (व्रीडादानम्) a gift offered out of modesty.
Apte 1890
English
व्रीडः
डा 1 Shame
व्रीडादिवाभ्यासगतैर्विलिल्ये Śi. 3. 40
व्रीडमावहति मे (शब्दः) संप्रति R. 11. 73.
2 Modesty, bashfulness
Śi. 10. 18.
Comp.
आनत,
आन्वित a. modest, bashful.
Monier Williams Cologne
English
व्रीड
m.
=
व्रीडा, shame,
Kāv.
Rājat.
Monier Williams 1872
English
व्रीड, अस्, आ, m. f. shame, modesty, bashfulness.
—व्रीडानत (°डा-आन्°), अस्, आ, अम्, bowed down
with shame, hanging down the head with shame,
ashamed.
—व्रीडान्वित (°डा-अन्°), अस्, आ, अम्,
ashamed, bashful, modest.
—व्रीडा-युज्, क्, क्, क्,
possessing shame, ashamed.
Macdonell
English
व्रीड vrīḍ-a,
m.
, ā,
f.
(more common) shame, 🞄bashfulness: (ā) -vat,
a.
ashamed, abashed.
Benfey
English
व्रीड व्रीड (m. and)
f.
डा,
1. Shame,
Rājat. 5, 338.
2. Bashfulness, Bhartṛ.
2, 18.
--
Comp.
स-,
adj.
,
f.
डा, 1.
ashamed, Chr. 61, 42. 2. bashful, Chr.
5, 4
Vikr. 10, 12. 3. modest. °डम्,
adv. 1. with shame, ashamed, Pañc.
208, 13. 2. bashfully, Vikr. 28, 14.
Apte Hindi
Hindi
व्रीडः
पुं*
- व्रीड् + घञ्
लज्जा
व्रीडः
पुं*
- व्रीड् + घञ्
"विनय, लज्जाशीलता"
L R Vaidya
English
vrIqa {% m. %} 1. Shame, व्रीडामावहति मे संप्रति व्यस्तवृत्तिरुदयोन्मुखे त्वयि R.xi.78
2. modesty, bashfulness.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
व्रीड्
मूलधातुः:
व्रीड
धात्वर्थः:
चोदने, लज्जायां
गणः:
दिवादिः
कर्मकत्वं:
चोदने सकर्मकः, लज्जायामकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
व्रीडति
धातुप्रदीपः
Sanskrit
व्रीडँ व्रीड चोदने
- लज्जायाञ्चाभिधीयते व्रीड्यति विव्रीड व्रीडा व्रीला 20
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
व्रीड m. auch Śrīk. 17, 65.
अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः
Sanskrit
--source--
व्रीडः सूकामन्दाक्षं ह्रियामूहापि चोहवत्
-wordlist-
व्रीड (पुं), शूका (स्त्री), मन्दाक्ष्य (क्ली), ऊहा (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
व्रीड, ञि क्षिपि लज्जे इति कविकल्पद्रुमः
(दिवा०-पर०-सक०-लज्जे-अक०-सेट् ।) रेफ-युक्तः य, व्रीड्यति बाणं चापः व्रीड्यति बधूः ।ञि, व्रीडितोऽस्ति इति दुर्गादासः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
व्रीड क्षेपे दिंवा०
पर०
सक०
लज्जायां अक० सेट् व्रीड्यते अव्रीडिष्ट
व्रीड
पु०
व्रीड--घञ् लज्जायाम् तत्रैव स्त्री अमरः
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
व्रीडँ व्रीड चोदने
- (अर्थविवरणम्) चोदनं लज्जा
व्रीड्यति व्रीडितः, व्रीडा बाहुलकाद-व्रीडाद् अमु देवमवीक्ष्ये ति 19
धातुवृत्तिः
Sanskrit
व्रीडँ व्रीड (अर्थः) चोदने
(अर्थविवरणम्) चोदनं लज्जेति
स्वामी लज्जायामप्यधीयतइतिमैत्रेयः आत्रेयस्तु व्रीड चोदने लज्जायामिति ( व्रीड्यति विव्रीड, विव्रीडिथ, विव्रीडिव व्रीडिता व्रीडिष्यति व्रीड्यतु अव्रीड्यत् व्रीड्येत् व्रीड्यात् अव्रीडीत् विव्रीडिषति वेव्रीड्यते वेव्रीष्टि व्रीडयति अविव्रीडत् व्रीडित्वा व्रीडितः व्रीडः ) घञ् ( व्रीडा ) "गुरोश्च'' इत्यकारः 19
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“व्रीड चोदने लज्जायां च”@} 2 धातुवृत्तौ तु ‘-- चोदने’ इत्येव।
तरङ्गिण्याम् ‘-- चोदने’ इति पठित्वा 3 ‘चोदनं = लज्जा’ इति दृश्यते।
‘लज्जायामप्यधीयते’ इति मैत्रेयः।
भट्टो- जिदीक्षित-काशकृत्स्न-आत्रेयादयस्तु ‘-- चोदने लज्जायां च’ इत्येव पठन्ति।
‘-- प्रेरणे द्रुमे’ इति धा।
का।
व्याख्यायाम् 4।
व्रीडकः-डिका, व्रीडकः-डिका, विव्रीडिषकः-षिका, वेव्रीडकः-डिका
व्रीडिता-त्री, व्रीडयिता-त्री, विव्रीडिषिता-त्री, वेव्रीडिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि भौवादिकक्रीडतिवत् 5 बोध्यानि।
व्रीडः- 6 आव्रीडः, 7 व्रीडा।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१६६७)
02
=>
(४-दिवादिः-११२६। अक। सेट्। पर।)
03
=>
[पृष्ठम्१२७८+ २६]
04
=>
(१-५७)
05
=>
(२७५)
06
=>
[[१। घञ्प्रत्यये रूपमेवम्। लघूपधत्वाभावात् गुणः।]]
07
=>
[[२। ‘गुरोश्च हलः’ (३-३-१०३) इत्यकारः स्त्रियां भवति।]]
Capeller
German
व्रीड
m.
,
f.
Verlegenheit, Scham.
Burnouf
French
व्रीड व्रीड
m.
et व्रीडा
f.
pudeur, modestie.
व्रीडन
n.
mms.