| YouTube Channel

व्यायत (vyAyata)

 
शब्दसागरः
English
व्यायत
mfn.
(-तः-ता-तं)
1. Busy, occupied.
2. Long.
3. Hard, firm.
4.
Much, excessive.
E.
वि and आङ् before यम् to stop,
aff.
क्त
Capeller Eng
English
व्यायत
a.
torn asunder, stretched out, long
strong,
vigorous,
abstr.
°त्व
n.
Yates
English
व्यायत (तः-ता-तं)
a. Busy
long
hard
much.
Spoken Sanskrit
English
व्यायत - vyAyata -
adj.
- busy
व्यायत - vyAyata -
adj.
- long
व्यायत - vyAyata -
adj.
- expanded
व्यायत - vyAyata -
adj.
- strong
व्यायत - vyAyata -
adj.
- intense
व्यायत - vyAyata -
adj.
- excessive
व्यायत - vyAyata -
adj.
- separated
व्यायत - vyAyata -
adj.
- hard
व्यायत - vyAyata -
adj.
- drawn asunder
व्यायत - vyAyata -
adj.
- opened
व्यायत - vyAyata -
adj.
- firm
व्यायत - vyAyata -
adj.
- distant
व्यायत - vyAyata -
adj.
- occupied
व्यायत - vyAyata -
adj.
- far
व्यायत - vyAyata -
adj.
- wide
Wilson
English
व्यायत
mfn.
(-तः-ता-तं)
1 Busy, occupied.
2 Long.
3 Hard, firm.
4 Much, excessive.
E.
वि and आङ् before यम to stop,
aff.
क्त.
Apte
English
व्यायत [vyāyata], p. p.
Long, extended
युवा युगव्यायतबाहुरंसलः
R.*
3.34.
Expanded, wide open.
Exercised, disciplined.
Busy, engaged, occupied.
Hard, firm.
Strong, intense, excessive.
Mighty, powerful.
Deep
व्यायतपातमक्षिणोत्
Ku.*
5.54.
Apte 1890
English
व्यायत p. p. 1 Long, extended
युवा युगव्यायतबाहुरंसलः R. 3. 34.
2 Expanded, wide open.
3 Exercised, disciplined.
4 Busy, engaged, occupied.
5 Hard, firm.
6 Strong, intense, excessive.
7 Mighty, powerful.
8 Deep
व्यायतपातमाक्षिणोत् Ku. 5. 54.
Monier Williams Cologne
English
व्य्-आयत
mfn.
drawn asunder, separated (in अव्य्°),
RPrāt.
opened, expanded (See comp. )
long, wide, distant, far (See comp. )
hard, firm, strong,
R.
Kām.
&c.
excessive, intense (See comp.
अम्
ind.
excessively, in a high degree,
R.
)
occupied, busy (= व्यापृत),
L.
Monier Williams 1872
English
व्य्-आयत, अस्, आ, अम्, drawn asunder, separated,
drawn out, extended, long, tall
expanded, wide open
exercised, disciplined
busy, engaged, occupied
hard,
firm
mighty, powerful, strong, intense, deep, much,
excessive
(अम्), ind. excessively.
—व्यायत-त्व,
अम्, n. firmness.
—व्यायत-पात, अस्, m. a strong
or intense blow, a deep stroke (= अवगाढ).
Apte Hindi
Hindi
व्यायत
भू* क* कृ* - वि + + यम् + क्त
"लम्बा, विस्तृत"
व्यायत
भू* क* कृ* - वि + + यम् + क्त
"फुलाया हुआ, खुला हुआ"
व्यायत
भू* क* कृ* - वि + + यम् + क्त
"जिसने व्यायाम किया है, अनुशिष्ट"
व्यायत
भू* क* कृ* - वि + + यम् + क्त
"व्यस्त, काम में लगा हुआ, अधिकृत"
व्यायत
भू* क* कृ* - वि + + यम् + क्त
"कठोर, दृढ़"
व्यायत
भू* क* कृ* - वि + + यम् + क्त
"मजबूत, गहन, अत्यधिक"
व्यायत
भू* क* कृ* - वि + + यम् + क्त
"ताकवर, शक्तिशाली"
व्यायत
भू* क* कृ* - वि + + यम् + क्त
गहरा
L R Vaidya
English
vyAyata {% a. (f. ता) %} 1. Extended, long, युवा युगव्यायतबाहुरंसलः R.iii.34
2. busy, engaged, occupied
3. hard, firm
4. exercised, disciplined
5. strong, intense, excessive.
Bopp
Latin
व्यायत v. 1. यम् c. praef. वि.
Abhyankara Grammar
English
व्यायत separated
one out of the two | conjoined consonants separated by inserting a vowel in between
cf. व्यस्यन्त्यन्तर्महतोs व्यायतं तं दीर्घायु: सूर्यो रुशदीर्त ऊर्जम् R. Pr. XIV. 19, where Uvvata gives the explanation-दीर्घा- त्परं अव्यायतं अपृथग्भूतं रफेण सक्तमित्यर्थः एवं- भूतं व्यस्यन्ति पृथक्कुर्वन्ति | यथा | दीरिघायु: ! सूरिय: | रुशदीरिते | ऊरजम्. Rk Samhita I. 85. 39, X. 158. 1, IX. 91.3 and IX. 63. 2.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
क्रियावत्, अनवसर, अप्तुर्, कर्मवत्, कर्मिन्, कृत्वन्, गृद्धिन्, बहुकर, भूरिकर्मन्, वेष, व्यापापारिन्, व्यापृत, व्यायत
adjective
यः कस्मिन् अपि कार्ये रतः अस्ति।
"सः प्रातःकालाद् एव सः क्रियावान् अस्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
व्यायतं, त्रि, (विशेषेण आयतम् ।) व्यापृतम् ।दैर्घ्यम् (यथा, शाकुन्तले ।“अपचितमपि गात्रं व्यायतत्वादलक्ष्यं ।गिरिचर इव नागः प्राणसारं विभर्त्ति
”)दृढम् अतिशयः इति मेदिनी
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
व्यायत
त्रि०
वि + + यम--क्त दीर्घे व्यापृते दृढे४ अतिशये मेदि० भावे--क्त दैर्घ्ये आयामे चन० मेदि०
Capeller
German
व्यायत s. यम्
Abstr.
°त्व
n.
Krantigkeit.