व्याकरोति (vyAkaroti)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Spoken Sanskrit
English व्याकरोति { व्याकृ } vyAkaroti { vyAkR } verb predict
व्याकरोति { व्याकृ } vyAkaroti { vyAkR } verb declare
व्याकरोति { व्याकृ } vyAkaroti { vyAkR } verb prophesy anything about anyone
व्याकरोति { व्याकृ } vyAkaroti { vyAkR } verb divide
व्याकरोति { व्याकृ } vyAkaroti { vyAkR } verb separate from
व्याकरोति { व्याकृ } vyAkaroti { vyAkR } verb explain
व्याकरोति { व्याकृ } vyAkaroti { vyAkR } verb sever
व्याकरोति { व्याकृ } vyAkaroti { vyAkR } verb expound
व्याकरोति { व्याकृ } vyAkaroti { vyAkR } verb undo
व्याकरोति { व्या- कृ } vyAkaroti { vyA- kR } verb 8 analyze
व्याकरोति { व्याकृ } vyAkaroti { vyAkR } verb prophesy anything about anyone
व्याकरोति { व्याकृ } vyAkaroti { vyAkR } verb divide
व्याकरोति { व्याकृ } vyAkaroti { vyAkR } verb separate from
व्याकरोति { व्याकृ } vyAkaroti { vyAkR } verb explain
व्याकरोति { व्याकृ } vyAkaroti { vyAkR } verb sever
व्याकरोति { व्याकृ } vyAkaroti { vyAkR } verb expound
व्याकरोति { व्याकृ } vyAkaroti { vyAkR } verb undo
व्याकरोति { व्याकृ } vyAkaroti { vyAkR } verb predict
व्याकरोति { व्याकृ } vyAkaroti { vyAkR } verb declare
व्याकुरुते { व्याकृ } vyAkurute { vyAkR } verb prophesy anything about anyone
व्याकुरुते { व्याकृ } vyAkurute { vyAkR } verb divide
व्याकुरुते { व्याकृ } vyAkurute { vyAkR } verb separate from
व्याकुरुते { व्याकृ } vyAkurute { vyAkR } verb explain
व्याकुरुते { व्याकृ } vyAkurute { vyAkR } verb sever
व्याकुरुते { व्याकृ } vyAkurute { vyAkR } verb expound
व्याकुरुते { व्याकृ } vyAkurute { vyAkR } verb undo
व्याकुरुते { व्याकृ } vyAkurute { vyAkR } verb predict
व्याकुरुते { व्याकृ } vyAkurute { vyAkR } verb declare
व्याक्रियते { व्याकृ } vyAkriyate { vyAkR } verb pass. be divided or separated
Shabdartha Kaustubha
Kannadaवि + आ +कृञ् = व्याकरोति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ /ವಿವರಣೆ /ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು /ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದು /ವಿಶದವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು
प्रयोगाः - > "नामरूपे व्याकरवाणि"
उल्लेखाः - > छान्दोग्य०
Edgerton Buddhist Hybrid
Englishvyākaroti (and other, MIndic presents
also viyā°
in mg. 1 not only = Pali but also Skt., see BR s.v. 2, hence only a few exx. here
cf. vyākaraṇa),
(1) elucidates, esp. a question: … paripṛccheyaṃ, yathā me bhagavāṃ vyākariṣyati … Mv 〔i.57.3〕
〔274.5〕 (see vyākaraṇa 1)
bhagavān taṃ arthaṃ vyākare 〔ii.93.21〕
vyākuruṣva … kuta eti (WT with Ḱ enti) ime śūrā SP 〔307.1—2〕 (vs)
asminn arthe vyākriyamāṇe SP 〔36.2〕 and 〔37.1〕
ity eṣā pañcamī bhūmī (mss. °myāṃ!) vyākṛtā … Mv 〔i.120.14〕 (vs)
nāpi ye dharmāḥ vyākṛtās te avyākṛtā iti deśayāmi Mv 〔i.173.10〕
(2) (= Pali id.) prophesies, predicts, in general: (naimittikair vaipañcikaiś ca) vyākṛtam abhūt: maṅgaladvāreṇa kumāro 'bhiniṣkramiṣyatīti LV 〔186.16〕
similarly 〔211.3〕
Mv 〔i.197.9〕
so (sc. naimittikaḥ) 'pi tathaivāmṛtādhigamanam eva vyākṛtavān LV 〔268.5〕
(naimittikehi kumāro) vyākṛtaḥ, rājā cakravartī bhaviṣyati Mv 〔ii.32.7〕
(naimittikena ca) horapāṭhakena ca vyākṛto, yena kāryeṇa devadatto kumāro abhiniṣkramati, taṃ kāryaṃ na prāpayiṣyati Mv 〔iii.178.18〕
Vārāṇasyāṃ naimittikair (mss. nimi°) dvādaśavarṣikānāvṛṣṭir vyākṛtā Divy 〔131.20〕
rarely, pratyekabodhi is predicted, Vipaśyinā … sa sārthavāhaḥ pratyekabodhau vyākṛtaḥ Av 〔i.138.1〕
(sā Bhagavatā) pratyekāyāṃ bodhau vyākṛtā Divy 〔70.6〕
much more commonly, in fact constantly in most texts, perfect enlightenment or Buddhahood is predicted, always by an earlier Buddha, who declares that the person mentioned will attain his goal, often in a particular age and world
this constitutes vyākaraṇa (3), and seems to come to be regarded as a regular, perhaps necessary, preliminary to Buddhahood in Mahāyāna
it always occurs long before the event, under a Buddha of the remote past, tho it may be the Buddha immediately preceding the one for whom the prediction is made
sometimes a group prediction is made, all to become Buddhas in turn and each one to predict the next, SP 〔209.5〕 (vs) paraṃparā eva tathānyam-anyaṃ te vyākariṣyanti …
SP 〔27.3〕 (vs) anyonya vyākarṣu (°kārṣu? 〔§ 32.74〕) tadāgrabodhaye
see also SP 〔269.4〕
the person predicted is always in the acc., or nom. in a passive expression
only seeming exceptions are SP 〔206.6—7〕 (prose) saced asmākam api bhagavān, yatheme 'nye … vyākṛtā, evam asmākam api tathāgataḥ pṛthak-pṛthag vyākuryāt (in Buddhaʼs reply, line 9, ahaṃ … vaśībhūtaśatāny anantaraṃ vyākaromi), and 〔215.7—8〕 (prose) yad bhagavān asmākaṃ vyākuryād … (asmākam is acc., as clearly elsewhere even in the prose of SP, 〔§ 20.48〕)
the goal is regularly loc., in prose commonly anuttarāyāṃ samyak-saṃbodhau [Page517-b] (abbreviated an° sam° in my citations)
rarely what look like dat. forms occur, SP 〔27.3〕 (above)
〔212.6〕 (vs) yaṃ vyākṛtā sma paramāgrabodhaye
LV 〔392.2〕 (vs) bodhisattvā ye vyākṛtā bodhayi (m.c. for °ye)
Mv 〔i.239.6〕 (prose) anuttarāye samyaksaṃbodhaye, but below 17—18 vyākṛto … anuttarāye (v.l. °yāṃ!) samyaksaṃbodhāye (so both mss., Senart em. °aye, but a loc. is surely intended)
these rare -bodhaye forms may actually intend locs., see 〔§ 10.142〕
rather often, no goal is expressed in words at all, so that the verb vyākaroti itself means predicts (someone) unto enlightenment (examples below)
or the goal may be stated in a following direct quotation, as in SP 〔116.8〕 (vs) te vyākriyante … bhaviṣyathā buddha …, they are prophesied, ‘you shall become Buddhas’
typical examples, (Śrīgarbhaṃ nāma) bodhisattvaṃ … an° sam° vyākṛtya SP 〔21.12〕
yadāpi (sc. māṃ) vyākurvasi agrabodhau 〔63.4〕 (vs)
… nāma bodhisattvaṃ … vyākṛtyān° sam° 〔67.2〕
vayaṃ bhagavatā … an° sam° vyākṛtāḥ 〔212.1—2〕
tān vyākaromī aham … tathāgatatve 〔221.14〕 (vs)
catasraḥ parṣado vyākaromy an° sam° 〔224.7〕, similarly 10
nāhaṃ … vyākṛtā cān° sam° 〔268.9—10〕
(yāvad …) bodhisattvā na vyākṛtā bhaviṣyanti an° sam° LV 〔377.18〕
ātmasamatāye (em.
loc.) samāsataḥ svayaṃbhūsamatāye vyākārṣīt Mv 〔i.3.6〕
samanantara-vyākṛto … anuttarāyāṃ (so mss.) samyaksaṃbuddhāya (v.l. °yā, prob. loc., 〔§ 10.142〕) 〔40.5—6〕
〔239.17—18〕, see above
no goal expressed (besides some cited above), vyākṛto hy eṣa Śāriputro SP 〔70.6〕 (vs)
na tāvad asmān saṃbuddho vyākaroti 〔147.11〕 (vs)
vyākṛtā yada bheṣyāmas 〔147.14〕 (vs)
(yenāyaṃ bhagavān prathamata) evaṃ vyākṛtaḥ Mv 〔i.1.14〕
no cāhaṃ (tehi) vyākṛto 〔i.46.2, 3, 5〕
interesting theoretical statement, Bbh 〔290.4—10〕: ṣaḍbhir ākāraiḥ samāsataḥ tathāgatā bodhisattvam an° sam° vyākurvanti.katamaiḥ ṣaḍbhiḥ. gotrastham anutpāditacittaṃ
tathotpāditaṃ cittaṃ
saṃmukhāvasthitaṃ
viparokṣāvasthitaṃ
parimitaṃ kālam, iyatā kālenān° sam° abhisaṃbhotsyata iti
aparimitakālaṃ vyākaroti, na tu kālaniyamaṃ karoti.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Akhyata Chandrika
Sanskritप्रकाशने
1.4.29
पञ्चते पञ्चयति व्याकरोति व्याकुरुते व्याचष्टे अर्थापयति व्याख्याति स्पष्टयति व्यनक्ति व्यञ्जयति प्रादुःकरोति आविष्करोति प्रादुःकुरुते आविष्कुरुते
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
