व्यलीक (vyalIka)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
Englishव्यलीक (-कः-का-कं)
1. Disagreeable, displeasing, offensive.
2. Im-
proper, unfit to be done.
3. Painful.
4. Strange.
5. False.
(-कं)
1. Pain, torture.
2. Fault, transgression.
3. Any thing displeasing.
4. Any improper act.
5. Reverse.
6. Cheating, tricking.
(-कः)
A catamite.
वि and अल् to be able or to adorn, ईकक् ।
Capeller Eng
EnglishYates
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English व्यलीक vyalIka improper or unfit to be done
व्यलीक vyalIka painful
व्यलीक vyalIka disagreeable
व्यलीक vyalIka very false or untruthful
व्यलीक vyalIka hypocritical
व्यलीक vyalIka lying
व्यलीक vyalIka offensive
व्यलीक vyalIka strange
व्यलीक vyalIka not false
व्यलीक vyalIka catamite
व्यलीक vyalIka misdeed
व्यलीक vyalIka pain
व्यलीक vyalIka contrariety
व्यलीक vyalIka transgression
व्यलीक vyalIka grief
व्यलीक vyalIka lie
व्यलीक vyalIka fraud
व्यलीक vyalIka offence
व्यलीक vyalIka anything displeasing
व्यलीक vyalIka inversion
व्यलीक vyalIka reverse
व्यलीक vyalIka falsehood
व्यलीक vyalIka anguish
व्यलीक vyalIka any cause of pain or uneasiness
Wilson
EnglishApte
Englishव्यलीक [vyalīka],
False, untrue
ताश्च व्यलीकं रुरुदुः कृतागसः 6.14.48.
Offensive, disagreeable, displeasing
न च व्यलीकमासीद्राज्ञ एतद्वृत्तान्तं दृष्ट्वा त्रात इत्युक्त्वा * 3.197. 23.
Not false
इत्थं गिरः प्रियतमा इव सो$व्यलीकाः शुश्राव सूततनयस्य तदा व्यलीकाः 5.1.
Unfit to be done.
कः A libertine.
A catamite.
कम् Anything disagreeable or displeasing, disagreeableness
ननु जन- विदितैर्भवद्व्यलीकौश्चिरपरिपूरितमेव कर्णयुग्मम् 7.54.
Any cause of grief or uneasiness, pain, sorrow, grief
सुतनु हृदयात् प्रत्यादेशव्यलीकमपैतु ते 7.24
यस्मिन्ननैश्वर्यकृतव्यलीकः पराभवं प्राप्त इवान्तको$पि 3.19.
3.25
4.87.
A fault, an offence, a transgression, any improper act
सव्यलीकमवधीरितखिन्नं प्रस्थितं सपदि कोपपदेन 9.45
9.85
एवं प्रत्यक्षदृष्टव्यलीकः किं ब्रवीमि 3
3.15.
Fraud, trick, deception
तस्मात् तमेव सेवेत न व्यलीकेन कर्हिचित् 1.12, 242.
Falsehood.
Inversion, contrariety.
Sin, demerit
न सूक्ष्ममपि मे किंचिद् व्यलीकमिह विद्यते * 14.14.7.
Apte 1890
Englishव्यलीक a. 1 False, untrue.
2 Offensive, disagreeable, displeasing.
3 Not false
Śi. 5. 1.
4 Unfit to be done.
कः 1 A libertine.
2 A catamite.
कं 1 Anything disagreeable or displeasing, disagreeableness
इत्थं गिरः प्रिवतमा इव रोऽ व्यलीकाः शुश्राव सूततनयस्य तदा व्यलीकाः Śi. 5. 1.
2 Any cause of grief or uneasiness, pain, sorrow, grief
सुतनु हृदयात्प्रत्यादेशव्यलीकमपैतु ते Ś. 7. 24
यस्मिन्ननैश्वर्यकृतव्यलीकः पराभवं प्राप इवांतकोपि Ki. 3. 19
Ku. 3. 25
R. 4. 87.
3 A fault, an offence, a transgression, any improper act
सव्यलीकमवधीरितखिन्नं प्रस्थितं सपदि कोपपदेन Ki. 9. 45
Śi. 9. 85
एवं प्रत्यक्षदृष्टव्यलीकः किं ब्रवीमि Ratn. 3, 3. 15.
4 Fraud, trick, deception
Pt. 1. 120, 242.
5 Falsehood.
6 Inversion, contrariety.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishव्यलीक व्य्-अलीक, अस्, आ, अम् [cf. अलीक], dis-
agreeable, displeasing, painful, offensive, strange
improper or unfit to be done
false
(अम्), n. any-
thing displeasing
any cause of pain or uneasiness or
disagreeableness, pain, grief, torture
any improper
act, fault, transgression (= कामजापराध)
re-
verse, contrariety, inversion
cheating, tricking
falsehood
(अस्), m. a libertine (= नागर, काम-
केलि)
a catamite.
—व्यलीक-ता, f. or व्यलीक-त्व,
अम्, n. disagreeableness, painfulness
impropriety,
displeasure.
—व्यलीक-निःश्वास, अस्, m. a sigh of
pain or grief.
Macdonell
EnglishBenfey
Englishव्यलीक व्यलीक (cf. अलीक),
I.
1. Disagreeable, offensive.
2. Im-
proper.
3. Painful.
4. Strange.
II.
A catamite.
III.
1. Any dis-
pleasing or improper act.
2. Dis-
agreeableness.
3. Pain, grief, Śāk. d.
183
Pañc. i. d. 272.
4. Fault, trans-
gression, Śiś. 9, 85
Hit. ii. d. 125.
5. Cheating, falsehood, Pañc. i. d.
136 (cf. Böhtl. Ind. Spr. 3208).
--
निस्-, 1. not offending, Bhāg. P.
1, 7, 49. 2. without pain, pleased, Rām.
2, 18, 53 Gorr
(given) with pleasure,
MBh. 13, 5994. 3. °कम्, adv. sin-
cerely, Bhāg. P. 2, 7, 42
cf. °क + तस्,
adv. the same, 3, 24, 12.
Apte Hindi
Hindiव्यलीक
वि* - विशेषेण अलति -वि + अल् + कीकन्
"मिथ्या, झूठा"
व्यलीक
वि* - विशेषेण अलति -वि + अल् + कीकन्
"कुत्सित, अनभिमत, असुखद"
व्यलीक
वि* - विशेषेण अलति -वि + अल् + कीकन्
ज़ो मिथ्या न हो
व्यलीकः
- -
स्वेच्छाचारी
व्यलीकः
- -
"गांडू, लौण्डा"
व्यलीकम्
- -
"कोई भी अप्रिय या असुखद वस्तु, अप्रियता"
व्यलीकम्
- -
"बेचैनी का कारण, पीड़ा, शोक या रंज का कारण"
व्यलीकम्
- -
"दोष, अपराध, अतिक्रमण, अनुचित कार्य"
व्यलीकम्
- -
"जालसाज़ी, चाल, धोखा"
व्यलीकम्
- -
मिथ्यापन
व्यलीकम्
- -
"व्युत्क्रम, वैपरीत्य"
L R Vaidya
EnglishvyalIka {% (III) n. %} 1. Anything displeasing, इत्थं गिरः प्रियतमा इव सोऽव्यलीकाः Sis.v.1
2. any cause of uneasiness, pain, grief, सुतनु हृदयात्प्रत्ययादेशव्यलीकमपैतु ते किमपि मनसः संमोहो मे तदा बलवानभूत् Sak.vii., K.S.iii.25, Kir.iii.19
3. improper conduct, fault, transgression, सुदृशः सरसव्यलीकतप्तस्तरसा श्लिष्टवतः स यौवनोष्मा Sis.ix.85
4. cheating
5. falsehood.
Bopp
LatinAnekartha-Dvani-Manjari
Sanskritव्यलीक
क्ली
व्यलीक, प्रिय, असत्य
प्रियेऽसत्ये व्यलीकं च वचो वाक्यं च गीर्मता ।
verse 3.1.1.33
page 0015
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
Germanअभिधानचिन्तामणिः
Sanskritकपटं कैतवं दम्भः कूटं छद्मोपधिश्छलम् ।
व्यपदेशो मिषं लक्षं निभं व्याजोऽथ कुक्कुटिः ॥ ३७८ ॥
कुहना दम्भचर्या च वञ्चनं तु प्रतारणम् ।
व्यलीकमतिसन्धानं साधौ सभ्यार्यसज्जनाः ॥ ३७९ ॥
कपट (क्ली), कैतव (क्ली), दम्भ (पुं), कूट (पुंक्ली), छद्मन् (क्ली), उपधि (स्त्री), छल (क्ली), व्यपदेश (पुं), मिष (क्ली), लक्ष (क्ली), निभ (क्ली), व्याज (पुं), कुक्कुटि (स्त्री), कुहना (स्त्री), दम्भचर्या (स्त्री), वञ्चन (क्ली), प्रतारण (क्ली), व्यलीक (क्ली), अतिसन्धान (क्ली), साधु (पुं), सभ्य (पुं), आर्य (पुं), सज्जन (पुं)
प्रक्रिया त्वधिकारोऽथ मर्यादा धारणा स्थितिः ।
संस्थाऽपराधस्तु मन्तुर्व्यलीकं विप्रियागसी ॥ ७४४ ॥
प्रक्रिया (स्त्री), अधिकार (पुं), मर्यादा (स्त्री), धारणा (स्त्री), स्थिति (स्त्री), संस्था (स्त्री), अपराध (पुं), मन्तु (पुं), व्यलीक (क्ली), विप्रिय (क्ली), आगस् (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritवञ्चन
वञ्चन, अतिसन्धान, व्यलीक, प्रतारण
वञ्चनं चातिसन्धानं व्यलीकं स्यात्प्रतारणम् ।
verse 4.1.1.748
page 0086
व्यलीक
व्यलीक, अपराध, आतस्, मन्तु, विप्रिय
व्यलीकमपराधः स्यादागो मन्तुश्च विप्रियम् ।
verse 4.1.1.749
page 0086
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritव्यलीकं, (विशेषेण अलतीति । वि + अल +“अलीकादयश्च ।” उणा० ४ । २५ । इतिकीकन्प्रत्ययेन निपातनात् साधुः ।) पीडार्थः ।इत्यमरः ॥
गतिविपर्य्ययः । कामजापराधः ।इति तट्टीकायां भरतः ॥
यथा, --“कृत्यं नैव विजानाति परेणापकृतं क्वचित् ।कृत्यञ्च संस्मरेदेतदसत्यञ्च न जल्पति ॥
व्यलीकेषु निवृत्तो यः पर्य्येति कृतनिश्चयः ।नित्यञ्च धृतिमान् किञ्चित् परोक्षेऽपि न चक्षिपेत् ॥
ऋतुकालेऽभिगच्छेत अपत्यार्थं स्वकां स्त्रियम् ।ईदृशास्तु नरा भद्रे मम कर्म्मपरायणाः ॥
”इति वाराहे योनिगर्भमोक्षणनामाध्यायः ॥
अप्रियम् । (यथा, महाभारते । ३ । ६ । ९ ।“न हि तेन मम भ्रात्रा सुसूक्ष्ममपि किञ्चन ।व्यलीकं कृतपूर्व्वं वै प्राज्ञेनामितबुद्धिना ॥
”)अकार्य्यम् । वैलक्ष्यम् । इति मेदिनी ॥
(यथा, किराते । ३ । १९ ।“यस्मिन्ननैश्वर्य्यकृतव्यलीकःपराभवं प्राप्त इवान्तकोऽपि ।धुन्वन्धनुः कस्य रणे न कुर्य्यात्मनो भयैकप्रवणं स भीष्मः ॥
”)अपराधः । इति हेमचन्द्रः ॥
(यथा, शिशु-पालवधे । ९ । ८५ ।“सुदृशः सरसव्यलीकतप्त-स्तरसा श्लिष्टवतः सयौवनोष्मा ॥
”)प्रतारणा । इति हलायुधः ॥
(दुःखम् । इतिवैजयन्ती ॥
यथा, कुमारे । ३ । २५ ।“दिग् दक्षिणा गन्धवर्ह मुखेनव्यलीकनिश्वासमिवोत्ससर्ज्ज ॥
”)तद्बति, त्रि ॥
(यथा, भागवते । ८ । २२ । २ ।“यद्युत्तमःश्लोक भवान् ममेरितंवचो व्यलीकं सुरवर्य्य मन्यते ।करोन्वृतं तन्न भवेत् प्रलम्भनंपदं तृतीयं कुरु शीर्ष्णि मे निजम् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
SanskritBurnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.