| YouTube Channel

व्यावृत् (vyAvRt)

 
Capeller Eng
English
व्यावृ॑त्
f.
 distinction, prevalence, superiority.
Spoken Sanskrit
English
व्यावृत् - vyAvRt -
f.
 - cessation
व्यावृत् - vyAvRt -
f.
 - distinction
व्यावृत् - vyAvRt -
f.
 - pre-eminence [ over something ]
व्यावृत् - vyAvRt -
f.
 - superiority
व्यावर्तते { व्यावृत् } - vyAvartate { vyAvRt } - verb - get rid of
व्यावर्तते { व्यावृत् } - vyAvartate { vyAvRt } - verb - become separated or singled out from
व्यावर्तते { व्यावृत् } - vyAvartate { vyAvRt } - verb - revolve
व्यावर्तते { व्यावृत् } - vyAvartate { vyAvRt } - verb - depart
व्यावर्तते { व्यावृत् } - vyAvartate { vyAvRt } - verb - be distinguished as or in some particular form of
व्यावर्तते { व्यावृत् } - vyAvartate { vyAvRt } - verb - go away
व्यावर्तते { व्यावृत् } - vyAvartate { vyAvRt } - verb - cease
व्यावर्तते { व्यावृत् } - vyAvartate { vyAvRt } - verb - sink
व्यावर्तते { व्यावृत् } - vyAvartate { vyAvRt } - verb - disappear
व्यावर्तते { व्यावृत् } - vyAvartate { vyAvRt } - verb - be inconsistent with
व्यावर्तते { व्यावृत् } - vyAvartate { vyAvRt } - verb - part with
व्यावर्तते { व्यावृत् } - vyAvartate { vyAvRt } - verb - come back
व्यावर्तते { व्यावृत् } - vyAvartate { vyAvRt } - verb - turn away from
व्यावर्तते { व्यावृत् } - vyAvartate { vyAvRt } - verb - diverge from
व्यावर्तते { व्यावृत् } - vyAvartate { vyAvRt } - verb - be opened
व्यावर्तते { व्यावृत् } - vyAvartate { vyAvRt } - verb - perish
Apte
English
व्यावृत् [vyāvṛt], 1 Ā.
To turn away from, turn back
सहभुवा व्यावर्तमाना ह्रिया
Ratn.*
 1.2.
To be turned or withdrawn from, to be averse to
विषयव्यावृतकौतूहलः
V.*
 1.8.
To become separate or distinct from, to get rid of
न स पाम्मनो व्यावर्तते Bṛi.
Up.*
 1.5.2.
To turn round, revolve.
To go down, set (as the sun).
To cease to exist, perish.
To be opened or split asunder.
To recur, to be repeated again
देशपृथक्त्वात् मन्त्रो व्यावर्तते MS.* 12.1.42.
Caus.
To restrict, limit, exclude, arrest
overrule, annual (as a rule
&c.
 ). तु शब्दः पूर्वपक्षं व्यावर्तयति Ś. B.
अपवाद इवोत्सर्गं व्यावर्तयितुमीश्वरः
R.*
 15.7.
To dissuade from, cause to turn away from
नेयमस्माद्व्यवसायात् कथंचिदपि शक्यते व्यावर्तयितुम्
K.*
 172.
To destroy, remove
व्यावर्तितातपरुजः प्रथमाभ्रवृष्ट्या
V.*
 5.16.
To turn round, cause to revolve.
To separate from.
To scatter, strew.
Apte 1890
English
व्यावृत् {c1c} A. 1 To turn away from, turn back
सहभुवा व्यावर्तमाना ह्निया Ratn. 1. 2.
2 To be turned or withdrawn from, to be averse to
विषयव्यावृत्तकौतूहलः V. 1. 8.
3 To become separate or distinct from.
4 To turn round, revolve.
5 To go down, set (as the sun).
6 To cease to exist, perish.
7 To be opened or split asunder.
Caus. 1 To restrict, limit, exclude, arrest
overrule, annul, (as a rule &c.)
तुशब्दः पूर्वपक्षं व्यावर्तयति Ś. B.
अपवाद इवोत्सर्गं व्यावर्तयितुमश्विरः R. 15. 7.
2 To dissuade from, cause to turn away from
नेयमस्माद्व्यवसायात्कथंचिदपि शक्यते व्यावर्तयितुं K. 172.
3 To destroy, remove
V. 5. 16.
4 To turn round, cause to revolve.
5 To separate from.
6 To scatter, strew.
Monier Williams Cologne
English
व्य्-आ-√ वृत् a Ā. -वर्तते (rarely
P.
 ), to become separated or singled out from (instr.),
RV.
AV.
Br.
to become separated or distinct, be distinguished as or in some partic. form of
MaitrUp.
to turn or wind in different directions, divide (as a road),
MBh.
to be dispersed (as an army),
Hariv.
to be opened,
Suśr.
to turn away from, part with, get rid of (instr. or
abl.
 ),
Ragh.
Kathās.
to diverge from, be inconsistent with (abl. ),
Sarvad.
to go away, depart,
Śāntiś.
to come back, return,
Ratnāv.
Rājat.
to turn round, revolve,
R.
to sink (as the sun),
MBh.
to come to an understanding or settlement,
AitBr.
to come to an end, cease, perish, disappear,
MBh.
Hariv.
&c.
 :
Caus.
 -वर्तयति (Pass. -वर्त्यते), to divide, separate from (instr. or
abl.
ind.
p.
 -वर्त्य, ‘with the exception of’,
Bālar.
 ),
TBr.
&c.
&c.
to free from (instr.),
MaitrS.
to turn about or round,
MBh.
Kād.
to keep back, avert,
R.
to throw about, strew,
MBh.
to exchange, substitute one for another,
Hariv.
to lay aside (the staff),
R.
(with अन्यथा) to retract (a word),
MBh.
to remove (pain or distress),
Vikr.
to destroy or annul (an enemy or a rule),
Ragh.
 xv, 7 :
Desid.
 -विवृसते, to wish or intend to liberate one's self from or get rid of (abl. ),
ŚBr.
व्य्-आवृ॑त् b
f.
 distinction, superiority, pre-eminence over (gen. or instr.),
TS.
TBr.
Kāṭh.
cessation,
TBr.
Monier Williams 1872
English
व्यावृत् व्य्-आ-वृत् (वि-आ-), cl. 1. A. (in cer-
tain tenses also P., see rt. 1. वृत्), -वर्तते, -वर्ति-
तुम्, to become separated or singled out from (with
inst.)
to become separate or distinct, keep apart
to be split asunder or opened
to turn away from,
become averted, go away, depart
to roll or turn
back, return
to turn round, go round, revolve
to
go down, set (said of the sun)
to come to an end,
cease, perish: Caus. -वर्तयति, -यितुम्, to separate
from (with inst. or abl.)
to turn away, turn out, set
aside, exclude, put aside, lay down, remove, take
away, destroy, overrule, annul
to throw down, throw
about, strew
to turn about or round, cause to revolve
to retract
to exchange, substitute one for another,
to contrive (?) : Pass. of Caus. -वर्त्यते, to be excluded,
&c.: Desid. -वृत्सते, to wish to separate from, &c.
Apte Hindi
Hindi
व्यावृत्
भ्वा*उभ* व्या-वृत् -
"वापिस होना, मुड़ना "
व्यावृत्
भ्वा*उभ* व्या-वृत् -
"मुड़ना, हटना, उलट होना"
व्यावृत्
"भ्वा*उभ*, प्रेर*" व्या-वृत् -
"प्रतिबन्ध लगाना, सीमित करना, निकाल देना, गिरफ्तार करना"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 प्रतिसमाधा, व्यावृत्
verb
पूर्वं वर्तमानस्य वस्तुनः स्थाने अन्यस्य वस्तुनः परिवर्तनानुकूलः व्यापारः।
"मन्दिरे मम पादत्राणं प्रतिसमाधत्ते।"
Synonyms:
 प्रत्यागम्, प्रतिगम्, प्रतिया, प्रत्याया, निवृत्, विनिवृत्, प्रत्ये, प्रत्यावृत्, प्रतिनिवृत्, सन्निवृत्, पर्यावृत्, उपावृत्, व्यावृत्
verb
परावृत्य संयोगानुकूलः व्यापारः।
"रामस्य हूतिं श्रुत्वा श्यामः प्रत्यागच्छत्।"
Synonyms:
 प्रत्यागम्, प्रतिगम्, पुनर् आगम्, निवृत्, प्रत्यावृत्, प्रतिनिवृत्, सन्निवृत्, पर्यावृत्, उपावृत्, व्यावृत्, विनिवृत्, आवृत्, पुनर् आवृत्, प्रतिया, प्रत्याया, पुनर् आया, प्रत्युपया, प्रत्ये, पुनर् ए, प्रतिक्रम्, प्रतिपद्, पुनर् अभिपद्, पुनर् उपस्था, प्रत्युपस्था, पुनर् आव्रज्
verb
अन्यस्मात् स्थानात् पूर्वस्थानसंयोगानुकूलः व्यापारः।
"मम पिता ह्यः एव देहलीतः प्रत्यागच्छत्।"
Capeller
German
व्यावृ॑त्
f.
 Unterscheidung, Auszeichnung.
Stchoupak
French
व्य्-आ-वृत्-
(ord. moy.) se séparer de (instr.), se diviser, (avec
द्विधा) bifurquer
être distinct de, incompatible avec (abl.)
se
détourner, se débarrasser de (instr. abl.)
s'en aller, partir
se retourner,
revenir
se rouler
se coucher (dit du soleil), s'achever, cesser,
disparaître
caus. séparer, diviser, isoler de (instr.)
retourner, écarter
reprendre, frustrer
(avec अन्यथा) reprendre sa parole, se rétracter
supprimer (une règle)
disperser, refouler (un ennemi)
faire cesser,
anéantir, annuler
faire le tour de (acc.)
°वृत्त- divisé, fendu
détourné, retourné
affranchi, débarrassé de (instr. abl. ifc.)
incompatible (avec, ifc.)
disparu, cessé, etc.
व्यावृत्त-गति- a. dont le mouvement est arrêté.
°चेतस्- a. dont l'esprit s'est détourné de (abl.).
°शिरस्- a. qui tourne la tête.
°सर्वेन्द्रियार्थ- a. qui se détourne de tous les objets des sens.
व्यावृत्तात्मन्- a. = °चेतस्-।
व्यावृत्तेन्द्रिय- a. ifc. dont les sens se détournent de, indifférent.
à.