व्यलीकं (vyalIkaM)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritव्यलीकं, (विशेषेण अलतीति । वि + अल +“अलीकादयश्च ।” उणा० ४ । २५ । इतिकीकन्प्रत्ययेन निपातनात् साधुः ।) पीडार्थः ।इत्यमरः ॥
गतिविपर्य्ययः । कामजापराधः ।इति तट्टीकायां भरतः ॥
यथा, --“कृत्यं नैव विजानाति परेणापकृतं क्वचित् ।कृत्यञ्च संस्मरेदेतदसत्यञ्च न जल्पति ॥
व्यलीकेषु निवृत्तो यः पर्य्येति कृतनिश्चयः ।नित्यञ्च धृतिमान् किञ्चित् परोक्षेऽपि न चक्षिपेत् ॥
ऋतुकालेऽभिगच्छेत अपत्यार्थं स्वकां स्त्रियम् ।ईदृशास्तु नरा भद्रे मम कर्म्मपरायणाः ॥
”इति वाराहे योनिगर्भमोक्षणनामाध्यायः ॥
अप्रियम् । (यथा, महाभारते । ३ । ६ । ९ ।“न हि तेन मम भ्रात्रा सुसूक्ष्ममपि किञ्चन ।व्यलीकं कृतपूर्व्वं वै प्राज्ञेनामितबुद्धिना ॥
”)अकार्य्यम् । वैलक्ष्यम् । इति मेदिनी ॥
(यथा, किराते । ३ । १९ ।“यस्मिन्ननैश्वर्य्यकृतव्यलीकःपराभवं प्राप्त इवान्तकोऽपि ।धुन्वन्धनुः कस्य रणे न कुर्य्यात्मनो भयैकप्रवणं स भीष्मः ॥
”)अपराधः । इति हेमचन्द्रः ॥
(यथा, शिशु-पालवधे । ९ । ८५ ।“सुदृशः सरसव्यलीकतप्त-स्तरसा श्लिष्टवतः सयौवनोष्मा ॥
”)प्रतारणा । इति हलायुधः ॥
(दुःखम् । इतिवैजयन्ती ॥
यथा, कुमारे । ३ । २५ ।“दिग् दक्षिणा गन्धवर्ह मुखेनव्यलीकनिश्वासमिवोत्ससर्ज्ज ॥
”)तद्बति, त्रि ॥
(यथा, भागवते । ८ । २२ । २ ।“यद्युत्तमःश्लोक भवान् ममेरितंवचो व्यलीकं सुरवर्य्य मन्यते ।करोन्वृतं तन्न भवेत् प्रलम्भनंपदं तृतीयं कुरु शीर्ष्णि मे निजम् ॥
”)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.