| YouTube Channel

व्युत्पत्तिः (vyutpattiH)

 
Apte
English
व्युत्पत्तिः [vyutpattiḥ],
f.
Origin, production.
Derivation, etymology.
Perfect proficiency, conversancy.
Scholarship, learning
व्युत्पत्तिरावर्जितकोविदापि न रञ्जनाय क्रमते जडानाम् Vikr.1.16
18.18.
Difference of tone or sound.
Apte 1890
English
व्युत्पत्तिः f. 1 Origin, production.
2 Derivation, etymology.
3 Perfect proficiency, conversancy.
4 Scholarship, learning
व्युत्पत्तिरावर्जितकोविदापि न रंजनाय क्रमते जडानां Vikr. 1. 16, 18. 108.
Apte Hindi
Hindi
व्युत्पत्तिः
स्त्री*
 - वि + उत् + पद + क्तिन्
"मूल, उत्पत्ति"
व्युत्पत्तिः
स्त्री*
 - वि + उत् + पद + क्तिन्
"व्युत्पादन, निर्वचन"
व्युत्पत्तिः
स्त्री*
 - वि + उत् + पद + क्तिन्
"पू्री प्रवीणता, पूरी जानकारी"
व्युत्पत्तिः
स्त्री*
 - वि + उत् + पद + क्तिन्
"विद्वत्ता, ज्ञान"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 व्युत्पत्तिः, उत्पत्तिः, उपपत्तिः
noun
पदस्य तत् मूलं रूपं यस्मात् तत् पदं सिद्धं भवति।
"भूमिः इति पदस्य व्युत्पत्तिः भू इति धातोः भवति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
व्युत्पत्तिः,
स्त्री,
 (वि + उत् + पद् + क्तिन् ।) विशेषे-णोत्पत्तिः । संस्कारः । इति व्युत्पन्नशब्दार्थ-दर्शनात् । यथा । शरत्कालबोधनीयत्वेन शारदा-पदव्युत्पत्तेस्तत् पदं तालव्यादि सारं दतातीतिव्युत्पत्तिस्तु काल्पनिकी । इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥
शक्तिज्ञानम् । यथा । व्यवहारादिवाधकं विनाविवरणादपि व्युत्पत्तेः । वाधकं विना स्वसा-ध्यस्य वाधकं यद्विशेषणं तदभाववत्त्वविशेषण-सहकारेण व्युत्पत्तेः व्युत्पत्तिसम्भवात् शक्ति-ग्रहसम्भवादिति यावत् । इति आख्यातवादस्यमाथुरी टीका ॥