| YouTube Channel

व्यस् (vyas)

 
Apte
English
व्यस् [vyas], 4
P.
To toss about, scatter, cast or throw asunder
dispel, destroy
प्राप्तो व्यालतमान् व्यस्यन् भुजङ्गेभ्यो$पि राक्षसान्
Bk.*
 8.116
9.31.
To divide into parts, separate, arrange
स्वयं वेदान् व्यस्यन्
Pt.*
 4.5
विव्यास वेदान् यस्मात् स तस्माद् व्यास इति स्मृतः
Mb.
R.*
 1.84.
To take separately or singly
see व्यस्त below.
To throw over, overturn, upset.
To expel, remove, drive away.
Apte 1890
English
व्यस् {c4c} P. 1 To toss about, scatter, cast or throw asunder
dispel, destroy
प्राप्तो व्यालतमान् व्यस्यन् भुजंगेभ्योऽपि राक्षसान् Bk. 8. 116, 9. 31.
2 To divide into parts, separate, arrange
स्वयं वेदान् व्यस्यन् Pt. 4. 50
विव्यात वेदान् यस्मात्स तस्माद् व्यास इति स्मृतः Mb.
R. 10. 84.
3 To take separately or singly
see व्यस्त below.
4 To throw over, overturn, upset.
5 To expel, remove, drive away.
Monier Williams Cologne
English
व्य्-√ 2. अस् अस्
P.
 -अस्यति (ep. pf. विव्यास as if
fr.
 a √ व्यस्), to throw or cast asunder or about or away, throw (effort) into, divide, separate, dispose, arrange
scatter, disperse
expel, remove,
RV.
&c.
&c.
Monier Williams 1872
English
व्यस् व्य्-अस् (वि-अस्, see rt. 2. अस्), cl. 4. P.
-अस्यति (anomalous ep. Perf. विव्यास as if fr. a rt.
व्यस्), -असितुम्, to throw asunder, cast in different
directions, divide, divide into pieces, separate, sever,
dispose, arrange
to throw about or in various direc-
tions, toss about, scatter, disperse, dispel
to cast aside
or away
to throw over, upset, expel, remove.
Macdonell
English
व्यस् VI‿AS, separate, divide: only pf. 🞄vivyāsa (E., very rare).
Apte Hindi
Hindi
व्यस्
दिवा* पर* वि-अस् -
"उछालना, बखेरना, अलग-अलग फेंकना, फाड़ देना, नष्ट करना "
व्यस्
दिवा* पर* वि-अस् -
"खण्डोंमें बिभक्त करना पृथक२ करना, क्रम से रखना"
व्यस्
दिवा* पर* वि-अस् -
"अलग-अलग लेना, एक-एक करके लेना"
व्यस्
दिवा* पर* वि-अस् -
"उलट देना, पलटदेना"
व्यस्
दिवा* पर* वि-अस् -
"निकाल देना, हटा देना"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 निष्कासय, उत्सारय, निःसारय, निरस्, निर्धू, निर्यापय, निर्वद्, निर्वासय, उच्चाटय, समुत्पाटय, समुदीरय, चालय, समुद्वासय, अवरुध्, उदाकृ, उत्कालय, उद्धू, त्याजय, नाशय, विप्रवासय, विवासय, समाक्षिप्, व्यपरोपय, व्यस्, संचालय, सञ्चालय, निर्विवह्, निर्हन्, निर्हृ, दालय, निस्त्यज्, उदस्, उत्क्लिश्, अपच्यु, अवहन्, अपरुध्, उदज्, उद्वस्, जि, निष्कृ, परिनिर्हन्, परिवृज्, प्रामर्जय, वितथीकृ, विरोपय
verb
बलात् स्थानत्यागप्रेरणानुकूलः व्यापारः।
"राजीवः द्वारि तिष्ठन्तं श्वानं निरकासयत्।"
Stchoupak
French
व्य्-अस्-
2 (pft. विव्यास) rejeter, disperser
°अस्त- dispersé,
séparé, divisé, isolé, pris isolément (-ए काले de temps en temps
-अम् isolément, séparément)
chassé, écarté, changé.
व्यस्त-न्यास- a. défait (dit d'une couche de feuillage).
°वृत्ति- a. (mot) dont le sens propre est altéré.