व्यवधान (vyavadhAna)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 व्यवधान n.
  (-नं)
	 1. Covering,  disappearance,  either the thing which con-
ceals,  or the state of being concealed from sight.
	 2. Intervening, 
intervention,  space.
	 3. The intervention of a letter,  (in grammar.)
E.
  वि and अव before धा to have,  aff.
   ल्युट् ।

Capeller Eng

English

 व्यवधान n.
  lying or stepping between,  intercession, 
mediation,  separation,  distinction,  interruption
 also = seq.
 

Yates

English

 व्यव-धान (नं) 1.
n.
  Idem
 insertion
intervening space or thing.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   व्यवधान   vyavadhAna   n.
   separation   
   व्यवधान   vyavadhAna   n.
   obstruction    
   व्यवधान   vyavadhAna   n.
   screen   
   व्यवधान  vyavadhAna  n.
   intervening   
   व्यवधान  vyavadhAna  n.
   covering  
   व्यवधान  vyavadhAna  n.
   interval   
   व्यवधान  vyavadhAna  n.
   cover  
   व्यवधान  vyavadhAna  n.
   termination   
   व्यवधान  vyavadhAna  n.
   interruption  
   व्यवधान  vyavadhAna  n.
   cessation   
   व्यवधान  vyavadhAna  n.
   space  
   व्यवधान  vyavadhAna  n.
   hiding from view   
   व्यवधान  vyavadhAna  n.
   intervention  
   व्यवधान  vyavadhAna  n.
   division     
            

Wilson

English

 व्यवधान
m.
  (-नं)
1 Covering,  disappearance,  either the thing which conceals,  or the state of
being concealed from sight.
2 Intervening,  intervention,  space.
3 The intervention of a letter,  (in grammar.)
E.
  वि and अव before घा to have,  aff.
   ल्युट्.

Apte

English

व्यवधानम् [vyavadhānam],  1 Intervention,  interposition,  separation
 इह समाप्तस्य सामिधेनीवाक्यस्य अस्य चोपव्ययते इति वचनस्य निविदां विधायकेन ... ग्रन्थेन व्यवधानं भवति ŚB. on MS.*  3.1.21.

Obstruction,  hiding from view
 दृष्टं विमानव्यवधानमुक्तां पुनः सहस्रार्चिषि संनिधत्ते R.*
  13.44.

Concealment,  disappearance.

A screen,  partition. 

A cover,  covering
 शार्दूलचर्मव्यवधान- वत्याम् Ku.*
  3.44.

Interval,  space.

(In gram.
  ) The intervention of a syllable or letter.

(In Mīmāṁsā) Remote construction,  remoteness
 see व्यवहित- कल्पना
 व्यवधानाल्लक्षणापि ज्यायसी ŚB. on MS.*  1.2.69
 व्यवधानादर्थो बलीयान् ŚB. on MS.*  6.4.23.

Apte 1890

English

 व्यवधानं 1 Intervention,  interposition,  separation. 
2 Obstruction,  hiding from view
 दृष्टिं विमानव्यवधानमुक्तां पुनः सहस्रार्चिषि संनिधत्ते R. 13. 44. 
3 Concealment,  disappearance. 
4 A screen,  partition. 
5 A cover,  covering
 शार्दूलचर्मव्यवधानवत्यां Ku. 3. 44. 
6 Interval,  space. 
7 (In gram.) The intervention of a syllable or letter. 

Monier Williams Cologne

English

 व्य्-अवधान n.
  intervening,  intervention (esp.   in gram.
   ‘the intervention of a syllable or letter’),  Prāt.
 
 ĀśvŚr.
  
 &c.
   (°नेन ind.
  =
  ‘indirectly’,  Nīlak.
 )

 obstruction,  hiding from view,  Ragh.
 

 covering,  a cover,  screen,  Kum.
  
 Śaṃk.

 separation,  division,  BhP.
  

 interruption,  ib.

 cessation,  termination,  ib.

 interval,  space,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 व्य्-अवधान,  अम्,  n. the act of placing apart
or between,  intervening,  intervention,  interposition, 
separation,  break,  gap
 anything which intervenes
or screens
 a screen,  partition,  intervening object
intervening space,  interval,  space (in general)
 (in
grammar) the intervention of a syllable or letter
covering,  a cover
 obstruction,  the being covered or
concealed,  concealment,  disappearance.

Benfey

English

 व्यवधान व्यवधान,  i. e. वि-अव
-धा + अन,  n.
 
 1. Intervening,  Ragh.
13,  44.
 2. Separation,  Śiś. 9,  51.
 3.
Covering,  a cover,  Śāk. 92,  13 (Prākṛ.).
 4. Being covered,  disappearance.

Apte Hindi

Hindi

व्यवधानम्
नपुं*
   - वि + अव + धा + ल्युट्
"हस्तक्षेप,  अन्तःक्षेप,  वियोग"

व्यवधानम्
नपुं*
   - वि + अव + धा + ल्युट्
"अवरोध,  दृष्टि से गुप्त रखना"

व्यवधानम्
नपुं*
   - वि + अव + धा + ल्युट्
"छिपाना,  अन्तर्धान"

व्यवधानम्
नपुं*
   - वि + अव + धा + ल्युट्
"पर्दा,  व्यंशन"

व्यवधानम्
नपुं*
   - वि + अव + धा + ल्युट्
"ढकना,  आवरण"

व्यवधानम्
नपुं*
   - वि + अव + धा + ल्युट्
"अन्तराल,  अवकाश"

व्यवधानम्
नपुं*
   - वि + अव + धा + ल्युट्
किसी अक्षर या मात्रा का बीच में आ पड़ना

व्यवधानम्
नपुं*
   - वि+अव+धा+ल्युट्
"दुरुह रचना, क्लिष्ट रचना"

L R Vaidya

English

 vyavaDAna {% n. %} 1. Intervention,  interposition
screening,  hiding from sight,  दृष्टिं विमानव्यवधानमुक्तां पुनस्सहस्रार्चिषि सन्निधत्ते R.xiii.44
a screen,  a partition
a cover,  a covering
interval,  space.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

अन्तर्
अ
अन्तर्,  रन्ध्र,  वस्त्र,  विना,  मध्य,  व्यवधान,  अन्तरात्मन्,  बहिर्योग,  काश,  विशेष,  अवसर
रन्ध्रे वस्त्रे विना मध्ये व्यवधानेऽन्तरात्मनि ।
बहिर्योगे च काशे च विशेषेऽवसरेऽन्तरः ॥ ३४ ॥
verse 1.1.1.34
page 0003

Abhyankara Grammar

English

व्यवधान  (I) intervention
 the word is used in connection with the intervention or occurrence of letters or phonetic units between the cause ( निमित्त ) of an operation and the operatee (विधिभाक् )
 cf लोपे कृते नास्ति व्यवधानम् | स्थानिवद्भावाद् व्यवधान- मेव | The word is used also in the sense of intervention in ,  gene-    ral,  which separates the two connected things
 व्यवधानं च भवति वाक्ये राज्ञ ऋद्धस्य पुरुषः
 the word व्यवाय is used in the same sense
 cf. अट्कुप्वाङ्नुम्व्यवायेपि
 (2) an inserted letter or phonetic element
 cf. व्यवधानः अन्त्यविकारे T,  Pr. 185,  186.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

chod pa
१) आवरण २) छेद ३) ४) निवारण ५) विवरण ६) व्यवधान ७) व्यवहित

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
अवकीर्णे त्ववध्वस्तं संवीतं रुद्धमावृतम् ।
संवृतं पिहितं छन्नं स्थगितं चापवारितम् ॥ १४७६ ॥
अन्तर्हितं तिरोहितमन्तर्धिस्त्वपवारणम् ।
छदनं व्यवधान्तर्धापिधानस्थगनानि च ॥ १४७७ ॥
व्यवधानं तिरोधानं दर्शितं तु प्रकाशितम् ।
आविष्कृतं प्रकटितमुच्चण्डं त्ववलम्बितम् ॥ १४७८ ॥
-wordlist-
 
अवकीर्ण (क्ली),  अवध्वस्त (क्ली),  संवीत (क्ली),  रुद्ध (क्ली),  आवृत (क्ली),  संवृत (क्ली),  पिहित (क्ली),  छन्न (क्ली),  स्थगित (क्ली),  अपवारित (क्ली),  अन्तर्हित (क्ली),  तिरोहित (क्ली),  अन्तर्धि (पुं),  अपवारण (क्ली),  छदन (क्ली),  व्यवधा (स्त्री),  अन्तर्धा (स्त्री),  पिधान (क्ली),  स्थगन (क्ली),  व्यवधान (क्ली),  तिरोधान (क्ली),  दर्शित (क्ली),  प्रकाशित (क्ली),  आविष्कृत (क्ली),  प्रकटित (क्ली),  उच्चण्ड (क्ली),  अवलम्बित (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

व्यवधान
व्यवधान,  तिरोधान,  अन्तर्धि,  अपवारण
व्यवधानं तिरोधानमन्तर्धिरपवारणम् ॥ ७१९ ॥
verse 4.1.1.719
page 0083

अन्तर
अन्तर,  वस्त्र,  मध्य,  छिद्र,  व्यवधान,  अन्तरात्मन्,  अवकाश,  बहिर्योग,  विशेष,  अवसर
वस्त्रे मध्ये तथा छिद्रे व्यवधानेऽन्तरात्मनि ।
अवकाशे बहिर्योगे विशेषेऽवसरेऽन्तरम् ॥ ८७१ ॥
verse 5.1.1.871
page 0100

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 व्यवधानं,  क्ली,
   (वि + अव + धा + ल्युट् ।)आच्छादनम् । तत्पर्य्यायः । तिरोधानम् २अन्तर्द्धिः ३ अपवारणम् ४ छदनम् ५ व्यवधा ६अन्तर्द्धा ७ पिधानम् ८ स्थगनम् ९ । इतिहेमचन्द्रः ॥
 व्यवधिः १० अपिधानम् ११ ।इति शब्दरत्नावली ॥
 (यथा,  रघुः । १३ । ३४ ।“दृष्टिं विमानव्यवधानमुक्तांपुनः सहस्रार्चिषि सन्निधत्ते ॥
”भेदः । यथा,  भागवते । ४ । २२ । २७ ।“परात्मनोर्यद्व्यवधानकं पुरस्तात्स्वप्ने यथा पुरुषस्तद्बिनाशे ॥
”विच्छेदः । यथा,  शिशुपालवधे । ९ । ५१ ।“वपुरन्वलिप्त परिरम्भसुख-व्यवधानभीरुकतया न बधूः ॥
”समाप्तिः । यथा,  भागवते । ४ । २९ । ७७ ।“यावदन्यं न विन्देत व्यवधानेन कर्म्मणाम् ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 व्यवधान न०
  वि + अव + धा--ल्युट् । १ तिरोधाने २ द्रव्या न्त-रेण द्रव्यान्तरस्याच्छादने च हेमच० ।

Capeller

German

 व्यवधान n.
  das Dazwischentreten,  Verbergen, 
Decke,  Hülle,  Scheidung, 
Unterbrechung.

Stchoupak

French

 व्य्-अवधान-
 nt. fait d'interposer,  de cacher 
 séparation, 
interruption,  cessation 
 -वन्त्- a. ifc. couvert de.
°कृत्- ag. ifc. qui intervient,  se place entre.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.