| YouTube Channel

व्यसनम् (vyasanam)

 
Apte
English
व्यसनम् [vyasanam], 1 Casting away, dispelling.
Separating, dividing.
Violation, infraction
शीलव्यसनमेतत्ते नाभिजाना- म्यहं पुरा
Rām.*
 2.12.57
Ki.*
 3.45.
Loss, destruction, defeat, fall
defection, weak point
अमात्यव्यसनम्
Pt.*
 3
स्वबलव्यसने
Ki.*
 13.15
Śi.*
 2.57.
(a) A calamity, misfortune, distress, evil, disaster, ill-luck
अज्ञातभर्तृव्यसना मुहूर्तं कृतोपकारेव रतिर्बभूव
Ku.*
 3.73
4.3
R.*
 12.57. (b) Adversity, need
स सुहृद् व्यसने यः स्यात्
Pt.*
 1.327 'a friend in need is a friend indeed'.
Setting (as of the sun
&c.
 )
तेजोद्वयस्य युगपद् व्यसनोदयाभ्याम्
Ś.*
 4.1 (where व्यसन means 'a fall' also).
Vice, bad practice, evil habit
मिथ्यैव व्यसनं वदन्ति मृगयामीदृग् विनोदः कुतः
Ś.*
 2.5
R.*
 18.14
Y.*
 1.31
(these vices are usually said to be ten
see
Ms.*
 7.47-48)
समानशीलव्यसनेषु सख्यम् Subhāṣ.
Close or intent application, assiduous devotion
विद्यायां व्यसनम्
Bh.*
 2.62, 63.
Inordinate addiction.
Crime, sin.
Punishment.
Inability, incompetency.
Fruitless effort.
Air, wind.
Individuality.
Comp.
 -अतिभारः heavy calamity or distress
सा मुक्तकण्ठं व्यसनातिभारात् (चक्रन्द)
R.*
 14.68.-अन्वित, -आर्त, -पीडित
a.
 overtaken by calamity, involved in distress. -आवापः an abode of calamity
व्यसनावाप एतस्मिन् पतितानां स्वकर्मभिः
Bhāg.*
 4.22.13. -कालः time of need. -प्रहारिन्
a.
hurting, attacking, giving trouble.
striking (an enemy) in his weak point.-ब्रह्मचारिन् a fellow-sufferer. -वर्गः an aggregate of calamities
प्रकृतिव्यसनवर्गः Kau.
A.
 7. -संस्थित
a.
 one who indulges in any whim.
Apte Hindi
Hindi
व्यसनम्
नपुं*
 - वि + अस् + ल्युट्
"फ़ेक देना, दूर कर देना "
व्यसनम्
नपुं*
 - वि + अस् + ल्युट्
"वियोजन, विभाजन"
व्यसनम्
नपुं*
 - वि + अस् + ल्युट्
"उल्लंघन, व्यतिक्रमण"
व्यसनम्
नपुं*
 - वि + अस् + ल्युट्
"हानि विनाश, पराजय, पतन, दोष, दुर्बलपक्ष"
व्यसनम्
नपुं*
 - वि + अस् + ल्युट्
"विपत्ति, दुर्भाग्य, दुःख, अनिष्ट, संकट, अभाग्य"
व्यसनम्
नपुं*
 - वि + अस् + ल्युट्
"आपत्काल, आवश्यकता"
व्यसनम्
नपुं*
 - वि + अस् + ल्युट्
(सूर्य आदि का) अस्त होना
व्यसनम्
नपुं*
 - वि + अस् + ल्युट्
"दुर्व्यसन, बुरीलत, बुरी आदत"
व्यसनम्
नपुं*
 - वि + अस् + ल्युट्
"संलग्नता, जुट जाना, परिश्रमपूर्वक आसक्ति"
व्यसनम्
नपुं*
 - वि + अस् + ल्युट्
बहुत ज्यादा आदी होना
व्यसनम्
नपुं*
 - वि + अस् + ल्युट्
"जुर्म, पाप"
व्यसनम्
नपुं*
 - वि + अस् + ल्युट्
दण्ड
व्यसनम्
नपुं*
 - वि + अस् + ल्युट्
"अयोग्यता, अक्षमता"
व्यसनम्
नपुं*
 - वि + अस् + ल्युट्
निष्फल प्रयत्न
व्यसनम्
नपुं*
 - वि + अस् + ल्युट्
"हवा, वायु"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 आपद्, विपद्, व्यसनम्, उपप्लवः, विपत्तिः, उपद्रवः, अत्याहितं, अनर्थः, विप्लवः, विपत्तिकालः, आपत्कालः, विपत्कालः
noun
विपत्तियुक्तः कालः।
"हितैषिणां परीक्षणं विपत्तौ एव भवति। / सम्पत्तौ च विपत्तौ च साधूनामेकरूपता।"
Synonyms:
 सङ्कटम्, विपदा, व्यसनम्, आपत्तिः, आपदा, अरिष्टम्
noun
अनिष्टघटनया जाता सा स्थितिः यया बहुहानिः संभवति।
"सङ्कटे मतिः बद्धसदृशा जायते।"
Tamil
Tamil
வ்யஸனம் : கேடு, நஷ்டம், அழிவு, வீழ்ச்சி, குற்றம், குறை, துக்கம், கெடுதி, அபாயம், காற்று, தண்டனை, பிரித்தல்.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: व्यसनम्
Root: व्यसनम्
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ ill luck
⇒ adversity
⇒ bad policy
⇒ misfortune
⇒ evil course
⇒ bad management
⇒ bad conduct [gambling etc.]
Shloka(s):
3|3|27|2 ► मूल्ये पूजाविधावर्घोऽहोदुःखव्यसनेष्वघम्॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|97|2 ► बन्धकं व्यसनं चेतः पीडाधिष्ठानमाधयः॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|150|1 ► व्यसनान्यशुभं दैवं विपदित्यनयास्त्रयः। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 3|3|27|2 ⇢ अघम् (अघ) (नपुं)
➠ 3|3|97|2 ⇢ आधिः (आधि) (पुं)
➠ 3|3|150|1 ⇢ अनयः (अनय) (पुं) ⇒ ill luck, adversity, bad policy, misfortune, evil course, bad management, bad conduct [gambling etc.]
Related word(s):
जातिः ➡ मानसिकभावः