| YouTube Channel

व्यवस्थान (vyavasthAna)

 
शब्दसागरः
English
व्यवस्थान
n.
(-नं)
1. Steadiness.
2. Regular arrangement, determination.
3. Rule, decision.
4. Firmness, perseverance.
E.
वि + अव + स्था-ल्युट्
Capeller Eng
English
व्यवस्थान
n.
remaining, persevering, constancy
state, condition.
Apte
English
व्यवस्थानम् [vyavasthānam] व्यवस्थितिः [vyavasthitiḥ], व्यवस्थितिः
f.
Arrangement, settlement, determination, decision
बाजक्षेत्रे तथैवान्ये तत्रेयं तु व्यवस्थितिः
Ms.*
1.7.
A rule, statute, decision.
Steadiness, constancy.
Firmness, perseverance
साधु धर्मे व्यवस्थानं क्रियतां यदि शक्यते
Rām.*
7.13.18.
A fixed limit
विद्यते व्यवस्थानं क्रुद्धयोः कृष्णयोः क्वचित्
Mb.
* 8.87.78.
Separation. -नः
N.
of Viṣṇu.
Apte 1890
English
व्यवस्थानं, व्यवस्थितिः f. 1 Arrangement, settlement, determination, decision.
2 A rule, statute, decision.
3 Steadiness, constancy
4 Firmness, perseverance.
5 Separation.
नः N. of Viṣṇu.
Monier Williams Cologne
English
व्य्-°अवस्थान
mfn.
persistent (applied to Viṣṇu),
MBh.
xiii, 6991
व्य्-°अवस्थान
n.
steadiness, perseverance, continuance in (loc. ),
MBh.
R.
firmness, constancy,
MBh.
state, condition (pl. ‘circumstances’),
GopBr.
Rājat.
regular arrangement or distribution,
MW.
Monier Williams 1872
English
व्य्-अवस्थान, अस्, m., N. of Viṣṇu
(अम्), n.
regular arrangement or distribution
steadiness, set-
tlement, &c. (= व्य्-अवस्थिति below).
Apte Hindi
Hindi
व्यवस्थानम्
नपुं*
- वि + अव + स्था + ल्युट्
"क्रमबन्धन, समाधान, निर्धारण, फै़सला"
व्यवस्थानम्
नपुं*
- वि + अव + स्था + ल्युट्
"नियम, विधान, निश्चय"
व्यवस्थानम्
नपुं*
- वि + अव + स्था + ल्युट्
"स्थिरता, अचलता"
व्यवस्थानम्
नपुं*
- वि + अव + स्था + ल्युट्
"दृढ़ता, धैर्य"
व्यवस्थानम्
नपुं*
- वि + अव + स्था + ल्युट्
वियोग
व्यवस्थानम्
नपुं*
- वि+अव+स्था+ल्युट्
निश्चित सीमा
L R Vaidya
English
vyavasTAna {% n. %} 1. Steadiness
2. regular arrangement, settlement, determination
3. rule, decision
4. firmness, perseverance.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
vyavasthāna, nt. (= Pali vavatthāna
Skt. not in this sense), respective determination, differentiation: bhūmibhūmi-°na-kuśalena Dbh 〔20.28〕
tattvalakṣaṇaṃ °na-taḥ advayaprabhāvitaṃ veditavyaṃ Bbh 〔39.1〕
〔260.13〕 (see s.v. vipaśyanā)
catvārīmāni bodhisattvānāṃ prajñapti- °nāni 〔292.7〕, listed as dharma-pra°-°naṃ, satya-, yukti-, and yāna-, 11—13, explained 〔292.14—294.8〕
〔397.27〕 (see s.v. vyavalokayati)
(all inhabitants of Sukhāvatī are niyatāḥ samyaktve, see s.v. rāśi) nāsti tatra dvayo rāśyor vyavasthānaṃ prajñaptir yad idam aniyatasya mithyātvaniyatasya Sukh 〔44.15〕, there is no differentiation or clear statement as regards the (other) two groups, namely (i.e. they are equally unqualified for S.).
Mahabharata
English
Vyavasthāna(ṃ) = Vishṇu (1000 names).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
व्यवस्थानः,
पुं,
विष्णुः यथा, --“व्यवसायो व्यवस्थानः संस्थानः स्थानदो ध्रुवः
”इति महाभारते तस्य सहस्रनामस्तोत्रे १३ ।१४९ ५५
(वि + अव + स्था + ल्युट् ।)व्यवस्थितौ, क्ली यथा, --“चातुर्व्वर्ण्यव्यवस्थानं यस्मिन् देशे विद्यते ।तं म्लेच्छदेशं जानीयादार्य्यावर्त्तस्ततः परम्
”इत्यार्य्यावर्त्तशब्दटीकायां भरतः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
व्यवस्थान
न०
वि + अव + स्था--ल्युट् व्यवस्थायाम् कर्त्तरिल्यु विष्णौ
पु०
विष्णुस०
Capeller
German
व्यवस्थान verharrend
n.
das Verharren
in (Loc. o. —°), Zustand, Lage.
Stchoupak
French
व्य्-अवस्थान-
nt. fait de persister (dans, loc. ifc.), persévérance,
fermeté
état, condition
a. qui demeure (ép. de Viṣṇu).