| YouTube Channel

व्यात्युक्षी (vyAtyukSI)

 
शब्दसागरः
English
व्यात्युक्षी
f.
(-क्षी) Bathing for amusement, sporting in water.
E.
वि and
अति before उक्ष् to sprinkle,
aff.
णच् and अण् and ङीष् added.
Yates
English
व्या_त्यु-क्षी (क्षी) 3.
f.
Bathing for
amusement.
Wilson
English
व्यात्युक्षी
f.
(-क्षी) Bathing for amusement, sporting in water.
E.
वि, आङ् and अति before उक्ष to sprinkle,
aff.
अच् and ङीष्.
Apte
English
व्यात्युक्षी [vyātyukṣī], Mutual splashing and sporting in water
ताः कान्तैः सह करपुष्करेरिताम्बुव्यात्युक्षीमभिसरणग्लहामदीव्यन्
Śi.*
8.32.
Apte 1890
English
व्यात्युक्षी Mutual splashing and sporting in water
ताः कांतैः सह करपुष्क रेरितांबुव्यात्युक्षीमभिसरणग्लहामदीव्यन् Śi. 8. 32.
Monier Williams Cologne
English
व्य्-आत्य्-उक्षी
f.
(√ उक्ष्
cf.
व्याभ्य्-उक्षी) mutual sprinkling with water,
Śiś.
Prasannar.
Monier Williams 1872
English
व्यात्युक्षी व्य्-आत्य्-उक्षी, f. (probably fr. rt.
1. उक्ष् with अति, आ, and वि, cf. व्य्-आभ्य्-उक्षी),
bathing together for amusement, mutual splashing
and sporting in water (= रसिकानाम् अन्योन्यं
जल-क्रीडनम्).
Macdonell
English
व्यात्युक्षी vi‿ātyukṣī,
f.
mutual splashing.
Apte Hindi
Hindi
व्यात्युक्षी
स्त्री*
- वि + + अति + उक्ष् + णिच् + अञ् + ङीष्
"जलविहार, जलक्रीडा"
L R Vaidya
English
vyAtyukzI {% f. %} Mutual splashing in water.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
व्यात्युक्षी f. auch H 18, 45.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
व्यात्युक्षी,
स्त्री,
(व्यतिहारेण उक्षणम् ।वि + + अति + उक्ष + “कर्म्मव्यतीहारे णच्स्त्रियाम् ।” ४३ इति णच् ततः “णचःस्त्रियामञ् ।” १४ इति अञ् “टिड्ढाण-ञिति ।” १५ इति ङीप् ।) रसिकानाम-न्योन्यं जलक्रीडनम् इति संक्षिप्तसारोणादि-वृत्तिः
तत्पर्य्यायः जलक्रीडाशब्दे द्रष्टव्यः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
व्यात्युक्षी स्त्री वि + अति + उक्ष--भावे व्यतिरारे णच् स्वार्थेअण् ङीप् परस्परसेचनरूपे जलक्रीडाभेदे
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“उक्ष सेचने”@} 2 उक्षकः-क्षिका, उक्षकः-क्षिका, उचिक्षिषकः-षिका
उक्षिता-त्री, उक्षयिता-त्री, उचिक्षिषिता-त्री
3 4 उक्षन्-न्ती, उक्षयन्-न्ती, उचिक्षिषन्-न्ती
5 व्यत्युक्षमाणः, उक्षयमाणः, उक्षयिष्यमाणः
उक्षिष्यन्-न्ती-ती, उक्षयिष्यन्-न्ती-ती, उचिक्षिषिष्यन्-न्ती-ती
6 उट्-ड्-उक्षौ-उक्षः
-- -- उक्षितम्-तः, उक्षितः-तं, उचिक्षिषितः-तवान्
उक्षः, उक्षः, उचिक्षिषुः, उचिक्षयिषुः
उक्षितव्यम्, उक्षयितव्यम्, उचिक्षिषितव्यम्
उक्षणीयम्, उक्षणीयम्, उचिक्षिषणीयम्
उक्ष्यम्, उक्ष्यम्, उचिक्षिष्यम्
ईषदुक्षः, दुरुक्षः, सूक्षः
-- -- उक्ष्यमाणः, उक्ष्यमाणः, उचिक्षिष्यमाणः
उक्षः, उक्षः, उचिक्षिषः
उक्षितुम्, उक्षयितुम्, उचिक्षिषितुम्
उक्षा-उक्षणा, 7 8 व्यात्युक्षी, उचिक्षिषा, उचिक्षयिषा
प्रोक्षणम्, उक्षणम्, उचिक्षिषणम्
उक्षित्वा, उक्षयित्वा, उचिक्षिषित्वा
प्रोक्ष्य, अभ्युक्ष्य, प्रोचिक्षिष्य
उक्षम् २, उक्षित्वा २, उक्षम् २, उक्षयित्वा २, उचिक्षिषम्
उचिक्षिषित्वा २। 9 उक्षा।
-- -- 10
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(९१)
02
=>
(१-भ्वादिः-६५७। सक। सेट्-पर।)
03
=>
[पृष्ठम्००९०+ २३]
04
=>
[[आ। ‘उक्षन्नेनं मन्दहासेन रक्षन् विश्वन् निक्षन् वल्लवी स्त्रिक्षिताघाः।।’ धा। का। १-८३।]]
05
=>
[[१। ‘कर्तरि कर्मव्यतिहारे (१-३-१४) इति आत्मनेपदम्।]]
06
=>
[[२। ‘स्कोः--’ (८-२-२९) इति कलोपः।]]
07
=>
[[B। ‘ताः कान्तैस्सह करपुष्करेरिताम्बु व्यात्युक्षीमभिसरणग्लहामदीव्यन्।।’ शिशु- पालवधे (८-३२)।]]
08
=>
[[३। ‘कर्मव्यतिहारे णच् स्त्रियाम्’ (३-३-४३) इति णचि ‘णचस्त्रियामञ्’ (५-४-१४) इत्यञ्। ‘टिड्ढा--’ (४-१-१५) इति ङीप्।]]
09
=>
[[४। ‘श्वन् उक्षन्--’ (द। उ-६-५५।) इत्यादिना कनिन्प्रत्ययः। उक्षा = वृषभः।]]
10
=>
[पृष्ठम्००९१+ २६]
Burnouf
French
व्यात्युक्षी व्यात्युक्षी
f.
(अति
उक्ष्) bain d'agrément,
ébats dans l'eau.
Stchoupak
French
व्य्-आत्युक्षी-
f.
fait de se jeter de l'eau (en jouant).