| YouTube Channel

व्युष्टिः (vyuSTiH)

 
Apte
English
व्युष्टिः [vyuṣṭiḥ],
f.
Dawn.
Prosperity
व्युष्टिरेषा परा स्त्रीणाम्
Mb.
 * 1.158.22
13.61.14.
Grace, beauty
तदेतत् कीर्तिश्च व्युष्टिश्चेत्युपासीत कीर्तिमान् व्युष्टिमान् भवति य एवं वेद Ch.
Up.*
 3.14.4.
Praise.
Fruit, consequence
यत्तत्तस्य त्वया व्युष्टिः प्राप्तेयं प्लवगाधिप
Rām.*
 4.2.11
Mb.
 * 13.26.31.
Apte 1890
English
व्युष्टिः f. 1 Dawn.
2 Prosperity.
3 Praise.
4 Fruit, consequence.
Apte Hindi
Hindi
व्युष्टिः
स्त्री*
 - वि + वस् + क्तिन्
प्रभात
व्युष्टिः
स्त्री*
 - वि + वस् + क्तिन्
समृद्धि
व्युष्टिः
स्त्री*
 - वि + वस् + क्तिन्
प्रशंसा
व्युष्टिः
स्त्री*
 - वि + वस् + क्तिन्
"फल, परिणाम"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
व्युष्टिः,
स्त्री,
 (वि + वस् + क्तिन् ।) फलम् । (यथा, महाभारते । १२ । २२८ । ४ ।“महतस्तपसो व्युष्ट्या पश्यन्नोकौ परावरौ ॥
”)समृद्धिः । इति मेदिनी ॥
स्तुतिः । इति हेम-चन्द्रः ॥
(प्रकाशः । यथा, ऋग्वेदे । १ । १७१ । ५ ।“व्युष्टिषु शवसा शश्वतीनाम् ॥
”“व्युष्टिषु सतीषु प्रकाशेषु सत्सु ।” इति तद्-भाष्ये सायणः ॥
)
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“उष दाहे”@} 2 ओषकः-षिका, ओषकः-षिका, 3 ओषिषिषकः-षिका
ओषिता-त्री, ओषयिता-त्री, ओषिषिषिता-त्री
ओषन्-न्ती, ओषयन्-न्ती, ओषिषिषन्-न्ती
ओषिष्यन्-न्ती-ती, ओषयिष्यन्-न्ती-ती, ओषिषिषिष्यन्-न्ती-ती
4 -- ओषयमाणः, ओषयिष्यमाणः
उट्-उषौ-उषः
-- -- 5 प्रत्युष्टम्, उषितम्, ओषितम्, तः, ओषितः-तम्, ओषिषिषितः-तवान्
6 उषः, ओषः, ओषिषिषुः, ओषिषयिषुः
ओषितव्यम्, ओषयितव्यम्, ओषिषिषितव्यम्
ओषणीयम्, ओषणीयम्, ओषिषिषणीयम्
ओष्यम्, ओष्यम्, ओषिषिष्यम्
ईषदोषः, दुरोषः, स्वोषः
-- -- उष्यमाणः, ओष्यमाणः, ओषिषिष्यमाणः
ओषः, ओषः, ओषिषिषः
ओषितुम्, ओषयितुम्, ओषिषिषितुम्
उष्टिः, व्युष्टिः, ओषणा, ओषिषिषा, ओषिषयिषा
ओषणम्, ओषणम्, ओषिषिषणम्
7 ओषित्वा, ओषयित्वा, ओषिषिषित्वा
व्युष्य, समोष्य, समोषिषिष्य
ओषम् २, ओषित्वा २, ओषम् २, ओषयित्वा २, ओषिषिषम् २
ओषिषिषित्वा २
8 ऊष्मा, 9 उष्णः।
-- -- 10
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१०८)
02
=>
 (१-भ्वादिः-६९६। सक। सेट्। पर।)
03
=>
 [[३। ओणेः ऋदित्करणात् लिङ्गात् उपधाकार्यं द्वित्बात् प्रबलम्। तेन गुणः।]]
04
=>
 [पृष्ठम्०१०६+ २२]
05
=>
 [[१। ‘उदुपधात्--’ (१-२-२१) इति कित्त्वविकल्पः। तेन रूपद्वयम्। ‘प्रत्युष्टम्’ इत्यत्र, ‘आदितश्च’ (७-२-१६) इत्यत्र चकारस्यानुक्तसमुच्चयार्थत्वात् ‘आश्वस्त’ मितिवत् इट्प्रतिषेधः’ इति भट्टभास्करः।’ इति माधवधातुवृत्तौ।]]
06
=>
 [[२। ‘इगुपधज्ञा--’ (३-१-१३५) इति कर्तरि कः।]]
07
=>
 [[३। ‘न क्त्वा सेट्’ (१-२-१८) इति कित्त्वनिषेधाद्गुणः।]]
08
=>
 [[४। ‘अन्येभ्योऽपि दृश्यन्ते’ (३-२-७५) इति मनिनि, बाहुलकाद्दीर्घः। ‘नेड् वशि कृति’ (७-२-८) इतीण्णिषेधः।]]
09
=>
 [[५। औणादिके (द। उ। ५-३५) नक्प्रत्यये उष्णः इति रूपं भवति। ‘…रेषोऽन्यान् भषतो नमोऽस्तु कमलाकोष्णस्तनं जोषते।।’ धा। का। १-८७।]]
10
=>
 [पृष्ठम्०१०७+ २३]