व्याख्या (vyAkhyA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 व्याख्या f.
  (-ख्या)
	 1. Exposition,  explanation,  gloss,  comment.
	 2.
Communication. 
 E.
  वि and आङ् before ख्या to relate,  aff.
   अच् or
अङ् and टाप् affs.
 also with ल्युट् aff.
   व्याख्यान n.
  (-नं) ।

Capeller Eng

English

 व्याख्या f.
  explanation,  commentary.

Yates

English

 व्या_ख्या (ख्या) 1.
f.
  Exposition,  com-
ment.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

व्याख्या 	-	 vyAkhyA 	-	 f.
  	-	 explanation
स्पष्टीकरण 	-	 spaSTIkaraNa 	-	 n.
  	-	 explanation
प्रदीपक 	-	  pradIpaka 	-	 adj.
  	-	 explanation
विवृति 	-	  vivRti 	-	 f.
  	-	 explanation
अनुसञ्ज्ञप्ति 	-	  anusaJjJapti 	-	 f.
  	-	 explanation
द्योतनिका 	-	  dyotanikA 	-	 f.
  	-	 explanation
भञ्जना 	-	  bhaJjanA 	-	 f.
  	-	 explanation
वर्णना 	-	  varNanA 	-	 f.
  	-	 explanation
विशिस् 	-	  vizis 	-	 f.
  	-	 explanation
वृत्ति 	-	  vRtti 	-	 f.
  	-	 explanation
व्याकृति 	-	  vyAkRti 	-	 f.
  	-	 explanation
समाख्या 	-	  samAkhyA 	-	 f.
  	-	 explanation
उपदेश 	-	  upadeza 	-	 m.
  	-	 explanation
प्रकाश 	-	  prakAza 	-	 m.
  	-	 explanation
व्याकरण 	-	  vyAkaraNa 	-	 m.
  	-	 explanation  [ detailed description ]
उद्देश 	-	  uddeza 	-	 m.
  	-	 explanation
प्रत्यय 	-	  pratyaya 	-	 m.
  	-	 explanation
वाद 	-	  vAda 	-	 m.
  	-	 explanation
विप्रलाप 	-	  vipralApa 	-	 m.
  	-	 explanation
विवरण 	-	  vivaraNa 	-	 n.
  	-	 explanation

व्याख्या 	-	 vyAkhyA 	-	 f.
  	-	 explanation
व्याख्या 	-	 vyAkhyA 	-	 f.
  	-	  utterance
व्याख्या 	-	 vyAkhyA 	-	 f.
  	-	  relation
व्याख्या 	-	 vyAkhyA 	-	 f.
  	-	  comment
व्याख्या 	-	 vyAkhyA 	-	 f.
  	-	  Paraphrase
व्याख्या 	-	 vyAkhyA 	-	 f.
  	-	  clarity
व्याख्या 	-	 vyAkhyA 	-	 f.
  	-	  exposition
व्याख्या 	-	 vyAkhyA 	-	 f.
  	-	  gloss
व्याख्याति  { व्याख्या } 	-	 vyAkhyAti  { vyAkhyA } 	-	 verb 	-	  explain in detail
व्याख्याति  { व्याख्या } 	-	 vyAkhyAti  { vyAkhyA } 	-	 verb 	-	  name
व्याख्याति  { व्याख्या } 	-	 vyAkhyAti  { vyAkhyA } 	-	 verb 	-	  call
व्याख्याति  { व्याख्या } 	-	 vyAkhyAti  { vyAkhyA } 	-	 verb 	-	  relate
व्याख्याति  { व्याख्या } 	-	 vyAkhyAti  { vyAkhyA } 	-	 verb 	-	  communicate
व्याख्याति  { व्याख्या } 	-	 vyAkhyAti  { vyAkhyA } 	-	 verb 	-	  tell in full
व्याख्याति  { व्याख्या } 	-	 vyAkhyAti  { vyAkhyA } 	-	 verb 	-	  discuss
व्याचिख्यासति  { व्याख्या } 	-	  vyAcikhyAsati  { vyAkhyA } 	-	 verb Desid. 	-	  wish to explain

 
   व्याख्या  vyAkhyA f.
   clarity   
   निर्व्यामोहम्  nirvyAmoham adverb  with clarity of thought     
            

Wilson

English

 व्याख्या
f.
  (-ख्या) Exposition,  explanation,  gloss,  comment.
E.
  वि and आङ् before ख्या to relate,  aff.
   अङ् and टाप्
 also
with ल्युट् aff.
   व्याख्यान
n.
  (-नं.)

Apte

English

व्याख्या [vyākhyā],  2 P.
 

To tell,  communicate,  declare
 व्याचख्युरुच्चैश्च हतं प्रहस्तम् Bk.*
  14.113.

To explain,  relate
 रावणस्यापि ते जन्म व्याख्यास्यामि Mb.
 

To name,  call
 विद्वद्वृन्दैर्वीणावाणि व्याख्याता सा विद्युन्माला Śrut.13.

To dwell at large,  dilate or enlarge upon. 

व्याख्या [vyākhyā],  1 Relation,  narration. 

Explanation,  exposition,  comment,  gloss. Comp.
   -गम्यम् any obscure statement or passage. -स्थानम् lecture-room,  school-room.  -स्वरः the middle tone (in speech).

Apte 1890

English

 व्याख्या {c2c} P. 1 To tell,  communicate,  declare
 Bk. 14. 113. 
2 To explain,  relate
 रावणस्यापि ते जन्म व्याख्यास्यामि Mb. 
3 To name,  call
 विद्वद्वृंदैर्वीणावाणि व्याख्याता सा विद्युन्माला Śrut. 13. 
4 To dwell at large,  dilate or enlarge upon. 

 व्याख्या 1 Relation,  narration. 
2 Explanation,  exposition,  comment,  gloss. 

Monier Williams Cologne

English

 व्य्-आ-√ ख्या a P.
  -ख्याति,  to explain in detail,  tell in full,  discuss,  ŚBr.
  
 ŚrS.
 
to relate,  communicate,  MBh.
  
 Bhaṭṭ.
 
to name,  call,  Śrutab.
  Desid.
  -चिख्यासति,  to wish to explain,  Śaṃk.
 

 व्य्-आख्या b f.
  explanation,  exposition,  gloss,  comment,  paraphrase,  MaitrUp.
   
 Hariv.
  &c.
  

Monier Williams 1872

English

 व्याख्या 1. व्य्-आ-ख्या (वि-आ-),  cl. 2. P.
-ख्याति,  -ख्यातुम्,  to explain in detail,  expound, 
interpret,  illustrate
 to speak at length,  tell in full
to relate,  narrate,  tell (a story)
 to communicate, 
inform
 to name,  call: Pass. -ख्यायते,  to be ex-
plained: Desid. -चिख्यासति,  to intend or wish to
explain,  be about to expound.

 2. व्य्-आख्या,  f. explanation,  exposition,  interpreta-
tion,  gloss,  comment,  paraphrase.
—व्याख्यागम्य
(°या-आग्°),  अम्,  n. anything which can only be under-
stood by explanation,  a kind of उत्तराभास,  q. v.
indistinct assertion or declaration (said to proceed from
grammatical inaccuracy or faulty construction),  any
obscure statement or passage.
—व्याख्या-सुधा,  f.
‘nectar of exposition, ’ N. of a commentary on the
Amara-koṣa by Bhānujī-dīkṣita.

Benfey

English

 व्याख्या व्याख्या,  i. e. वि-आ-ख्या,  f.
 
Exposition,  comment.

Apte Hindi

Hindi

व्याख्या
अदा*  व्या-ख्या -
"कहना,  घोषणा करना,  समाचार देना"

व्याख्या
अदा*  व्या-ख्या -
"व्याख्या करना,  वर्णन करना"

व्याख्या
अदा*  व्या-ख्या -
"नाम लेना,  पुकारना"

व्याख्या
स्त्री*
  - वि + आ + ख्या + अङ् + टाप्
"वृत्तान्त,  वर्णन"

व्याख्या
स्त्री*
  - वि + आ + ख्या + अङ् + टाप्
"स्पष्टीकरण,  विवृति,  टीका,  भाष्य"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

वि + आ +ख्या = व्याख्याति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿವರಿಸು /ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳು

L R Vaidya

English

 vyAKyA {% f. %} 1. Communication
 2. gloss,  comment,  explanation,  exposition.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  व्यपदिश्,  अभिधा,  व्याख्या,  निर्दिश्,  अभिवद्,  आचक्ष्,  परिचक्ष्,  उपदिश्,  आभाष्,  परिकथय,  परिपठ्,  प्रकीर्तय,  प्रचक्ष्,  प्रतिभाष्,  प्रब्रू,  प्रभाष्,  प्रवद्,  प्रविचक्ष्,  भाष्
verb
 
जनेषु विशिष्टेन नाम्ना ख्यातानुकूलः व्यापारः।
 "जनाः गान्धीमहोदयं बापू इति नाम्ना व्यपदिशन्ति।"

Synonyms:
  व्याख्या,  सम्प्रचक्ष्,  व्याकृ
verb
 
कस्यचन विषयस्य सविस्तरं विवरणानुकूलः व्यापारः।
 "आचार्यः कबीरस्य काव्यं व्याख्याति।"

Synonyms:
  विवृ,  व्याख्या,  व्याचक्ष्,  निरूपय,  द्योतय,  व्यंज्,  व्यञ्ज्,  व्यंजय,  व्यञ्जय,  स्फुटीकृ,  विशदीकृ,  व्याकृ,  प्रवच्,  प्रकाशय,  स्पष्टीकृ
verb
 
कस्यचन विषयस्य अवबोधनानुकूलः व्यापारः।
 "अध्यापकः बालकं गणितम् ज्ञापयति"

Synonyms:
  व्याख्या,  परिभाषा
noun
 
कस्यापि शब्दस्य पदस्य वा अर्थस्य भावस्य वा स्पष्टीकरणार्थे कृतं कथनम्।
 "गुरुः सत्यस्य व्याख्यां कथयति।"

Synonyms:
  विवरणम्,  व्याख्या,  व्याख्यानम्,  विवृतिः,  विवरणम्,  व्याख्या,  व्यक्तिकरणम्,  प्रकटीकरणम्,  टीका
noun
 
क्लिष्टवाक्यादीनां स्पष्टीकरणम्।
 "संस्कृतश्लोकानाम् विवरणं सुलभं नास्ति।"

Synonyms:
  स्पष्टीकरणम्,  व्याख्या,  प्रकाशनम्,  विवरणम्,  विवृतिः,  टीका
noun
 
अन्यस्य अवगमनार्थे विशदीकरणम्।
 "विपक्षेण अर्थनीतिप्रस्तावविषये सर्वकारात् स्पष्टीकरणम् अभ्यर्थितम्।"

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

व्याख्या
व्याख्या,  विवरण
अध्यापक उपाध्यायो व्याख्या विवरणं स्मृतम् ।
verse 2.1.1.400
page 0046

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 व्याख्या,  स्त्री,
   (व्याख्यानमिति । वि + आ + ख्या+ “आतश्चोपसर्गे ।” इत्यङ् । ततष्टाप् ।)विवरणम् । इति हलायुधः ॥
 (यथा,  भाग-वते । ७ । १३ । ८ ।“न शिष्याननुवध्नीत ग्रन्थानैवाभ्यसेद्बहून् ।न व्याख्यामुपयुञ्जीत नारम्भानारभेत् कचित् ॥
”ग्रन्थः । यथा,  तन्त्रसारे वागीश्वरीप्रकरणे ।“शुभ्रां स्वच्छविलेपमाल्यवसनां शीतांशुखण्डो-ज्ज्वलांव्याख्यामक्षगुणं सुधाढ्यकलसं विद्याञ्च हस्ता-म्बुजैः ।विभ्राणां कमलासनां कुचलतां वाग्देवतां ।सस्मितांवन्दे वाग्विभवप्रदां त्रिनयनां सौभाग्यसम्पत्करीम् ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 व्याख्या स्त्री वि + आ + ख्या--अच् । विवरणात्मके शब्दसमूहरूपे १ ग्रन्थभेदे २ कथने च ।

Capeller

German

 व्याख्या f.
  Erklärung,  Commentar.

Stchoupak

French

 १ व्य्-आ-ख्या-
 exposer en détail,  développer (un récit),  expliquer 
annoncer 
 °ख्यात- expliqué,  commenté,  discuté 
 annoncé 
°ख्यातव्य- a. v. à expliquer,  à commenter.

 २ व्य्-आख्या-
 f.
  exposé,  explication,  commentaire 
 -तृ- ag. qui
expose,  commentateur 
 -न- nt. = {%°ākhyā- 
 %} récit,  récitation. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.